Kartica reči Reč obrađena: 14.10.2011

Sve fraze

Samo vlaške fraze

Conv. in română:

Konv. u VNS:

Skraćenice:

Karta oblasti:

Copyright:

Br. pogleda:

643

 

(319) alun (rom. alun) леска  [imenica]
alun (mn. aluń) [akc. alun] (i. m.) — (bot.) leska (drvo) (Corylus avellana) ∎ alunu ĭe ļiemn ușuor, șî đin ĭel sa fak bîće đi rîḑîmat, koļinḑ đi koļindrĭeț la Aźun, șî bîće đi dat đi pomană l-aĭ muorț — leska je lagano drvo, i od nje se prave štapovi za poštapanje, kolinde za koledare na Badnji dan, i štapovi koji se na daćama namenjuju mrtvima [Por.]

(ver.) S-a krĭađe kî ĭe alunu măĭ batrîn șî măĭ tare ļiemn pi pomnînt, șî-n ĭel nu dă trîasńitu ńiśkînd; đin fluarĭa alunuluĭ, kuļasă la Sinźuorḑ nuapća, sa faśe farmiśe „ĭarba fĭeruluĭ” kare apîră voĭńiśi đi înpușkatură. Alunu ĭe nașu noprśilor, șî noprkă sa rușîńaḑa đi ĭel, ka tot nat đi našu luĭ: nu sa kuĭbĭaḑă supt ĭel, ńiś nu sa suĭe pi ĭel; sa krĭađe tare kă ńima ńiśkînd n-a vaḑut noprkă pi krĭenźiļi luĭ! Đestul ĭe, śkă, numă să aźunź ku bîtu aluńesk đi noprkă, șî ĭa muare đi rușîńe đispre nașu îĭ. Đi alun la Aźun sa fak koļinḑ, da șî un fĭeļ đi bîće kare sa dau laĭ muorț đi pomană.

Veruje se da je leska najstarije i najjače drvo na svetu i da u nju nikada ne udara grom; od leskovog cveta uzbranog u ponoć na Đurđevdan, izrađuje se amajlija „gvozdena trava” koja štiti muškarce od vatrenog oružja. Leska je zmijin kum i zmija prema njoj, kao svako prema svome kumu, gaji strahopoštovanje: ne gnezdi se pod njom, niti je - tvrdi se - iko ikada video zmiju na njenim granama! Dovoljno je, veruje se, zmiju samo taknuti leskovim štapom i ona će umreti „od stida pred svojim kumom”. Od leske se na Badnji dan izrađuju koledarski štapovi, a takođe i posebna vrsta štapova koji se namenjuju mrtvima. (Prema terenskom istraživanju u selima Gornjeg Poreča, zapis: Durlić, „Razvitak” ...) (brz.) Bît đ alun bun bît fu! — Leskov štap dobar štap bi! (Kada se brzo izgovara, reč „fu” - „bi”, splete se sa rečju „bît” - „štap” i posle više brzih ponavljanja ispadne vulg. „fut” - „jebem”.)


Literatura: Паун Ес Дурлић, Лeскa кao мушки aпoтрoпejoн пoрeчких Влаха, „Рaзвитaк” бр. 198-199, Зajeчaр 1997, 112-116.
Grupa reči: Biljke [=31 pojam]
Reč zapisao: Durlić Mesto: Rudna Glava Opština: Majdanpek
Područje: 05 Munćani (Porečani)

IZ RUMUNSKIH REČNIKA: www.dexonline.ro I DRUGE NAUČNE LITERATURE


ALÚN, aluni, s. m. Arbust cu frunze rotunde, păroase pe dos, cu flori monoice, cele mascule sub formă de amenți, și cu fructe comestibile (Corylus avellana). – Din alună. Sursa: DEX98

Link : alun


Klikni na sliku za povećanje!
Click to image for big foto!
Tufă đi alun. — Grm leske. Slika preuzeta sa sajta silvicultorul.wordpress (6. II 2013)
Dopunska pretraga
Po gnezdu reči:  

alun
Komentar o reči šalji:

 

Upis na listu za praćenje obrade novih reči

aa
  
ăă
  
bb
  
țț
  
čč
  
ćć
  
dd
  
  
ğğ
  
đđ
  
ďď
  
ee
  
ff
  
gg
  
hh
  
ii
  
îî
  
ĭĭ
  
kk
  
ll
  
ļļ
  
mm
  
nn
  
ńń
  
oo
  
pp
  
rr
  
ss
  
șș
  
śś
  
tt
  
ťť
  
uu
  
vv
  
zz
  
žž
  
źź