Lista zapisa - srpski redosled
 a, b, c, č, ć, d, dž, đ, e, f, g, h, i, j, k, l, lj, m, n, nj, o, p, r, s, š, t, u, v, z, ž,


Br

Srpski

Vlaški

Komentar

Vrsta

Odobreno

Akcija
1    S-auđe da nu sa vĭađe.  (zagonetka)     [Vidi]
2  Ako hoćeš da budeš gazda, ne možeš svake večeri da legaš u svoj krevet.  Dakă vrĭeĭ să fiĭ gazdă, nu puoț în tota sara să traź la patu tĭeu.  Bogațîĭa kată să fiĭ drumaș, șă atunśa duormĭ un-će prinđe nuapća. — Bogatstvo traži da budeš putnik, a tada spavaš gde te uhvati noć.(izreka)     [Vidi]
3  Ako ima dana, ima i leka. (Srp. paralela: Ako ima veka, ima i leka).  Dakă ĭastă ḑîļe, ĭastă şî ļak.  Lu kare Ursa a ursat sî traĭaskă măĭ mulće ḑîļe đi kît śe ţîńe buala, buala o să trĭakă, ĭel sa skuală, ş-o sî măĭ traĭaskă.

Kome je Sudbuna odredila da živi veći broj dana nego što traje bolest, on će ozdraviti, i živeče još.
(izreka)     [Vidi]
4  Ako imaš svoga, imaš i boga.  Dakă aĭ pi a tĭeu, aĭ şî pi dumńeḑău.  (izreka)     [Vidi]
5  Ako je star, niko ga neće u loncu kuvati.  Dakă ĭe batrîn, ńima no-l puńe în uală să-l fĭarbă.  Aşa ḑîk muĭeriļi, mîritaće dupa uamiń batrîń.

Tako govore žene udate za starije muškarce.
(izreka)     [Vidi]
6  Ako koza laže, ne laže rog.  Dakă minće kapra, nu minće kuornu.  (izreka)     [Vidi]
7  Ako lažem, dabogda nikad ne dohvatio sunce nogama, ni mesec rukama.  Dakă mint, dabuogda să nu măĭ ažung suarļi ku piśuarļi, ńiś luna ku mîna.  Kînd vrunu sa žuară đin glumă.

Kad se neko kune u šali.
(kletva)     [Vidi]
8  Ako ne možeš ruku da mi pružiš, ne moraš da me gurneš.  Dakă nu puoț să-n daĭ mîna, nuĭe muara să ma-npinź.  (izreka)     [Vidi]
9  Ako probiram pare i ljude, žene ne probiram.  Dakă aļeg đin bań șî đin uamiń, đin muĭerĭ n-aļeg.  (izreka)     [Vidi]
10  Ako sam Ciganin, nisam ćuran.  Dakă mis țîgan, nu mis kurkan.  Spuńe țîgańu kînd vrunu ăl înfruntă. Vrĭa să spună kă nuĭe pruost, kî ĭe uom înțaļes ka tuot natu. — Kaže Ciganin kad ga neko uvredi. Hoće da kaže da nije budala, da je čovek razuman ko i svako.(izreka)     [Vidi]
11  Ako se povedeš za ludakom, luđi si od njega.  Ći ĭaĭ dupa-l naruod, măĭ naruod iș đi kît ĭel.  (izreka)     [Vidi]
12  Ako se ti čuvaš, i bog te čuva.  Dakă ći pazășć tu, șî dumńeḑîu ći pazîașće.  (izreka)     [Vidi]
13  Ako ti ruku ne pružam, ne moram da te gurnem.  Dakă mînă nu-ț dau, nuĭe muara să će-n ping.  Dakă nu puoţ să ažuţ la uom kînd kată vro ažutuare đi la ćińe, tu nu-l înpinźa să-ĭ fiĭe şî măĭ grĭeu.

Ako ne možeš da pomogneš čoveku onda kad od tebe traži neku pomoć, ti nemoj da ga odgurneš, da mu bude još teže.
(izreka)     [Vidi]
14  Ako trudnica ukrade nešto, to što je ukrala javlja se kao znak na telu deteta, i ostaje na njemu do smrti.  Dakă muĭarĭa înkarkată fură śuava, aĭa ś-a furat sa faśe-n sămn pi statu kopiluluĭ, șî ramîńe pi ĭel pănă la muarće  (verovanje)     [Vidi]
15  Ako žena ne valja, bolje da joj umre čovek.  Dakă muĭarĭa nuĭe bună, măĭ bińe să-ĭ muară uomu.  Uomu ĭe gazda muĭeri.

Muž je ženin gospodar. On odgovara za nju.
(izreka)     [Vidi]
16  ALA IZ KLENA  ALA ĐIN ŹUGASTRU  (verovanje)     [Vidi]
17  ALA SA VELIKIM UŠIMA  ALA KU URĬEKIĻI MARĬ  Desanka lu Boža Kići (n. 1936) đin Tanda, satu đin rauonu Rîu Porĭeśi, opşćina Buor, puvestîaşće în graĭu iĭ, povasta „Ala mare, ku o urĭake aşćernută, şî ku una astrukată”.

Desanka Jović (r. 1936) iz Tande, sela u Porečkoj Reci (oština Bor), priča na svom dijalektu bajku „Velika ala, koja jedno uvo prostire, a drugim se pokriva”.
(bajka)     [Vidi]
18  Baba u šumi sikilj iskezila.  O babă-n duos ku ļińđiku skuos.  (zagonetka)     [Vidi]
19  Bacio kašiku na tavan. (Umro je, ne treba mu više.)  A lupadat ļingura pi puod. (A murit, nu-ĭ măĭ trîabe.)  S-a ḑîs vrodată, đ-a ăla kare a murit.

Govorilo se nekada, za onoga ko je umro.
(izreka)     [Vidi]
20  Badava imam boga, kad nemam svoga.  Đ-a fĭeća am pi dumńeḑău, kînd n-am pi a mĭeu.  (izreka)     [Vidi]
21  Badava imaš Boga kad nemaš svoga.  Điźaba ăĭ pe Dumńeḑău, kînd n-aĭ pe al tău.  (izreka)     [Vidi]
22  Badava imaš Boga, kad nemaš svoga.  Đafĭeća aĭ pi Dumńeḑău, kînd n-aĭ pi a tĭeu.  (izreka)     [Vidi]
23  BAJALICA OD IZDATA  ĎESKÎNŤEK ĎE IZDAT (1)  (bajalica)     [Vidi]
24  BAJALICA OD IZDATA  ĎESKÎNŤEK ĎE IZDAT (2)  (Prilog u obradi)bajalica  ne još   [Vidi]
25  BAJALICA OD IZDATA  ĎESKÎNŤEK ĎE IZDAT (3)  (Prilog u obradi)bajlica  ne još   [Vidi]
26  BAJALICA OD UROKA  ĎESKÎNŤEK ĎE ĎEOĬKĬ  Bajalica se govori detetu koje plače bez prestanka. Pretpostavlja se tada da ga je „urekla” neka osoba koja ima „zle oči”, i koja može pogledom da opčini dete, bilo zbog posesivne ljubavi, bilo zbog zlobe i zavisti.
bajalica     [Vidi]
27  BAJALICA PROTIV BOGINJA  ĐESKÎNĆIK ĐI BUBE  Đeskînćik đi bube, kare ļi dudîĭ ku pula mare.

Bajalica protiv boginja, koje teraš muškim udom.
(bajalica)     [Vidi]
28  BAJALICA PROTIV BOGINJA  ĐESKÎNĆIK ĐI BUBE  (bajalica)     [Vidi]
29  BAJALICA ZA LJUBAV  ĎESKÎNŤEK ĎE DRAGOSŤE  bajalica     [Vidi]
30  BAJALICA ZA ZAPISANO  ĎESKÎNŤEK ĎE SKRISĂ  Basma se govori devojci koja želi da se uda za onoga momka koga joj je sudbina zapisala u času rođenja. Ime devojke sastavni je deo basme, da bi suđenice znale kome treba da ispune zapisanu sudbinu. (Obrada basme u toku)(bajalica)     [Vidi]
31  BAJALICA ZA ZAŠTITU OD ŽIVIH VAMPIRA  ĐESKÎNĆEK ĐE MOROĬU ĂL VIU  Đeskîntă şî oameńi şî muĭeriļi.
Ku bît đe śeroń şî ku briśagu. Ĭa apă orĭ kătran într-un śob în śeua. Şî dakă ĭe kătran, puńe fuok în śob şî afumă vita, om, śe-ĭ bolnav. Dakă-ĭ apă îi dă să bĭe.



Bajanje izvode i muškarci i žene.
[Baje se] cerovim štapićem i nožem. Uzme se voda ili katran u neki sud. Ako je katran, metne se žar u sud i dimi stoka, ili čovek, koji je bolestan. Ako se baje vodom, daje im se da piju.
Sursa: Anuarul1942, p. 370
(bajalica)     [Vidi]
32  BAJALICA ZA „ODVEZIVANJE” SUĐENIKA  ĎESKÎNŤEK ĎE ĎEZĻEGAT SKRISA  Baje se osobi koja je dugo u bezbračnom stanju, ili nema sreće u braku. Smatra se da je neka vračara, po nalogu njenoga neprijatelja, bacila čini i vezala onu drugu osobu koju je Sudbina predodredila da bude njen bračni drug. Ovim bajanjem oslobađa se „skrisa” takve osobe, čime se otklanja prepreka za zasnivanje bračne zajednice u skladu sa onim što im je Subdina „zapisala” u času njihovog rođenja.
(bajalica)     [Vidi]
33  BAJALICA ZA „ZAPISANO”  ĐESKÎNĆIK ĐI SKRISĂ  Baje se momku ili devojci koji su sazreli za brak, ali nemaju ozbiljniju vezu. (Obrada basme u toku)(bajalica)     [Vidi]
34  BAJALICA „OD BOLJKE”  ĎESKÎNŤEK „ĎE BOALĂ”  Bajalica „od boljke” (padavice, epilepsije).(bajalica)     [Vidi]
35  BAJANJE REŠETOM ZA OMRAZU  ĐESKÎNĆIK ĐE МÎRZĂ KU ŚURU  Kum sa đeskîntat ku śuru đe mîrză.

Kako se rešetom bajalo za omrazu.
(bajalica)     [Vidi]
36  BAJANJE ZA ZAPISANO (SA ĐAVOLIMA KOD VRBE)  ĐESKÎNĆIK ĐI SKRISĂ (KU DRAŚI LA SALKĂ)  Rumîńi a krĭeḑut kă uomu traĭaşće kum ĭ-a skris ursatuoriļi kînd s-a naskut. Kînd traĭu dă la rău, măĭ mult ku suoţu, atunśa babiļi sokoćesk kă suoţu nuĭe al ursat, numa vrunu altu, da skrisa luĭ traĭaşće în alt luok, ku alt suoţ, ş-aĭa traĭaşće ĭară rău. Đeskînćiko-sta, ku draśi la salkă, trăbe să înparekĭaḑă pi aăĭa kare sînt ursaţ să fiĭe parĭake. Fiva unđ-o fi. Dakă sa đeskîntă ku draśi, đeskînćiku nuĭe „ku al rău”, kă aiśa draśi ažută sî sa-ntuarkă traĭu la kaļa ursată, kî numa atunśa ĭe pi plaku lu dumńeḑîu.
(bajalica)     [Vidi]
37  BAJANJE ZA ZUBOBOLJU  ĐESKÎNĆIK ĐI MASAUĂ  (satira)     [Vidi]
38  BALADA O BABEJIĆU  KÎNĆIKU LU BĂBĂU  (balada)     [Vidi]
39  Bare da bude, a žabe će se skupiti.  Baltă să fiĭe, da bruoşćiļi sa adună.  (izreka)     [Vidi]
40  Batina zemlju drži.  Bîtu țîńe pomîntu.  Numa ku sîla şî ku bataĭa sa ţîńe rîndu întra lumĭe pi pomînt.

Samo silom i batinom održava se red među ljudima na svetu.
(izreka)     [Vidi]
41  Batrga se u izvoru,
Kao da je na umoru,
Ti ga vrebaš na pomolu.  
Rakaĭ-bikaĭ pin izvuară,
Or sî ĭasă, or sî muară,
Da-l aşćeț ku gura guală.
  
(zagonetka)     [Vidi]
42  Bem ti usud u dupe!  Futuĭ fata-n kur!  (izreka)     [Vidi]
43  Bemte u dupence, mrtvog.  Futuće-n kuriț, muort.  (psovka)     [Vidi]
44  Besposleni pop krsti svoja muda.  Puopa fara lukru îş boćaḑă kuaiļi.  (izreka)     [Vidi]
45  Bez rakije veselje nije.  Fara rakiĭe nuĭe visaļiĭe.  (izreka)     [Vidi]
46  Bezglavi konj na putu bez trave.  Kalu fara kap pi drum fara ĭarbă.  (zagonetka)     [Vidi]
47  Beži kao pokisla mačka.  Fuźe ka mîța udă.  (izraz)     [Vidi]
48  Bežiš od đavola, naletiš na vraga.  Fuź đi draku, daĭ đe prokļetu.  Đi rău nu puoţ sî skîăpĭ.

Od zla ne možeš uteći.
(izreka)     [Vidi]
49  Biješ samar da oseti kobila.  Baț samaru să priśapă nalba.  Kînd în taĭnă daĭ în okuol, să nu sa priśapă śe vrĭeĭ sî ḑîś, kum ĭapa nu priśape ńimika kînd daĭ în samar.

Kad se u razgovoru okoliši, da se ne oseti šta želiš da kažeš, kao što kobila ne oseća ništa kad je udaraš po samaru.
(izreka)     [Vidi]
50  BILI JEDAN DED I BABA  A FUOST UN MUOȘ Ș-O BABĂ  (satira)     [Vidi]
51  BLAGOVESTI, BLAGOVESTI!  BLAGOVĬAȘĆE, BLAGOVĬAȘĆE!  (satira)     [Vidi]
52  Bliži su ti zubi nego roditelji.  Măĭ apruapiĭe đințî đikît parințî.  (izreka)     [Vidi]
53  Bodlja crvena, starcu u dupe nabijena.  Un țaruş ruoşu în kur la muoşu.  Kaldarĭa la kamin, atîrnată pi ḑalarĭ, da supt ĭa arđe fuoku.

Bakrač na kaminu, okačen o verige, a pod njim gori vatra.
(zagonetka)     [Vidi]
54  Bog ga ubio, da ga ubije.  Bată-l domńeḑău, să-l bată.  (kletva)     [Vidi]
55  Bog te pokriva ponjavom, a đavo otkriva, i bije doboš za tobom da ti se ljudi smeju.  Dumńeḑîu ć-astrukă ku pîătura, da draku ći đestrukă, şî baće tuoba dupa ćińe sî sa rîdă lumĭa.  (izreka)     [Vidi]
56  Bogatstvo stoji na jednoj nozi, a siromaštvo na sve četiri.  Gîzdariĭa stă într-un piśuor, da sîraśiĭa în tuaće patru.  (izreka)     [Vidi]
57  Bol boluje, a džak prazni.  Buala boļiaşće, da saku goļaşće.  Đa-ĭ bolnav pi minśună, kare sa vaĭtă kî sînt bolnavĭ, da nu ļi ńimika, kî manînkă parĭake ku aĭ sînatuoş.

O lažnim bolesnicima, o onima koji se neprestano vajkaju da su bolesni, a nije im ništa, jer jedu jednako kao i zdravi.
(izreka)     [Vidi]
58  Bolest da ne kriješ, jer će sakriti ona tebe.  Buala să nu pituļ, kă ći pitulă ĭa pi ćińe.  (izreka)     [Vidi]
59  Bolje je s kurcem u pički, nego s motikom na ramenu.  Măĭ bun ku pula-n pizdă, đi kît ku sapa pi umăr.  Aşa a vorbit vrunu đi Mărilońi în Măĭdan.

Tako je govorio neko od Marilovih u Majdanpeku.
(izreka)     [Vidi]
60  Bolje pijan pod krevetom, nego bolestan na krevetu.  Măĭ bińe bat supt bat, đikît bolnau în pat.  (izreka)     [Vidi]
61  Borindeu je zlo za dupe.  Borîndău faśe kuru rău.  Borîndău ĭe un fĭeļ đi mînkare kare-l fak rumîńi la Kraśun, đin karńe șî sînźe đi puork, șî fańină đi kukuruḑ. Kare-l manînkă măĭ mult, o să aĭbă nakaz kînd sa duśe pintru ĭel. — Borindeu je vrsta hrane koju spremaju Vlasi za Božić, od svinjskog mesa i krvi, i kukuruznog brašna. Ko ga jede previše, imaće problema kad vrši veliku nuždu.(izreka)     [Vidi]
62  Božja priča  Povesťa lu Dumńezău  Fragment bajalice koja se izgovara teško oboleloj osobi, koja se dugo muči, da joj se olakša smrt, ukoliko joj je tako suđeno, ili da se povrati i ozdravi.(bajalica)     [Vidi]
63  Braća su braća dok ne dele proju.  Fraț sînt fraț pănă nu-npart turta.  (izreka)     [Vidi]
64  Braća su braća dok ne počnu da dele hleb.  Frațî sînt fraț pănă nu-nśiep să-npartă pîńa.  (izreka)     [Vidi]
65  Bradati čiča svinje* u šumu tera.  Un muoş barbuos, mînă puorśi-n duos.  *svinje = vaške(zagonetka)     [Vidi]
66  BRDO J’ BRDO, A DOLJA DOLJA  ĐALU Ĭ’ ĐAL ŞÎ VAĻA Ĭ’ VAĻE  Kînćik dă dragusta, kare laptari l-a ḑîs pănă s-a žukat în uoră. Spuńe kî ĭe mîndriĭa muĭerilor şî dragusta dă veśiĭe.

Pesma koju su laptari pevali uz igranje kola. Govori o tome da su ženska lepota i ljubav večne.
(lirika)     [Vidi]
67  Brk usuče, u rupu se uvuče.  Mustața susuļi, în gaură stupi.  (zagonetka)     [Vidi]
68  BRZO, BRZO, TALJIGAMA  DURA, DURA, KU KARUŢA  (uspavanka)     [Vidi]
69  Bubica mala, dupe ti podiže.  O gongiță mikă, đi kur ći rađikă.  (zagonetka)     [Vidi]
70  Budale se ne seju, one same niču.  Aĭ pruoşć nu sa samînă, iĭ rasăr sîngurĭ.  (izreka)     [Vidi]
71  Budi brat i s đavolom, dok brvno ne pređeš.  Fî će fraće şi ku draku pănă nu treč punća.  (izreka)     [Vidi]
72  Budi miran s ’prednje’ strane.  Fi kuminće đinainće.  Nu da să ći tragă la vrun rău ăĭa kî iș voĭńik. — Ne dozvoli da te navuče na neko zlo to što si muško.(izreka)     [Vidi]
73  Budi mudar kao pre, a ne glup ko što si bio.  Fi kuminće ka nainće, nu fi pruost kum aĭ fuost.  Glumă întra prĭaćiń. — Šala među prijateljima.(izreka)     [Vidi]
74  Budi uz ono što čioni većina, ne trči za ludom koja predvodi.  Fi ku aĭa śe faśe lumĭa multă, nu aļerga dupa-l naruod înainće.  (izreka)     [Vidi]
75  Budna pažnja izbegne zlu sudbinu.  Paza bună petrĭaśe primĭažđa rîa.  (izreka)     [Vidi]
76  BАBА МАRТА SА DVANAEST KОŽUHА  BABA MARTA KU DOĂSPRÎAŚE KOŽUAŚE  (mit)     [Vidi]
77  CAR I VODENICA NA VRHU BRDA  ŢARU KU MUARA-N VÎRU ŚUOŚI  Kum un sarak a-nvaţat pi ţaru kă n-a lukrat bun.

Kako je jedan siromah naučio cara da nije radio dobro.
(legenda)     [Vidi]
78  Car večera, a buzdovan mu igra.  Ţaru śină, da buzduganu iĭ žuakă.  (zagonetka)     [Vidi]
79  Cara je daće koja se daje pokojniku na dan sahrane, i postavlja se po povratku ljudi sa groblja.  Ţara ĭe pomană kare sa dă la-l muort în ḑîua-ĭa kînd ăl îngruapă, şî sa puńe dupa śe sa-ntuarśe lumĭa đi la morminț.  (obicaj)     [Vidi]
80  Ciganin u selu, s hiljadu svrdla po telu.  Un țîgan în țîgańiĭe, ku o miĭe đi burgiĭe.  (zagonetka)     [Vidi]
81  CIGU-LIGU  ŢÎĻIĻIU-TÎĻIĻIU  S-a kîntă la kopilol mik, kare plînźe kî ĭe đizmĭerdat.

Peva se malom detetu, koje plače jer je razmaženo.
(uspavanka)     [Vidi]
82  CIGU-LIGU NA PROJARI  KRŢA, KRŢA PI MALAĬ  (erotika)     [Vidi]
83  Cinciri-minciri* putem idu, kezalo-zubalo kraj puta vreba.  Ţințiri-mințiri trĭek pi drum, şolđa-bolđa stă supt drum.  * verovatno onomatopeja mnogbobrojnih zvončića na stadu.(zagonetka)     [Vidi]
84  Cišti-fišti, ololonk-tres.*  Ţîşćo-fîşćo, ololonk-tronk.  * onomatopeje kretanja čunka i lupanje brdila na razboju(zagonetka)     [Vidi]
85  Crkvi koja ti ne pomaže, nemoj se moliti.  La bisîarikă śe nu-ț ažută, nu će ruga.  (izreka)     [Vidi]
86  Crna se koka po pepelu igra.  Gainuşă porîmbuşă, dă ku kuru pin śanuşă.  (zagonetka)     [Vidi]
87  Crno pseto o nebo visi.  Kîńe ńegru în śerĭ atîrnat.  (zagonetka)     [Vidi]
88  Crven konj po košari skače.  Un kal ruoşu pin koşăre săre.  (zagonetka)     [Vidi]
89  Crvena krava stog pojede, al se ne nasiti.  O vakă ruoşe klańa manînkă, şî nu sa satură.  (zagonetka)     [Vidi]
90  Curik, curik, stani da se popnem!  Ţuĭ, țuĭ, stăĭ sî ma suĭ!  (zagonetka)     [Vidi]
91  ČAURICE, ČAURO  ĆAURIKĂ, ĆAURĂ  Un kînćiśel ruşînuos, kare la kîntat pîkurari dupa viće.

Lascivna pesmica, koju su pevali čobani.
(erotika)     [Vidi]
92  Čega nema tri na svetu?
— Da se vratiš odakle si izašao, da oživiš posle smrti, i nema stepeništa do neba.  
Śe nu ĭastă triĭ în lumĭe?
— Sî ći-ntuorś đi unđe aĭ ĭeşît, sî măĭ înviĭ dupa muarće, şî nus skărĭ pănă-n śerĭ.
  
(pitalica)     [Vidi]
93  Čega nema, ni car ne jede.  Śe nuĭe, ńiś țaru nu manînkă.  (izreka)     [Vidi]
94  Čekaj, dok dođem sa vodenice.  Stăĭ, pănă vin đi la muară.  Așćată pană-m dă-n gînd. — Čekaj dok se setim, (kad u razgovoru čovek ne može dugo nečeg da se seti).(izreka)     [Vidi]
95  Četiri brata pod jednom kapom.  Patru fraț supt o pîlariĭe.  (zagonetka)     [Vidi]
96  Četiri brata: dva beže, dva ih jure.  Patru fraț: duoĭ fug, duoĭ aļargă.  (zagonetka)     [Vidi]
97  Četiri četrinke,
Četiri bobinke,
I jedan čorombok!  
Patru ćetrinkurĭ,
Duauă bobiknurĭ,
Şî un ćorombok!
  
(zagonetka)     [Vidi]
98  Četiri stoje, četiri doje, a četiri se Bogu mole.  Patru stau, patru iĭ dau, da patru sa ruagă la Dumńeḑîu.  (zagonetka)     [Vidi]
99  Četiri uprta, četiri uvrta, četiri stoje, četiri doje, četiri se Bogu mole, i jedan palavrtak.  Patru propćiće, patru śuļiće, patru stau, patru iĭ dau, patru sa ruagă la Dumńeḑîu, şî un fîlfastan.  (zagonetka)     [Vidi]
100  ČIČA SA TVRDOGLAVOM BABOM I ĆERKOM  MUOŞU KU BABĂ ŞÎ FATĂ TARE ĐI KAP  Povasta đi o babă ku fată kare a fuost tare đi kap, şî tuot a lukrat îndarećişļa.

Priča o babi i ćerki koje su bile tvrdoglave, i sve radile naopako.
(pripovetka)     [Vidi]
101  Čini dobro, kad ima s kim.  Faśe bińe, kînd are ku śińe.  Điźaba făś bińe dakă nuĭe ńima să aĭbă dobîndă đin ĭel.

Badava činiš dobro, ako nema nikog da ima vajdu od toga.
(izreka)     [Vidi]
102  Čini ono što svi čine, ne trči za ludom što prednjači.  Fă śe faśe lumĭa tuată, n-aļerga dupa al naruod înainće.  (izreka)     [Vidi]
103  Čovek ne polazi na put dok ne zapevaju petli.  Voĭńiku nu pļakă la drum pănă nu kîntă kokuoşî.  (izreka)     [Vidi]
104  Čovek pije ono što ni svinje ne bi.  Uomu bĭa aĭa śe n-ar bĭa ńiś puorśi.  Đa-ĭ bĭeţîuoş.

O pijandurama.
(izreka)     [Vidi]
105  Čovek sam sebi nanosi bol.  Uomu sîngur îș faśe buală.  (izreka)     [Vidi]
106  Čovek se ne opameti dok se ne zaglibi u blatu.  Uomu nu sa-nvață pănă nu sa-nțapă în morśilă.  (izreka)     [Vidi]
107  Čovek traži đavola, a ne đavo čoveka.  Uomu-l kată pi draku, da nu draku pi uom.  (izreka)     [Vidi]
108  Čovekov trag je oko bare, ne đavolov.  Urma đi uom ĭe pi lînga baltă, nu alu draku.  Draku faśe drăkoviń kînd ăl skuaće vrîžîtuarĭa đin baltă, unđe ĭel traĭașće, șă-l mînă sî fakă rîaļe. Da pi vrîžîtuarĭa ĭară o mînă vrun uom pi bań, kî vrĭa să fakă rău la alt uom. Draku n-ar faśa ńiś un rău la ńima kînd nu la-r înđamna uomu.

Đavo pravi đavolije kad ga vračara izvede iz bare, u kojoj on živi, i tera ga da čini zla. A vračaru oper tera neki čovek za pare, jer želi da nanese zlo drugom čoveku. Đavo ne bi činio nikakvo zlo nikome, kad ga na to ne bi terao čovek.
(izreka)     [Vidi]
109  ČUDIM TI SE, KUKAVICE  MA MIR, KUČE, ŞI MA MIR  (lirika)     [Vidi]
110  Čumalka, čumalka, hvata te za vilicu i udara tobom o vrbicu.  Śumalkă, śumalkă, će prinđe đe falkă şî dă ku ćińe đi salkă.  (zagonetka)     [Vidi]
111  Čumu, čumicu, hvatam za vilicu i mlatim njome o vrbicu.  Śumalkă, śumalkă, će prind đe falkă, şî dau ku ćińe đe salkă.  (zagonetka)     [Vidi]
112  Čuvaj svoje siromaštvo, i nikog se ne boj.  Paza sîraśiĭa tĭa, șă nu ći ćemĭa đi ńima.  (izreka)     [Vidi]
113  Ćeramidar sa ćeramidarkom, sede u kući ćeramidarskoj i govore ćeramidarski.  Un kîrîmidarĭ ku kîrîmidarița şîađe în kasă kîrîmidarĭaskă, şî vorbĭaşće kîrîmidarĭaşće.  (brzalica)     [Vidi]
114  ĆIĆIRIKA, ĆAKA  ĆIĆIRIKĂ, ĆAKĂ  (satira)     [Vidi]
115  Ćutanje je slatko ko med, pričanje klizavo ko led.  Taśiarĭa dulśe ka mńiarĭa, taĭna kîrśură ka saĭna.  (izreka)     [Vidi]
116  Ćutanje pravi jebanje.  Muta faśe futa.  (izreka)     [Vidi]
117  Da imaš bogatstvo i moć!  Sî aĭ averĭe şî pućerĭe!  (zdravica)     [Vidi]
118  Da imaš obraz makar koliko hvata vrh prsta.  Sî aĭ obraz makra kît prinđe vîru źeĭśtuluĭ.  (izreka)     [Vidi]
119  Da odeš, ženo, ko vetar, da obiđeš ceo svet; za dan i noć da obiđeš zemlje sve; a za veče i jedan dan, da izađeš iz sveta van!  Sî će duś, muĭarĭe, ka vîntu, şî sî okoļeşć tot pomîntu; đi o ḑî şî đ-o nuapće sî okoļeşć țărļi tuaće; đi o ḑî şî đ-o sară - sî ĭeş şî đin țărĭ afară!  (kletva)     [Vidi]
120  Da pomogne, da potraje! Da traje i napreduje! Na mnogo godina u zdravlje!  S-ažuće, să nu skurće! Să traĭaskă, şî să krĭaskă! La mulț ań ku sînataće!  Izgovara se pred početak nekog važnog posla, a redovno na slavi („prazńiku”), prilikom kucanja i ispijanja pića.(zdravica)     [Vidi]
121  Da sam đavo, ne bih bio siromah.  Dakă aş fi drak, n-aş fi sarak.  Aş şći sî skăp đi la sîraśiĭe.

Znao bih kako da uteknem od siromaštva.
(izreka)     [Vidi]
122  Da živimo život, da izjedemo proju.  Să traim traĭu, să mînkăm malaĭu.  (izreka)     [Vidi]
123  Dabogda crko onaj koji noću spava.  Dabuogda să-l ĭa muarća pi aăla kare duarme nuapća.  Oţaskă.

Hajdučka.
(kletva)     [Vidi]
124  Dabogda da budeš žena kad vrba bude pravila med.  Sî đa dumńeḑîu atunś sî ći faś muĭare kînd va faśa rakita mńare.  (kletva)     [Vidi]
125  Dabogda gde večeraš, da ne ručaš.  Dabuogda unđe śiń sî nu prînḑ!  Să n-aĭbă ńiś unđe paśe ńiś konaśe; tuot înainće să mĭargă.

Nigde da nema mira ni staništa, stalno da luta.
(kletva)     [Vidi]
126  Dabogda gde večeraš, da ne ručaš.  Dabuogda unđe śiń, să nu prînḑ.  (kletva)     [Vidi]
127  Dabogda imao samo sede u kući, a unuke nikad oko stola.  Sî đa dumńeḑîu sî aĭ tot karunț în kasă, da ńepuoț ńiśkînd pi lînga masă.  Sî-ĭ sa pĭardă samînţa.

Da mu se zatre seme.
(kletva)     [Vidi]
128  Dabogda kraj mog (mrtvog) oca (u zemlju) da uđeš.  Dabuogda lînga tata mĭeu sî će baź!  S-a blastîmă aăla karĭe s-anpinźe ku sîla sî s-a baźe în śeva unđe nu-ĭ luoku.

Kune se onaj ko navaljuje silom da uđe negde (ili u nešto) gde mu nije mesto.
(kletva)     [Vidi]
129  Dabogda mu kurac iz korena otpao.  Dabuogda să-ĭ piśe pula đin rîdaśină.  (kletva)     [Vidi]
130  Dabogda mu lipsali volovi u jarmu, oranje da ne završi.  Dabuogda buoĭi sî-ĭ muara în źug, aratura să nu măĭ fakă.  (kletva)     [Vidi]
131  Dabogda noću da te bole zubi, a danju da te žuljaju cipele.  Dabuogda nuapća să ći duară đințî, da ḑîua să ći bată papuśi.  (kletva)     [Vidi]
132  Dabogda samo napred išao, natrag se nikad ne vratio.  Dabuogda tuot înainće sî će duś, în urmă să ni ći măĭ întuorś.  (kletva)     [Vidi]
133  Dabogda ti kurac otpao iz korena!  Dabuogda s-ăț piśe pula đin rîdaśină!  (kletva)     [Vidi]
134  Dabogda ti lijan nicao kroz dimnjak.  Dabuogda să-ț krĭaskă kurpinu pi kuoș.  (kletva)     [Vidi]
135  DABOGDA TI MUŽ ŠLOGIR’O  MÎNDRO, BĂRBĂŢĂLŬ-AL TĂŬ  (lirika)     [Vidi]
136  Dabogda ti ne pomogli ni dan ni noć.  Sî đa dumńeḑîu sî nu-ț ažuće ḑîua ku nuapća.  (kletva)     [Vidi]
137  Daješ ruk, uzimaš nogama.  Daĭ ku mîna, ĭaĭ ku piśuariļi.  Kînd daĭ bań înprumut, mulț nu-ntuork pi vuorbă, numa tu aļerź să-ntuorś bańi napuoĭ.

Kad daješ pare na zajam, većina ne vraća po dogovoru, pa moraš ti da trčiš da bi vratio novac nazad.
(izreka)     [Vidi]
138  Daješ rukom, uzimaš nogama!  Daĭ ku mîna, ĭaĭ ku piśuariļi.  Đispre împrumut. Daĭ la vrunu bań kare nu-ţ întuarśe, şî tu muara să će duś la ĭel, să ći trĭapiḑ ńiśkotrĭabă pănă iĭ skuoţ bańi.

O pozajmici. Daješ novac nekom koji ti ne vraća, pa ti moraš da ideš k njemu, da se mlatiš bez potrebe dok mu ne izvučeš novac.
(izreka)     [Vidi]
139  Darivanjem more pređeš.  Ku darĭa trĭeś marĭa.  Ku mită trĭeś tuot.

Mitom sve prebrodiš.
(izreka)     [Vidi]
140  DASKA SA EKSERIMA  DUASKA KU PIROAĬE  Šala (vic) na osnovu zagonetke o ustima i zubima.(vic)     [Vidi]
141  Deca su puna vragova, ko vodenica džakova  Kopiĭi sînt pļiń đi draś ka muara đi saś.  (izreka)     [Vidi]
142  DECEMBAR, MESEC VUKOVA  ANDRĬAUA, LUNA LUPILOR  (verovanje)     [Vidi]
143  Dete iz sela ne učiniš brđaninom nikad.  Kopil đin sat no-l faś đi śuakă ńiśkînd.  (izreka)     [Vidi]
144  Dete iz sela nikad ne može biti planinac.  Kopil đin sat no-l măĭ faś đi śuakă.  Kopil kare krĭaşće în sat, nu sa-nvaţă ńiśkînd să traĭaskă în munće.

Dete koje raste u selu, nikad se ne može naučiti da živi u planini.
(izreka)     [Vidi]
145  Devet vrata, devet okna, kud god kreneš, tuda prođeš.  Noă uş, noă ferĭeşć, pi unđe daĭ, pi aśi trĭeś.  (zagonetka)     [Vidi]
146  DEVOJAČKI LIK  FATA KU ĻIK  Kînťek kare îş baťe žok ďe fata ļenoasă.

Pesma koja ismeva lenju devojku.
(lirika)     [Vidi]
147  DOBAR DAN NA BADNJI DAN  BUNĂ ZĂUA LA AŽUN  Kînťek če kîntă kopiĭi kînd să duk ďimińaţa în koļindat ďin kasă în kasă în zăua ďe Ažun.

Pesma koju pevaju deca (kolinjdreci) kada idu od kuće do kuće obično rano ujutru, na Badnji dan
(obredna)     [Vidi]
148  Dobar i lud su braća.  Al bun ku al naruod sînt fraț.  (izreka)     [Vidi]
149  Dobićeš od tri (stvari), najdužu.  Kapiț đin triĭ pĭ-a măĭ lungă.  Kînd sa svađesk pintru śuava śe trăbe să đa unu la altu. Aļi triĭ sînt kuaiļi ku pula, kare ĭe măĭ lungă. — Kad se svađaju zbog nečega što treba jedan drugom da daju. Trij stvari su muda i ud, koji je najduži.(izreka)     [Vidi]
150  DODOLA  PAPARUDĂ  Kînćik kare a kîntat ţîgîăńśiļi đi vrĭamĭa đi sîaśită mare. A veńit ţîganka ku fata la vrakńiţă ş-a kîntat, fata-iĭ a žukat, da muĭarĭa đin kasă a turnat apa pi ĭa. Dupa śe a gaćit kînćiku, ĭa dat kîći śeva đi mînkare.

Pesma koju su pevale Ciganke za vreme velike suše. Dolazila je Ciganka sa ćerkicom na kapiju i pevala, devojčica je igrala a domaćica je na nju sipala vodu. Posle toga joj je davala ponešto od namirnica.
(obredna)     [Vidi]
151  Dok beše slepa, beše dobra, dobi oči - nije ni za šta.  Kîn’ fu kĭară, fu bună, kîpată uokĭ - nuĭe đi ńimika.  (zagonetka)     [Vidi]
152  DOK JE BILA PUNA KESA  KÎT A FUOST KESAUA PĻINĂ  (lirika)     [Vidi]
153  Dok je mlad, čovek je tvrde glave. (Ne sluša nikog).  Pănă ĭe ćinăr, uomu ĭe gruos đi kap. (N-askultă đi ńima).  (izreka)     [Vidi]
154  Dok stigneš do boga, pojedu te sveci.  Pănă ažunź la dumńeḑîu, ći manînkă sfînțî.  (izreka)     [Vidi]
155  Dok su medveda popeli na krušku, počupali mu uši, a dok su ga sa kruške smakli, pokidali mu rep.  Pănă a suit pi urs în păr, ĭ-a rupt urĭekiļi, da pănă la dubarît đin păr, ĭ-a rupt kuada.  Dupa rat ku mńamţî, kînd a-nśeput uamiń vikļeń sî tragă unu pi altu sî sa suĭe pi skamńe marĭ, đi kare n-a fost daţ, or sî sa prindă la lukru đi kare n-avut şkuală.

Posle Drugog svetskog rata, kad su promućurni ljudi počeli da guraju jedni druge na vlast, za koju nisu bili rođeni, ili da se prime posla, za koji nisu bili školovani.
(izreka)     [Vidi]
156  Dok ulazi, boli, a kad uđe, milo ti.  Kînd tună, ći duare, dupa ś-a tunat, țî drag.  (zagonetka)     [Vidi]
157  Dolazi sa sedam vukova u zadnjici.  Vińe ku șapće lupĭ în kur.  Vińe tare mîńiuos. — Dolazi besan.(izreka)     [Vidi]
158  DOSETLJIVI DANČE  DANŚU AL PRIŚEPUT  Kum Danśu al Priśeput a kunoskut kukumĭelku.

Kako je Dosetljivi Danče prepoznao puža.
(vic)     [Vidi]
159  dosl. Slatka reč mnogo donosi. (fig.) Lepa reč gvozdena vrata otvara.  Vuorba dulśe mult aduśe.  (izreka)     [Vidi]
160  Došla je voda i na moju vodenicu.   A veńit apa şî la muara mĭa.  Pružila se i meni zgodna prilika.(izreka)     [Vidi]
161  Dovoljna je jedna tojaga za kola krčaga.  Đestul ĭe o buată la un kar đi uaļe.  (izreka)     [Vidi]
162  Dronjava Ciganka sa gospodom za trpezom sedi.  O țîgankă zdrănțuruasă şîađe ku guoşći la masă.  (zagonetka)     [Vidi]
163  Drvo se drvetu žali, a čovek pred čovekom suze lije.  Ļemn la ļemn sa vaĭtă, da uom la uom lakrîmĭ varsă.  (izreka)     [Vidi]
164  Drvo zaobiđeš, a o panj se saplićeš.  Ļemnu okoļeșć, da-n bușćan ći-n pĭađiś.  Ļemnuĭe mare, șă-l vĭeḑ kînd îț stă-n drum, da bușćanuĭe mik, pitulat, șă-l vĭeḑ tumu kînd daĭ în ĭel. — Drvo je veliko, i vidiši ga kad ti stoji na putu, a panj je mali, skriven, i vidiš ga tek kad udariš u njega.(izreka)     [Vidi]
165  Dug jezik nije dobar, jer dođu hajduci pa te ubiju.  Ļimba lungă nuĭe bună, kă vin uoțî șî će omuară.  În vrĭamĭa uoțîlor n-a kućeḑat ńima să spună śuava đi iĭ, kă dakă uoțî aud kî ĭa-ĭ pumeńit - vin șă ći omuară.

U vreme hajdučije niko nije smeo da nešto kaže o njima, jer ako hajduci čuju da si ih pominjao - dođu pa te ubiju.
(izreka)     [Vidi]
166  Duga kosa, kratka pamet.  Păru lung, șă minća skurtă.  Sa ḑîs đi baĭeț kare în șaĭḑăśiļa pi vaku al doaḑăś a-nśeput să puarće păru lung.

Govorilo se za mladiće koji su šezdesetih godina XX veka počeli da nose dugu kosu.
(izreka)     [Vidi]
167  Duguljasti pored zida.  Susuļaće supt parĭaće.  (zagonetka)     [Vidi]
168  Dupe je najveći trošak pravi.  Kuru măĭ mare troșîk faśe.  (izreka)     [Vidi]
169  Dupe smrti, al’ ga nosiš sa sobom.  Kuru puće, ama-l duś ku ćińe.  (izreka)     [Vidi]
170  DURU, DURU, DURUJAN  DURU, DURU, DURUĬAN  Kînćik đi adurmit kopiĭi.

Uspavanka. Verbalna magijska formula kojom se podstiče rast („lastarenje”) male dece.
(uspavanka)     [Vidi]
171  Duša u vetar, kosti u zemlju.  Sufļitu-n vînt, uasîļi-n pomînt.  Sa spuńe dupa povĭeşć babĭeşć kî uomu kînd muare, trĭaśe pi lumĭa-ĭa, ş-akoluo traĭaşće ka pi lumĭa-sta, numa đi vĭeśiĭe.

Komentar na bapske priče da umrli prelazi na drugi svet, i tamo živi kao i na ovom, ali večno.
(izreka)     [Vidi]
172  Dva čabra tanana, i u njima kajgana.  Duauă śuberĭaļe pļińe đi žumerĭaļe.  (zagonetka)     [Vidi]
173  Dva dobra ne idu zajedno.  Duauă buńe nu mĭerg tot odată.  Rău ku bińe sa skimbă, şî sa-npļećiesk kum ţî ursat.

Zlo i dobro se smenjuju, i prepliću kako ti je suđeno.
(izreka)     [Vidi]
174  Dva plasta na padini stoje, a ne padaju.  Doo klaĭuță stau în rîpă, şi nu să surupă.  (zagonetka)     [Vidi]
175  Dva su plasta na padini, al se nikad ne prevrnu.  Duauă klăń pi o față, nu sa măĭ rastuorn ńiśkînd.  (zagonetka)     [Vidi]
176  Dvanaest konja u štali, svima repovi van ispali.  Doĭsprîaśe kaĭ în ştală, tuoț ku kuoḑîļi afară.  (zagonetka)     [Vidi]
177  Dve kapi žive, kud ih šaljem, tamo odu.  Duauă boboloaşă đi arźint, unđe ļi trîmĭet akolo sa duk.  (zagonetka)     [Vidi]
178  Dve sestre, jedna se opasuje, druga raspasuje.  Duauă suruorĭ, una sa-nśinźe, una sa đisśinźe.  (zagonetka)     [Vidi]
179  ĐAVO I BOG SADE USEVE  DRAKU KU DUMŃEḐÎU PUN BUKAĆE  Povasta lu dumńeḑîu ş-alu draku, kum a trĭekut draku kînd a vrut sî s-a lasă đi drîkoviń.

Priča o bogu i đavolu, kako se proveo đavo kada je hteo da se mane đavolija.
(pripovetka)     [Vidi]
180  Đavo je dobar čovek, samo ga čovek kvari.  Draku ĭe bun uom, ama uomo-l strîkă.  (izreka)     [Vidi]
181  Đavo niti ore, niti kopa, samo te podbada u zadnjicu (da činiš zla).  Draku ńiś nu ară, ńiś nu sapă, numa ći bolđaşće la kur (să faś rîaļe).  (izreka)     [Vidi]
182  Đavo prvo pokriva ponjavom, a posle je svuče da se sve vidi.  Draku mi-ntîń astrukă ku pătura, da pĭeurma o traźe đi tuot sa vĭađe.  (izreka)     [Vidi]
183  ĐEĐU - ZET ŽIGMANA KRALJA  ĐEĐU - ŹIŃIRĻI LU ŽÎGMAN KRAĻU  (balada)     [Vidi]
184  ĐIHAJ, ĐIHAJ, ĐIHAJ, ĐE  ĎIKAĬ, ĎIKAĬ, ĎIKAĬ, ĎA  Kîńťek ďe ruşińe, ďe fată kare vrea să să măriťe.

Vulgarna erotska pesmа, o devojci koja želi da se uda.
(erotika)     [Vidi]
185  Evo je - nema je!  Ĭuoćo - nuĭe!  (zagonetka)     [Vidi]
186  Fiš-piš do Kupuzišta, klati-mlati do Palanke!  Țîș-fîș păn-la Kupuzîș, tranka-fļanka pănă la Palanka!  Za osobu koja gubi dane šetajući tamo-amo bez nekog cilja, skitara koja putuje tek da joj „dupe vidi put”, i usput „mlati praznu slamu”. Izreka sadrži „caransku” topografiju, jer su „Kupuzîș” i „Palanka” vlaška sela u Ključu: Kupuzište i Brza Palanka.(izreka)     [Vidi]
187  FUTROLA ZA TRNOKOP  ĆAKĂ ĐI TÎRNAKUOP  (anegdota)     [Vidi]
188  Gde crvenko spava, tu ne raste trave.  Unđe duarme ruĭan, nu măĭ dă buruĭan.  (zagonetka)     [Vidi]
189  Gde ima jagnjadi, ima i koža.  Unđe ĭastă mńiĭ, ĭastă șî piĭ.  Muara vrun mńel sî muară, or sî sa taĭe.

Mora neko jagnje da strada, ili da se zakolje.
(izreka)     [Vidi]
190  Gde ima ovaca, ima i mehova.  Unđe ĭastă uoĭ, ĭastă şî fuoĭ.  (anegdota)     [Vidi]
191  Gde je dobro, niko me ne prima, ge je zlo - samo mene ima.  Unđe bińe, nuĭe lok đe mińe, unđe rău - tot ĭeu.  (izreka)     [Vidi]
192  Gde je mnogo kočeva, jedan te ubode u zadnjicu.  Unđe mulț parĭ, unu dă şî-n kur.  (izreka)     [Vidi]
193  Gde je vune ruke nema, gde je ruke, vune nema.  Unđe lînă nuĭe mînă, unđe mînă nuĭe lînă.  Unđe ĭe bogaţîĭe şî ĭastă đi lukru, lumĭa ļenuasă, da unđe sînt aĭ vrĭańiś kare sa-r rupĭa đi lukru, sîraśiĭe şî nuĭe đi lukru.

Gde je bogatstvo i ima posla, ljudi lenji, a gde su vrednici koji bi se pokidali od posla, siromaštvo je i posla nema.
(izreka)     [Vidi]
194  Gde krava ima najviše mesa?
— Pod kožom.  
Unđe are vaka măĭ multă karńe?
— Supt pĭaļe.
  
(pitalica)     [Vidi]
195  Gde on kaže da je vatra, čuvaj se vode da se ne udaviš.  Unđe spuńe kî ĭe fuok, pazîaće kă apa ći-ńakă.  Đ-aĭ minśinuoș. — O lažljivcima.(izreka)     [Vidi]
196  Gde pase kozica, tu i jarence.  Unđe paşće kapruța, akolo şî ĭaduța.  Ne pada iver daleko od klade.(izreka)     [Vidi]
197  GICE KATANJICA  GIŢĂ KÎTAŃIŢĂ  (balada)     [Vidi]
198  Gladan ne čeka pečenje, nag ne čeka beljenje.  Flomîndu n-aşćată kuoptu, guolu n-aşćată nalbitu.1)  Uomo-l flomînd n-are kînd să aşćaće sî sa fakă mînkarĭa, sî sa kuakă malaĭu, şî alće kare-śe kare mĭerg pi rînd la prînḑ, kă muare đi fuame, da ăla śi ĭe în pĭaļa guală kată ĭut sî sa astruśe ku vro zdrĭanţă đi ţuală, nu puaće să aşćaće tuaće lukrărurļi kare s-a mînat pi rînd, ş-a ţînut multă vrĭame pănă ţuala nu s-a gaćit.

Gladan čovek ne može da čeka da se gotovi jelo, da se peče proja, i ostalo što ide po redu kad se ručava, jer će umreti od gladi, a onaj koji je nag traži samo da se brzo pokrije nekim komadom odeće, ne može da čeka sve poslove koji su se vršili redom i trajale dugo vremena dok odeća nije bila gotova.

1)Nalbitu (beljenje platna) bio je jedan od mnogih poslova u toku starinskog načina izrade odeće.
(izreka)     [Vidi]
199  GLEDAM SVOJU ORANICU  KÎND M-A UĬT PI LUOK LA VAĻE  (satira)     [Vidi]
200  Glista, kad progleda, krene uz drvo, al’ dođe kos pa je čukne u glavu.  Rîma, kînd kapîtă uokĭ, o ĭa pi ļemn în sus, ama vińe mĭerla ş-o ćokńaşće-n kap.  (izreka)     [Vidi]
201  Gluvom ne govori, slepom ne pokazuj.  La-l surd nu vorbĭa, la-l kĭuor nu arata.  (izreka)     [Vidi]
202  Goji se svinja koja ne bira pomije.  Puorku śe nu aļiaźe laturļi, sa-ngraşă.  (izreka)     [Vidi]
203  Golem stomak teško pašeš.  Burta largă grĭeu sa strînźe.  Pĭa-l alaviśuos śă-l ńisîturat amunka stokńeşć.

Alavog i nesitog teško je obuzdati.
(izreka)     [Vidi]
204  Gospodsko sedenje, vučje trčanje.  Şađerĭa domńaskă, aļergatura lupĭaskă.  Đ-aĭ ļeńuoş, đ-aăĭa kare nu gaćesk lukru la vrĭame kî ļi măĭ drag sî şadă; pĭe urmă aļargă ka lupu.

Za lenčuge, za one koji ne svršavaju posao na vreme, jer više vole da sede, pa posle trče kao kurjaci.
(izreka)     [Vidi]
205  GREŠNI CIGA KOJI JE JEBO KOBILU  ŢÎGANO-L PÎKATUOS Ś-A FUTUT ĬAPA  (vic)     [Vidi]
206  Grom spalio tebe, i tvoju glavu, dabogda!  Sî trasńaskă-n ćińe, șî-n gogița tĭa, dabogda!  (psovka)     [Vidi]
207  Grom ti spalio poreklo, dabogda!  Trasńirĭa-n țîka-tĭa, dabuogda!  S-a blastîmă ńamu, fîmeļiĭa, poļikra: sî s-a storîaskă aşa fĭeļ đi lume đi pi pomînt.

Kune se rod, familija, poreklo: da nestane takav soj ljudi sa zemlje.
(kletva)     [Vidi]
208  GRUJA NOVAKOV  GRUĬA LU NOVAK  Balada o Gruji, junačkom sinu Starine Novaka, koga je sluga izdao Turcima.(balada)     [Vidi]
209  Gubi se na devet godina, (računajući) od nedelje na tamo.  Duće la noă ań, đi dumińika înainće.  Înžuramînt bužukuruos.

Šaljiva psovka.
(psovka)     [Vidi]
210  Gubi se, da te vidim kad budem video svoje dupe.  Duśa-ća-ĭ, să ći măĭ văd kîn’ mĭ-aĭ veđa gaura kuruluĭ.  (psovka)     [Vidi]
211  HAJDUK-VELJKOVA PESMA  KÎNĆIKU LU AǏDUK VǏELKU  (balada)     [Vidi]
212  HEJ, HEJ, DUNAVE  AĮ, AĮ, DUNĂRĮA  (lirika)     [Vidi]
213  Hiljade unutra a stotine spolja.  Miĭļi đinuntru da sućiļi đinafară.  (zagonetka)     [Vidi]
214  HITLER TI JE MOMAK LEP  HITLER ĬE FRUMUOS BAĬAT  Satirična pesma o Hitleru koji je kao neženja sanjao devojku iz Staljingrada, pa je krenuo sa svatovima da je ženi. Pesmu je spevao partizanski borac Janko Simeonović iz Podgorca, i objavio 1946. godine u brošurici na vlaškom jeziku, sa još 13 pesama propagandnog karaktera. Pesme su se uglavnom recitovale. Kazivaču ove pesme bilo je poznato da je pesme spevao „neki Janko iz Podgorca”.(satira)     [Vidi]
215  Hladno gvožđe Dunav prođe.  Un rastău rîaśe Dunîrĭa trĭaśe.  (zagonetka)     [Vidi]
216  Hop onde, hop onde, i dunavske pređoh vode.*  Ţup koļa, țup koļa, trĭekuĭ Dunîrĭa.  * Do izgradnje HE „Đerdap” Dunav se zimi ledio pa su veoma lako, naročito u Đerdapu, preko njega prelazile životinje, a neretko i ljudi.(zagonetka)     [Vidi]
217  Hop-cup, sejem novce, širim konce, klubad skupljam.  Op-trop, bań îngruop, fuńe-nćing, gĭame astrîng.  (zagonetka)     [Vidi]
218  Hraniš pseto da ti jede živce.  Arańeșć kîńiļi să-ț manînśe vîńiļi.  Kînd kopiĭ nu ć-askultă, șă nu ći kată.

Kad te deca ne slušaju, i ne poštuju.
(izreka)     [Vidi]
219  Hrastovina dobrog čuva: kad se dobri onedobri, sav se narod raznarodi.  Gorunu țîńe bunu: kînd bunu sa ńebuńeaşće, tuata lumĭa noroḑaşće.  (zagonetka)     [Vidi]
220  I Ciga bi orao, kad bi plug bio ko drljača, a drljača ko njiva.  Șî țîganu ar ara, kînd ar fi plugu kît grapa, da grapa kît luoku.  (izreka)     [Vidi]
221  I crna ovca belo mleko daje.  Şî uaĭa ńagră dă lapće alb.  (izreka)     [Vidi]
222  I dobro i zlo kroz narod idu zajedno.  Aļi rîaļe şî ńebuńe mĭerg tuot pin lumĭe.  (izreka)     [Vidi]
223  I dupe smrdi, al ga nosiš sa sobom.  Șă kuru puće, ama-l duś ku ćińe.  Kînd sa vaĭtă vrunu kă śuava vrunđiva puće.

Kad se neko žali da nešto negde smrdi.
(izreka)     [Vidi]
224  I krava pije, ali zna koliko.  Șî vaka bĭa, ama șćiĭe kît.  Đ-aĭ bĭețîuoș kare n-au masură la bĭare. — Za pijandure, koji nemaju meru u piću.(izreka)     [Vidi]
225  I laž je reč.  Şî minśuna ĭe vuorbă.  (izreka)     [Vidi]
226  I stoka pije, ali zna koliko.  Şî vita bĭa, ama şćiĭe kît.  Kînd sa bĭa prĭa mult.

Kad se pretera u piću.
(izreka)     [Vidi]
227  Ide na pojilo, al se ne poji.  Sa duśe la apă, da nu sa adapă.  (zagonetka)     [Vidi]
228  Ide, i ćuti kao vampir.  Mĭarźe, şî taśe ka moruońu.  Sa krĭađe kă moruońu nu vorbĭaşće.

Veruje se da vampir ne govori.
(izreka)     [Vidi]
229  Ide, ide i ne staje.  Mĭarźe, mĭarźe, nu măĭ stă.  (zagonetka)     [Vidi]
230  Ideš na svadbu bez ražnja za pečenicu.  Će duś la nuntă fara fus dă pripaş.  Înfrumoșat alu: Će duś la nuntă fara pulă.

Ulepšana var. izreke: Ideš na svadbu bez kurca.
(izreka)     [Vidi]
231  Idi bstraga ko topolov list.  Duće bĭestrîga ka frunḑa đi pluop.  (psovka)     [Vidi]
232  Idi do đavola u zelenu baru.  Duće la draku în balta vĭarđe.  Draku traĭaşće în balta vĭarđe.

Đavo živi u zelenoj bari.
(kletva)     [Vidi]
233  Idi đavolu u zelenu baru.  Duće la draku în balta vĭarđe.  (psovka)     [Vidi]
234  Idi u crno more!  Duśaćaĭ la măriļi ńagre!  Așa pîkurari aĭ batrîń a-nžurat uoĭļi, aļergînd dupa ĭaļe kînd s-a spart kîrdu, da śopîri đi uoĭ trag sî ĭasă đin pașuńe afară.

Tako su stariji pastiri psovali ovce, trčeći za njima kad se stado rasturalo, a grupe ovaca kretale da izađu iz pasišta van.
(izreka)     [Vidi]
235  Idi, kud je otišao mutavko sa konjem.  Duśa-ća-ĭ, unđe sa dus mutu ku kalu.  Đin povasta lu Svići Iļiĭa: ĭel avut o slugă kare a fuost mut şî surd, şî Svići Iļiĭa ăl rînduĭe unđe sî sa dukă sî trasńaskă, ĭel n-auđe kalumĭa, şî sa duśe ku kalu în parća-laltă, şî trasńiaşće đi trĭaba luĭ. Đin aĭa pi śierĭ s-aud trăsńiturĭ đipartaće, şî slabe.

Iz mita o Svetom Iliji: on je imao slugu koji je bio nem i gluv, i Sveti Ilija mu naredi gde da ode da grmi, on ne čuje dobro, i ode sa konjem na drugu stranu, i tamo grmi za svoj groš. Zbog toga se na nebu čuju udaljene i slabe grmljavine.
(kletva)     [Vidi]
236  Iglom nije smelo da se radi na Čisti ponedeljak i u noćima tokom Todorovaca.  Ku aku n-a kućeḑat sî sa lukre la Luńa pastuorilor șî-n nuapća lu Sîntuađirĭ.  S-a kreḑut șî s-a țînut sîrbatuoriļi în Porĭeśa șî-n Pĭeko-l đi Sus. — Verovalo se i zabrana poštovala u selima Porečke Reke i Gornjeg Peka.(verovanje)     [Vidi]
237  Igra glupa glavu lupa. (=Igračka, plačka.)  Źuaka sparźe truaka.  (izreka)     [Vidi]
238  Il’ pukovnik, il’ pokojnik.  Or pukovńik, or pokoĭńik.  Luvat đi pi la sîrbĭ; sa ḑîśe kînd ĭe śuava aspur, şă puoţ să faś trĭaba, or să pĭerḑ kapu.

Preuzeto od Srba; kaže se kad je situacija opasna, pa možeš da uradiš posao, ili da izgubiš glavu.
(izreka)     [Vidi]
239  Imam babu, upliće tarabu.  Am o babă, înpļećiaşće la tarabă.  (zagonetka)     [Vidi]
240  Imam baštu punu ovaca, sve stoje na jednoj nozi.  Am o građină pļină đi uoĭ, tuaće stau într-un piśuor.  (zagonetka)     [Vidi]
241  Imam jedno drvo: u korenu zeleno, u sredini osušeno, na vrhu sjaji cvet.  Am un ļemn: la rîdaśină vĭarđe, la mižluok uskat, la vîr fluarĭa lumină.  (zagonetka)     [Vidi]
242  Imam jednog vola, hranim ga senom i leti i zimi, a on se ne goji.  Am un buou, fîn iĭ dau şî vara şî ĭarna, şî nu sa măĭ îngraşă.  (zagonetka)     [Vidi]
243  Imam ovčicu šarenih creva.  Am o mńoriță ku mațîļi pistriță.  (zagonetka)     [Vidi]
244  Imam ovna s crevima na leđima.  Am un berbĭaśe ku mațîļi în şîaļe.  (zagonetka)     [Vidi]
245  Imam pokrivač: ceo svet pokrivam, samo svoju sestru ne mogu.  Am o pătură: pi lumĭa tuată astruk, da pi suora mĭa nu puot.  (zagonetka)     [Vidi]
246  Imam svinjče-nemirče: njuškom njuškuje, zadnjicom ograđuje.  Am un purśel rîpat: ku fļitu fļituĭaşće, da ku kuru îngrađiaşće.  (zagonetka)     [Vidi]
247  Inat glavu jede.  Inatu manînkă kapu.  (izreka)     [Vidi]
248  IZ DOLINE DRAGI IDE  ĬASĂ NAĬKA ĐI PI VAĻE  Kînćik ibomńiśiesk.

Ljubavna pesma.
(lirika)     [Vidi]
249  Iz usta da ti izađe, po vratu da te mlati!  Đin gură sî-ț ĭasă, dupa kap sî-ț țîasă!  (kletva)     [Vidi]
250  Izjela te frenga!  Mînka-ć-ar frĭenga!  (kletva)     [Vidi]
251  Izjele te muve zelene.  Mînka-ć-ar muska vĭarđe.  Ăl blastîmă sî muară, kî la mortaśină vińe muska vĭarđe.

Kune ga da umre, jer na lešinu dolaze zelene muve.
(kletva)     [Vidi]
252  Izjele te zmije i blavori.  Mînka-ć-ar şărpi şî balauri.  (kletva)     [Vidi]
253  Izjeli ga crvi, da ga izjedu.  Mînka-l-ar vĭermi, să-l manînśe.  (kletva)     [Vidi]
254  Ja dobrim oko tebe, a ti kurcem oko mene.  Ĭo ku bińe dupa ťińe, tu ku pula dupa mińe.  (izreka)     [Vidi]
255  Ja ne mogu sa nebesa da pomažem.  Ĭuo nu puot đi pi sus să ažut.  Sa spuńe kînd kată ažutarĭe vrunu kare ĭe atîta đi pĭerdut, đi numa Dumńeḑîu puaće să-ĭ ažuće.

Kaže se kad traži pomoć neko ko je toliko izgubljen, da samo Bog može da mu pomogne.
(izreka)     [Vidi]
256  JA OTIDOH NA SEDELJKU  MA DUSĂĬ LA ŞÎḐÎTUARE  (erotika)     [Vidi]
257  Ja rodih majku, majka rodi mene.  Ĭuo am fakut pi muma, muma m-a fakut pi mińe.  (zagonetka)     [Vidi]
258  Ja sam babino dete, a ne pečurka od jedne noći.  Ĭo sînt kopil đe babă, da nu śuparkă đe o nuapće.  (izreka)     [Vidi]
259  Jabučica-šarenica, u pepelu joj zadnjica.  Iriuşă-porîmbuşă, stă ku kuru în śanuşă.  (zagonetka)     [Vidi]
260  Jadna mu majka!  Vaĭ đi maĭka luĭ.  Za nekoga koji je upao u problem pa može stradati, a majka će mu zakukati.(izreka)     [Vidi]
261  Jaje nikad nema bolest. (Nikad se ne razboli.)  Uou ńiśkînd n-are buală. (Nu sa bulnavĭaşće ńiśkînd.)  (izreka)     [Vidi]
262  JARČEVA PRIČA  POVASTA LU PÎRŚ  Đi śe ĭe kapra žuavina draśiaskă?

Zašto je koza đavolja životinja?
(basna)     [Vidi]
263  Jebem ga u dupe mrtvog, na položenoj dasci.  S-ăl fut în kur muort, pi blană-nćinsă.  (psovka)     [Vidi]
264  Jebem ga u dupe, da ga jebem!  Futul în kur să-l fut!  (psovka)     [Vidi]
265  Jebem li ga u dupe mrtvog, vezanog za ogradu konopcem za slamu.  Să-l fut în kur muort, ļegat đe gard ku ițuoń đe paĭe.  Iţuoń đe paĭe

uže kojim se vezuje i na leđima nosi bala slame.
(psovka)     [Vidi]
266  Jebem ti boga, da ti jebem!  Futuț dumńeḑîu, să-ț fut!  (psovka)     [Vidi]
267  Jebem ti mater u pičku!  Futuț pi mum’ta-n pizdă!  (psovka)     [Vidi]
268  Jebem ti mater!  Futuț pizda mînta!  (psovka)     [Vidi]
269  JEBI CURU  FUĆE FATA  Un krîmput đi kînćik pîkurarĭesk đi ruşîńe, însamnat în Arna Glaua în Sîrbiĭa răsărićană, đ-anpreuna ku unu śe samînă ku ĭel, skris în Rumîńiĭe, în sat Sadu lînga Sibiu, în Arđal. Odlomak iz pastirske erotske pesme, zabeležen u Rudnoj Glavi, u istočnoj Srbiji, uporedno sa sličnim primerom, zabeležen u Rumuniji, u selu Sad pored Sibiua, u Erdelju.(erotika)     [Vidi]
270  Jebi siroticu, al’ je gledaj u oči.  Fuće saraka, ama kato la uokĭ.  (izreka)     [Vidi]
271  Jedan brod pun vode, a u vodi nije.  O lađe pļină đi apă, da nuĭe-n apă.  (zagonetka)     [Vidi]
272  Jedan Ciga obešeni.  Un țîgan spînḑurat.  (zagonetka)     [Vidi]
273  Jedan mrtav između dva živa.  Un muort întra duoĭ viĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
274  Jedan na levo, drugi na desno.  Unu la ăĭs, unu la ća.  Poređenje sa neposlušnom zapregom. Jedan na jednu, drugi na drugu stranu, ili jedan u klin, drugi u ploču.(izreka)     [Vidi]
275  Jedan panj pored kuće, na sve strane strelom tuče.  Un śuśuļiaće stă supt parĭaće, în tuaće părțîļi dă ku saźiaće.  (zagonetka)     [Vidi]
276  Jedan vo, šaren volušaren, upao u krave Volušarenovih, i izvolušario krave Volušarenove!  Un buou, brĭaz bolobrĭaz, s-a bagat în vaśiļi alu Bolobrezuońi, ş-a bolobrezît vaśiļi la Bolobrezońi!  (brzalica)     [Vidi]
277  Jedan, dva, tri, četiri, pet, šest, sedam, osam, devet, deset.  Unu, doru, tiru, paru, şiru, şaru, şapru, opru, nopru, dopru.  Numaratura kopiĭiluor rumîńeşć, naskuţ în Rîu Porĭeśi pi la kîpatîńu vakuluĭ al XIX.

Brojanica vlaške dece, rođene u Porečkoj Reci krajem XIX veka.
(brzalica)     [Vidi]
278  Jede balegu!  Manînkă baļigă!  Sa ḑîśe đi vrunu kare puvestîăşće śe nu trîabe. Măĭ đes sa ḑîśe kî vrunu manînkă baļigă đikît kakat, ka la sîrbĭ, sigurat pintru śe sînt rumîńi măĭ mult kuprinş ku viće đikît srbi.

Kaže se za nekog koji priča koještarije, baljezga. Češće se kazuje da neko jede balegu nego govna, kao kod Srba, verovatno zato što su Vlasi više okupirani stokom nego Srbi.
(izraz)     [Vidi]
279  Jede kao skakavac.  Manînkă ka lakusta.  Lakustă ĭ-a ḑîs la un fĭeļ đi skaluș kare a veńit ka nuvîru đi la Kraĭna ș-a zatrit kîmpu șî padurĭa. — Lakustom su zvali jednu vrstu skakavaca koja je poput oblaka dolazila iz Krajine, i satirala polja i šume. Fig. Jede kao ala.(izreka)     [Vidi]
280  Jede srž iz creva. Fig. Priča gluposti, tj. jede ono što ne treba.  Manînkă moduva đe pĭe mață.  S-a ḑîśe la vrunu kînd lozîaşće, da nu vińe să-ĭ spuń în uokĭ kă manînkă kakat. Maţu n-are moduvă, ĭel ĭe pļin đe kăkalarĭe, da moduvă are uosu, şî moduva uosuluĭ ĭe un fĭeļ đe dulśaţă.

Kaže se nekom kada lupeta, a ne ide red da mu u oči kažeš da jede govna. Crevo nema srž, ono je puno govana, a srž ima koska, i koštana srž jeste vrsta poslastice.
(izreka)     [Vidi]
281  Jedeš iz nje, a ne pereš je.  Manînś đin ĭa, da n-o măĭ spĭeļ.  (zagonetka)     [Vidi]
282  Jedi govna sa psima kraj ograde.  Manînś kakat ku kîńi la gard.  (psovka)     [Vidi]
283  Jedna Ciganka dronjava sedi za stolom s bojarima.  O țîgankă trențuruasă şeďe ku boĭeri la masă.  (zagonetka)     [Vidi]
284  Jedna moma u jeleku proju glođe na direku.  O fată mare în iļek, şîađe pi dirĭek, şî ruađe malaĭ săk.  (zagonetka)     [Vidi]
285  JEDNA PRIČA, NEČUVENA, NEVIĐENA  O POVASTĂ ŃEAUDZÎTĂ, ŃEVĂDZUTĂ  Rumunska paralela vlaške bajke ALA KU URĬEKIĻI MARĬ (ALA SA VELIKIM UŠIMA), zapisana 1934. godine u selu Šopotul-Nou (područje Almaš, u rumunskom Banatu). Vlaška bajka snimljena je u selu Tandi u Gornjem Poreču, u kome su otkriveni rodovi poreklom iz Almaša.(bajka)     [Vidi]
286  Jedna proja sa dva lica.  Un malaĭ ku doă fĭață.  (zagonetka)     [Vidi]
287  Jedna veli: nek je dan, jedna veli: nek je noć, a sledeća: neka bude bilo kako, meni teško podjednako.  Una ḑîśe: făće ḑîuă, una ḑîśe: făće nuapće, alalaltă: făće śe vi vrĭa, miĭe đi grĭeu tot aşa.  O tavansku gredu bili su okačeni razni predmeti koji se preko dana skidaju, pa je gredi lakše danju, vrata se samo noću odmaraju jer se tada retko izlazi ili ulazi, a krevet, vele Vlasi, "trpi muke" u svako doba dana i noći.(zagonetka)     [Vidi]
288  Jedna volina sere loj.  Un buou kakă său.  (zagonetka)     [Vidi]
289  JEDNOLIKA I DVOLIKA  UNOĻIKA ŞÎ DOĻIKA  (uspavanka)     [Vidi]
290  Jednom šibom ceo svet zahvatim.  K-o nuĭauă kuprind lumĭa tuată.  (zagonetka)     [Vidi]
291  JEDNU NOGU GLJIVA IMA  UN PIŚUOR ŚUPARKA ARE  Un fĭeļ đi kioćală în źuok; a kîntat lîutari pănă lumĭa a źukat, da şî đi pin źukatuorĭ a kîntat ku iĭ kîći uńi, kare a fuost voĭuoş, ş-a şćĭut vuorbiļi!

Vrsta poskočice; pevali su je violonisti dok su ljudi igrali u kolu, a sa njima su pevali i neki igrači koji su bili veseli, i koji su znali reči.
(poskocica)     [Vidi]
292  JEDVA ČEKAM  ABĬA AŞĆET  Glumă đi vrun saćan kare s-a dus în oraş, ş-akolo n-a gasît unđe sî sa dukă pintru ĭel.

Šaljiva priča o nekom seljaku koji je otišao u grad, i tamo nije našao mesto gde da vrši nuždu.
(vic)     [Vidi]
293  Jen', dva, tri, peni, ronta, konta, čoa grna, tuc, kuc, tresni s guzom u ognjište.  Uńi, dońi, trońi, pińi, ronta, konta, śoa gîrna, ćok, pok, daĭ ku kuru în fuok.
(var.) Uńi, dońi, trińi, peńi, ronta, konta, țava gîrla, ćok, pok, daĭ ku kuru în fuok.
  
Frîntura ļimbi, ku kare aĭ batrîń a-nvaţat kopiĭi să vorbĭaskă ĭuta şî aļes.

Brzalica, kojom su stariji učili decu da govore brzo i razgovetno.
(brzalica)     [Vidi]
294  Jesam crn, al crna zemlja rađa.  Ĭo mis ńegru, ama pomînto-l ńegru rođaşće.  Kînd đi vrunu ńegru la firĭe zbat žuok kî ĭe ţîgan.

Kad se s nekim, ko ima crn ten, zbijaju šale da je Ciganin.
(izreka)     [Vidi]
295  Jež, ježičak, vampiričak! Rekoh ti ga, pogodi ga.  Ariś, prikoļiś! Ţîăl spusăĭ, şî n-ol giśiş.  (zagonetka)     [Vidi]
296  Joj, joj, na vrh pruta stoji.  Au, au, în vîr đi nuĭau.  (zagonetka)     [Vidi]
297  JUTROM RANO, U SVANUĆE  ĐIMIŃAŢA PĂNĂ-N ZUORI  Kînćik rumîńesk, đi duor, kînta în zuorĭ muĭarĭa kare arđe đi duor dupa naĭka iĭ.

Vlaška ljubavna pesma, peva u ranu zoru žena koja gori od želje za svojim ljubavnikom.
(lirika)     [Vidi]
298  Kad bi motika bila ko drljača, a drljača ko njiva, i Ciga bi radio u polju.  Kînd ar fi sapa ka grapa, da grapa kît luoku, şî țîganu ar puńa-n kîmp.  (izreka)     [Vidi]
299  Kad bi svaka muva pravila med, bilo bi meda i na konjskoj zadnjici.  Kînd ar fi tuata muska đi mńare, ar fi mńare şî la kuru kaluluĭ.  (izreka)     [Vidi]
300  Kad bi svaka muva pravila med, bilo bi saća i pod konjskim repom (jer tamo ima muva najviše).  Kînd ar faśa tuata muska mńerĭe, ar fi fagurĭ şî la kuru kaluluĭ (kă akolo sînt muşćiļi măĭ mulće).  (izreka)     [Vidi]
301  Kad bismo se bojali baba, propao bi svet.  Kînd ń-ar ćemĭa đi babe, sa-r zatri pomîntu.  Babiļi fak momuaće, spomîntă lumĭa.

Babe prave vradžbine, plaše ljude.
(izreka)     [Vidi]
302  Kad čoveku daš mali prst, on hoće celu šaku.  Kînd daĭ la uom źeĭśtol mik, ĭer vrĭa palma tuată.  (izreka)     [Vidi]
303  Kad daješ na zajam, poslušaj kako zvoni crkveno zvono: „Daješ! - Nemaš!”  Kînd daĭ înprumut, askultă arîngu kum kîntă: „Daĭ! - Naĭ!”  (izreka)     [Vidi]
304  Kad duva severac, udaju se udovice.  Kînd baće pîşļa, sa marită văduviļi.  Pîşļa ĭe vînt rău rîaśe kare baće dă la întuńerik, şî dă kare îngĭaţă ińima în uom dă frig. Atunśa văduviļi nu puot dă frig să spargă ļeamńiļi, şî văd kă ļi trăbe uom la kasă, şî înśep sî kaće suoţ.

Pišlja je jako hladan vetar koji duva sa severa, i od koga se ledi srce u čoveku. Tada udovice ne mogu od hladnoće da cepaju drva, pa vide da im treba muškarac u kući, i počinju da traže muža.
(izreka)     [Vidi]
305  Kad ga stavim - lepo mi je, kad ga vadim - muka mi je!  Kînd o bag - baş mi drag, kînd o skot - nu măĭ pot!  Aşa sa „vaĭtă” bufańi la lukru grieu.

Ovako se „jadaju” Bufani pri teškom poslu.
(izreka)     [Vidi]
306  Kad imaš višak kurca, bolje je da ga odsečeš.  Kînd aĭ măĭ multă pulă, măĭ bun s-o taĭ.  (izreka)     [Vidi]
307  Kad izaziva sudbinu, mačka se usere u korito s brašnom.  Kînd îĭ đi kap la mîț ĭel sa kakă în postaua ku fańină.  Dakă șćiĭe kî puaće să-l prindă gazda șî să-l omuară, mîțu ĭară faśe aĭa śe nu trăbe.

Iako zna da je gazda može uhvatiti i prebiti na smrt, mačka opet radi to što ne terba.
(izreka)     [Vidi]
308  Kad je jaje više od vola?
— Kad ga koka snese na tavanu štale.  
Kînd ĭe uou măĭ mare đi kît buo?
— Kînd ăl faśe gaina în puodu ştăļi.
  
(pitalica)     [Vidi]
309  Kad je krava najteža?
— Kad te nagazi na nogu.  
Kînd ĭe vaka măĭ grĭa?
— Kînd ći kalkă pi piśuor.
  
(pitalica)     [Vidi]
310  Kad je popa čovek?
— Kad mu vidiš trag u snegu.  
Kînd ĭe puopa uom?
— Kînd iĭ vĭeḑ urma în zapadă.
  
Nu sa şćiĭe a kuĭ ĭe urmă, şî sa ḑîśe k-atrekut vrun uom.

Ne zna se čiji je trag, pa se kaže da je prošao neki čovek.
(pitalica)     [Vidi]
311  Kad je u kupusu najviše mesa?
— Kad vo uđe u kupusište.  
Kînd ĭe în varḑă măĭ multă karńe?
— Kînd tună buou în vîrḑariĭe.
  
(pitalica)     [Vidi]
312  Kad je žena luda, muža bole noge.  Kînd ĭe muĭarĭa naruadă, pi uom ăl duor piśuariļi.  Ăl mînă-n tuaće părţîļi, şî ku trĭabă, şî fara trĭabă.

Forta ga na sve strane, i s razlogom, i bez razloga!
(izreka)     [Vidi]
313  Kad jedan ima nož a drugi hleb, nemaju drugo šta nego da se dgovore.  Kînd unu are kuțît da altu pîńe, n-au alta śe numa sî sa vorbĭaskă.  (izreka)     [Vidi]
314  Kad jedno čuješ sa istoka, a drugo sa zapada, ti kreni kroz sredinu.  Kînd auḑ una đi la rîsarit, una đi la zovîrńit, tu pļakă pin mižluok.  (izreka)     [Vidi]
315  Kad kukavica peva blizu kuće, ne valja, a kad peva na kući, sluti smrt (neko će iz kuće umreti).  Kînd kîntă kuku aproapiĭe đi koļibă, nuĭe bun, da kînt kîntă pi kasă, rău đi muarće.  (obicaj)     [Vidi]
316  Kad lastavice lete nisko, kiša će ubrzo, a kad lete visoko, kiša će kasnije.  Kînd rîndurĭariļi vin pi źuos, pluaĭe îndată, da kînd vin pi sus, pluaĭe măĭ amînat.  (verovanje)     [Vidi]
317  KAD MI BEŠE MLADOST RANA  KÎND AM FUOST ĬUO MIK ODATĂ  (lirika)     [Vidi]
318  Kad neba ’leba, dobar je i kačamak.  Kînd nuĭe pîńe, bună şî koļaşă.  (izreka)     [Vidi]
319  Kad nema kiše, dobar je i grad.  Kînd nuĭe pluaĭe, bună ĭe șî pĭatra.  (izreka)     [Vidi]
320  Kad pameti nema, muka golema.  Kînd minće n-are, munkă mare.  (izreka)     [Vidi]
321  Kad petao peva na pragu kuće, sa glavom okrenutom ka vratima, uskoro će doći gosti, a kad peva na stranu, sa leđima ka kući, iz te kuće će brzo neko otići (umreti).  Kînd kokuoșu kîntă pi prag ku kapu kîtra ușa, o să vină guoșći îndată, da kînd kîntă în lăturĭ, ku kuru kîtra kasă, đin kasa-ĭa o sî sa dukă vrunu ĭuta (o sî muară).  (verovanje)     [Vidi]
322  Kad rak prdne u vreloj vodi, i ti da budeš devojka.  Kînd va bĭeşî raku în apă fĭartă, şî tu sî fiĭ fată.  (kletva)     [Vidi]
323  Kad ručaš kačamak, čim si prdnuo, ti si ogladnio.  Dupa śe prînḑ koļașă, kum aĭ bĭeșît, aĭ înflumînḑît.  (izreka)     [Vidi]
324  KAD SAM BILA JA DEVOJKA  KÎND AM FUOST LA MUĬKA FATĂ  Muĭarĭa kîntă kum a trait la mumî-sa pănă a fuost fată mare, da kum traĭaşće akuma, mîritată. S-a kîntat pănă a žukat.

Žena peva o tome kako je živela kod majke kao devojka, a kako živi sada, kao udata žena. Pesma se pevala uz igru u kolu.
(lirika)     [Vidi]
325  Kad se dete krsti, kreće Božjim putem.  Kînd sa boćiaḑă, kopilu pļakă pi kaļa lu Dumńeḑîu.  (izreka)     [Vidi]
326  Kad se mleko kuva, da imaš oči i na zadnjici.  Kînd sa fĭarbe lapćiļi, să aĭ uokĭ şî la kur.  (izreka)     [Vidi]
327  Kad si se rodio, nisi ga imao, sada ga imaš, i svuda ga nosiš.  Kînd ć-aĭ fakut, n-aĭ avut, akuma aĭ şă-l puorț đarîndu.  (zagonetka)     [Vidi]
328  Kad sova peva šumi, brzo će se promeniti vreme.  Kînd śurĭeḑu kîntă-n duos, o sî sa vrĭemuĭe ĭuta.  (verovanje)     [Vidi]
329  Kad srcu činiš po volji, glavi činiš nevolju.  Kînd faś la ińimă pi vuoĭe, la kap faś ńevuoĭe.  (izreka)     [Vidi]
330  Kad srcu činiš po volji, glavi ćiniš nevolju.  Kînd faś la ińimă pi vuoĭe, la kap faśe ńevuoĭe.  (izreka)     [Vidi]
331  Kad šljivova grana probada jezik?
— Kad se napiješ rakije.  
Kînd krĭanga đi prun înbrukă ļimba?
— Kînd ći-nbĭeț đi rakiĭe.
  
(pitalica)     [Vidi]
332  Kad ti nešto pređe put, treba da se vratiš tri koraka nazad.  Kînd ăț trĭaśe śeva kaļa, trabe să ći-ntuorś triĭ paşurĭ înapoĭ.  (verovanje)     [Vidi]
333  Kad udariš kamenom u lonac, razbije se lonac, a kad udariš loncem u kamen - razbije se opet lonac.  Kînd daĭ ku pĭatra-n uală, sa sparźe uala, da kînd daĭ ku uala-n pĭatră - sa sparźe ĭară uala.  (izreka)     [Vidi]
334  Kad uđe - lepota, kad izađe - divota.  Kînd tună - frumuasă, kînd ĭasă - maruasă.  (zagonetka)     [Vidi]
335  Kad vidiš čoveka da priča sam sa sobom, ili zida kuću, ili ga je napustila ljubavnica.  Kînd vĭeḑ uomu kă vorbîaşće sîngur, or faśe kasă, or la lasat ibomńika.  (izreka)     [Vidi]
336  Kad vrba postane voćka, i ti da postaneš čovek.  Kînd sa vo faśa salka puom, şî tu sî ći faś uom.  Rumîńi aĭ batrîń n-a rîśuńit salka ka ļemn đi vro trĭabă, ĭa a fuost ļegată đi draś, kare a trait supt ĭa, în apă. Pi ĭa a blîstamato Maĭka Prĭastîśe numa sî plîngă.

Stari Vlasi nisu smatrali vrbu za neko vredno drvo; ona je bila vezana za đavole koji su boravili pod njom, u vodi. Nju je proklela Sveta Majka da večno plače.
(kletva)     [Vidi]
337  Kad za ludim ideš, luđi si od njega.  Kînd ći daĭ dupa-l naruod, măĭ naruod iș đikît ĭel.  (izreka)     [Vidi]
338  Kada radi, zaobiđi, a kad jede, ti mu priđi.  Vĭeḑ kă lukră, dăĭ okuol, vĭeḑ kî prînđe, şăḑ ku ĭel.  (izreka)     [Vidi]
339  Kada vrba voćka bude, tad i on nek bude čovek. Tada, a ni tada!  Kînd va fi salka puom, atunś şî ĭel să fiĭe uom. Atunś, şî ńiś atunś!  (kletva)     [Vidi]
340  Kada zec menja ime?
— Kad pređe u srpsko selo.  
Kînd ĭepuru skimbă numiļi?
— Kînd trĭaśe în sat sîrbĭesk.
  
Nu-l măĭ kĭamă „ĭepur”, numa „zec”.

Ne zove se više „jepur”, nego „zec.”
(pitalica)     [Vidi]
341  Kada zec pati od zuba?
— Kad ga ujede ker.  
Kînd pi ĭepur ăl duor đințî?
— Kînd ăl muśkă kopuoĭu.
  
(pitalica)     [Vidi]
342  Kakav je đavo, takav je i vrag.  Kum ĭe draku, aşa ĭe şî prokļetu.  (izreka)     [Vidi]
343  KAKO ARANĐEL UZIMA DUŠU  KUM ARANŹELU ĬA SUFĻITU  (verovanje)     [Vidi]
344  KAKO BABA VIDI  KUM VĬAĐE BABA  (anegdota)     [Vidi]
345  Kako jarac preskače potok?
— Isto kao koza.  
Kum sîare pîrśu pista ogaş?
— Tuot una ka kapra.
  
(pitalica)     [Vidi]
346  KAKO JE NA ONOM SVETU  KUM ĬE PI LUMĬA-ĬA  (pripovetka)     [Vidi]
347  KAKO JE SVETI ARANĐEL NAUČIO ZANAT  KUM SVIĆI ARANŹELU A-NVAŢAT LUKRU  (mit)     [Vidi]
348  KAKO MUŽ KUNE ŽENU  KUM BLASTÎMĂ UOMU MUĬARĬA  (kletva)     [Vidi]
349  Kako pevaju ptice kad dođe proleće?  Kum kînta păsîrļi kînd tună primovara?  Muĭarĭa ļeńuasă tuota ĭarna n-a lukrat ńimika, d-a veńit primovara ş-a dus lukrurĭ nuoĭ.

Lenja žena cele zime nije radila ništa, a stiglo je proleće i donelo nove poslove.
(satira)     [Vidi]
350  Kako prostreš, tako spavaš  Kum ț-așćerń, așa duorm.  (izreka)     [Vidi]
351  Kako prostreš, tako spavaš; kako legneš, tako ustaješ.  Kum ț-aşerń, aşa duorm, kum ći kulś, aşa ći skuoļ.  (izreka)     [Vidi]
352  Kako se nekada hvatao i čuvao loj?  Kum s-a prins şî s-a țînut său đemult?  (obicaj)     [Vidi]
353  KAKO SE ZADIRKUJE DETE KOJE SE NALJUTILO?  KUM S-A BUŽUKURĬAḐĂ KOPILU KARE S-A MÎŃIĬAT?  (satira)     [Vidi]
354  KAKO SE ZOVEŠ?

— Kako se zoveš?
— Čorbosrkalo!
— A šta srčeš?
— Srčem supu petlovsku:
Ja sam gore, a ti dole!  
KUM ĆI KĬAMĂ?

— Kum ći kĭamă?
— Sorbiḑamă!
— Da śe suorbĭ?
— Suorb ḑamă đe kokouş:
ĭuo đe supra, tu đe žuos!
  
Aşa s-a vorbit duoĭ drumaş, uom ku muĭarĭe, dakă la uom nu ĭ-a fuost pi vuoĭe sî spună kum ăl kĭamă. Da a fuost şî bažuokura kopilarĭaskă.

Dijalog između dvoje putnika, žene i muškarca, kada muškarcu nije bilo po volji da kaže kako se zove. Dijalog je bio i omiljena dečja pošalica.
(satira)     [Vidi]
355  KAKO SU NASTALE RUSALJE  KUM S-A FAKUT RUSAĻIĻI  (legenda)     [Vidi]
356  Kakva alavetina, da mu čovek kurac pokaže, i njega bi uzeo.  Śe alaman, să fi skuos uomu pula kîtra ĭel, șî pi ĭa a fi luvato.  (izreka)     [Vidi]
357  Kakva glava, takva motka.  Śe kap, aşa žńap.  Kum ĭe vina, kare a fakuto uomu kî nu sa ginđit bińe, aşa şî kazna trăbe sî fiĭe.

Kakva krivica, koju je čovek učinio ne promislivši dobro, takva i kazna tgreba da bude.
(izreka)     [Vidi]
358  Kakva je kod carice, takva i kod magarice.  Śi ĭe la țariță, așa-ș la măgăriță.  Luaza muĭerĭaskă ĭe tuot una, nu sa kată kar-o duśe.

Ženska stvar je ista, nema veze ko je nosi.
(izreka)     [Vidi]
359  Kakva je majčica, takva je i ćerkica.  Kum ĭe muĭkița, așa ĭe șî fećița.  (izreka)     [Vidi]
360  Kakva majčica, takva ćerkica.  Kum ĭe muĭkița, așa ĭe șî fećița.  (izreka)     [Vidi]
361  Kao mrtav kurac.  Ka pula muaļe.  Sa spuńe đi vrun uom ļenuos, kare nu lukră ńimika numa ḑaśe-n pat, đi ļańe ńiś la mînkare nu sa skuală, numa manînka trînćit.

Kaže se za nekog lenjivca, koji ne radi ništa nego se samo izležava u krevetu, od lenjosti ne ustaje ni da jede, nego jede ležeći.
(izraz)     [Vidi]
362  Kaplja kaplje, baru ledi.  Piku pikă, balta-ngĭață.  (zagonetka)     [Vidi]
363  Kazala kaža da kažem da ću kas’ti,
Al’ ja ne kazah da kažem da ću kas’ti,
Jer sam kaz’o da ću kas’ti da kažem:
Da ne kažem da sam kaz’o!  
A ḑîs ḑîsa sî ḑîk k-oĭ ḑîśe,
Da ĭuo nu ḑîsăĭ sî ḑîk k-o sî ḑîk,
K-am ḑîs sî ḑîk k-oĭ ḑîśe:
Să nu ḑîk k-am ḑîs!
  
(brzalica)     [Vidi]
364  Kaži svakom, da ne kaže nikom.  Spuńe la tuoț, să nu spună la ńima.  Kum sa pazîaşće aĭa śe nuĭe đi spus, da tot nat spuńe la tot nat, ama ku rugamînt să nu spună la ńima.

Kako se čuva tajna, o kojoj svako priča svakom, ali uz molbu de ne kažu nikom.
(izreka)     [Vidi]
365  KIŠA, KIŠA!  PLUAĬE, PLUAĬE!  Kînd vara, đintr-odată sa puńe pluaĭa, păkurari prinş đi pluaĭe la vrun luok đeşkis, înśăp sî sară đi drag, şî sî zbĭare kît guod puot măĭ tare vuorbiļe-şća.

Kad leti iznenada udari pljusak, čobani koji se nađu negde na otvorenom počnu da skaču od radosti, i da urlaju na svag glas ove reči.
(obredna)     [Vidi]
366  Kišu i smrt nikad ne prizivaj, jer dolaze same.  Ploaĭa şi moarťea ńičkînd sî nu kaț, kă vin sîngure.  (izreka)     [Vidi]
367  Kleveta ima gvozdene zube.  Napasta ĭe ku đințî đi fĭer.  Kînd sa faśe napastă la uom kare nuĭe đivină, puaće să kadă în fĭară la-nkisuare.

Kada se nevin osumnjiči iz pakosti, može da dopadne zatvora i da ga okuju u gvožđe.
(izreka)     [Vidi]
368  Klin se klinom vadi, ali malj vadi sve.  Kuń pi kuń skuaće, da buata pi tuaće.  (izreka)     [Vidi]
369  Ko čini dobra, produžava daću.  Kare faśe bińe, ăş lunźaşće pomana.  Ăl ţîn în gînd măĭ mult, kă uomu muare đi tuot kînd ăl zauĭtă aĭ viĭ.

Duže ga pamte i pominju, jer čovek konačno umire kad ga živi zaborave potpuno.
(izreka)     [Vidi]
370  Ko čini, ima jedan greh, ko navodi - ima devet.  Al śe faśe, are un pakaće, al śe-l mînă, are nuauă.  (izreka)     [Vidi]
371  Ko ćuti, taj radi.  Kare taśe, ăla faśe.  Đi lukru ibomńiśesk. Ala kare sa labdă şî spuńe mulće - nu faśe ńimika, da ăla kare taśe, ĭe ibomńik đi trĭabă.

O ljubavničkim poslovima. Onaj koji se mnogo hvali i razmeće - nije ni za šta, a onaj ko ćuti, valjan je ljubavnik.
(izreka)     [Vidi]
372  Ko deli, sebi dodeli.  Kare-nparće, parće-ș faśe.  (izreka)     [Vidi]
373  Ko đavola ne poznaje, na zelen’ travi ne opstaje  Kare draku nu şćiĭe, pi ĭarbă vĭarđe să nu fiĭe.  Nu puaće să traĭaskă pi pomînt.

Nema mu na zemlji opstanka.
(izreka)     [Vidi]
374  Ko gladuje, taj vene.  Kare fomĭaşće, ăla tînžîaşće.  (izreka)     [Vidi]
375  Ko gotovi (jela), taj ne jede.  Kare faśe, nu manînkă.  Kînd lukru tĭeu îţ ĭa altu, şî tu ramîń ku mîńiļi guaļe.

Kad ti neko otme nešto tvoje, i ti ostaneš praznih ruku.
(izreka)     [Vidi]
376  Ko hoće da nema pacove i miševe u kući, neka na Božić uzme domaćinovu šubaru i njome pomete kućni pod unazad.  Kare vrĭa să n-aĭbă șobuoļ șî șokîț în kasă, la Kraśun trăbe să ĭa kaśula stapînuluĭ șî să măture puodu kășî ku ĭa înapuoĭ.  (verovanje)     [Vidi]
377  Ko jagnje umilno, ko prase nemirno.  Blînd ka mńelu, faśe ka purśelu.  (zagonetka)     [Vidi]
378  Ko je Božji, nije sa nama. (Umro je, uzeo ga Bog k sebi.)  Kare ĭe alu Dumńeḑîu, nuĭe ku nuoĭ. (A murit, l-a luvat Dumńeḑîu la ĭel.)  (izreka)     [Vidi]
379  Ko je dobar, ne boji se pola sela.  Kare ĭe bun, nu sa ćiame đu žumataće satu.  (izreka)     [Vidi]
380  Ko je mrtav, pod humkom leži, ko je živ, rakiju pije.  Kare ĭe muort, ḑaśe supt kuort, kare ĭe viu, bĭa rakiu.  (izreka)     [Vidi]
381  Ko je poganiji na svetu od žene? Ali voda je zato napravljena: kad se umije, jedeš joj iz ruke.  Kare ĭe măĭ spurkat pi pomînt đi kît muĭarĭa? Ama apa ĭe đi aĭa fakută: kînd sa spală, îĭ manînś đin mînă.  (izreka)     [Vidi]
382  Ko kuća golem, ko svila zelen, sladak ko med, gorak ko jed.  Mare ka kasa, vĭarđe ka matasa, dulśe ka mńiarĭa, amară ka fĭarĭa.  (zagonetka)     [Vidi]
383  Ko medved na kurs pošo, ko medved je s kursa došo.  S-a dus ursu la kurs, ş-a veńit ĭară urs.  Dupa rat n-a fuost trîmĭeş pi la kursurĭ ćińerişu aļes pi vrĭańiśiĭe şî înţaļeźire, numa prostovań, aļeş đ-intra aăĭa kare s-a bagat măĭ adînk în kur la-ĭ marĭ, pî sa-ntuors đi la şkuoļ pruoşć kum s-a şî dus.

Posle Drugog svetskog rata, nisu bili slati na kurseve mladi ljudi birani po vrednoći i pameti, već tupanderi, birani između onihi koji su se najdublje uvlačili vlasti u zadnjicu, pa su se iz škole vraćali priprosti kakvi su i otišli.
(izreka)     [Vidi]
384  Ko može, taj glođe.  Kare puaće, aăla ruađe.  Đ-a-ĭ batrîń, kare au nakaz ku đinţî, da şî đi fiĭe kare lukru: dakă aĭ tuot śe trăbe, to-l gaćeşć.

O starijima, koji imaju problem sa zubima, ali i o bilo kom poslu: ako imaš sve što ti treba, ti ga odradiš.
(izreka)     [Vidi]
385  Ko na Uskrs nema ničeg novog na sebi, jahaće ga magarac kroz selo.  Kare la Paşć n-are ńimik nou pi ĭel, ăl kîlarĭaşće magarĭu pin sat.  Paşćiļi tuot înskimbă, ş-ar trăbuĭa şî lumĭa sî sa skimbe, să pună makra numa un pĭaćik nuou pi ţuală, dakă ĭe sarakă şî nu puaće alta ńimika nuou să aĭbă. Kređinţa-sta a mînat lumĭa să đa înainće ku averĭa, să nu sa rîdă satu đi ĭa kă ĭe puturuasă.

Uskrs sve menja, pa bi i ljudi trebalo da se promene, da stave makar samo jednu novu zakrpu na odeću, ako su siromašni i ne mogu ništa drugo novo da imaju. Ovo verovanje je teralo ljude da napreduju u imanju, da ih selo ne bi ismevalo kao lenjivce.
(verovanje)     [Vidi]
386  Ko nađe novčić na putu, skoro se ženi.  Kare află ban în kaļe, îndată să însuară.  (verovanje)     [Vidi]
387  Ko pije šljivovicu, neće imati košuljicu.  Kare bĭa țuĭkă đi prună, nu măĭ are kimĭașă bună.  (izreka)     [Vidi]
388  Ko prosi, ne gine, ali ni dobro o sebi neće čuti.  Kare śĭare, nu pĭare, da ńiś bińe nu-ş auđe.  (izreka)     [Vidi]
389  Ko puši, spava sa svinjama u krevetu.  Kare tutuńașće, duarme ku puorśi-n pat.  (izreka)     [Vidi]
390  Ko putuje, mnogo vidi.  Kare îmblă, mulće vĭađe.  (izreka)     [Vidi]
391  Ko rano porani sve vidi.  Kare pļakă măĭ đinuapće ļi vĭađe pi tuaće.  (izreka)     [Vidi]
392  Ko rano ustane, nagleda se svega.  Kar’ sa skuală măĭ đinuapće, ļi vĭađe pi tuaće.  (izreka)     [Vidi]
393  Ko se čuva, i Bog ga čuva.  Kare sa pazĭaşće, şî Dumńeḑîu ăl pazîaşće.  (izreka)     [Vidi]
394  Ko se meša s’ pomijama, pojedu ga svinje.  Kar’ sa mǐastîkă ku laturļi, ăl manînkă puorśi.  (izreka)     [Vidi]
395  Ko seče, sebi teče.  Kare taĭe, parće-ş faśe.  (izreka)     [Vidi]
396  Ko traži, taj i nađe.  Kare kată, aăla află.  (izreka)     [Vidi]
397  Kobila sa dugim povocem rita se kako ona hoće.  Ĭapa ku fuńa lungă sa zbaće kum vrĭa ĭa.  Sa ginđașće la muĭare pi kare barbatî-su o lasă să traĭaskă đesfrînată.

Misli se na ženu koju muž pušta da živi razuzdano.
(izreka)     [Vidi]
398  Kod Cige jedno drvo ne gori, a kod Vlaha puno, i sva gore.  La țîgan un ļemn nu arđe, da la rumîn mulće șî tuaće ard.  Ḑîkala țîgańaskă. A bagat țîganu numa un ļemn în fuok, șî fuoku ńiśkum sî sa aprindă, da la rumîn vatra pļină đi ļamńe, șî tuaće ard. — Ciganska izreka. Stavio Ciga samo jedno drvo u vatru, i vatra nikako da se razgori, a kod Vlaha vatra puna drva, i sva gore.(izreka)     [Vidi]
399  Kod glave - devica, kod guze - vedrica.  La kap fată, la kur gaļată.  Đi fĭaće kare pitulă k-a pĭerdut fećiĭa.

Za devojke koje kriju da su izgubile nevinost.
(izreka)     [Vidi]
400  Kod hvaljene kruške ne idi sa džakom, nego sa džepom.  La păru labdat nu pļeka ku saku, numa ku pîzanarĭu.  Unđe ĭe mare labda, a kolo nu așćeta ńimika.

Gde je velika hvala, tamo ne očekuj ništa.
(izreka)     [Vidi]
401  KOJE JE ORUŽJE NAJJAČE?  ŚE ARMĂ ĬE MĂĬ TARE?  Kum Muma Paduri a-nvaţat kî ĭe pula măĭ tare armă.

Kako je Šumska Majka naučila da je kurac najjače oružje.
(mit)     [Vidi]
402  Kokoška posle jela obriše kljun.  Gaina dupa śe manînkă ĭa șćarźe ćiku.  Sa ḑîśe la kopiĭ miś dupa mînkare, sî sa-nvĭață să șćargă gura. — Kaže se maloj deci posle jela, da nauče da obrišu usta.(izreka)     [Vidi]
403  Kokoška se po kresti vidi kakva jaja nosi.  Gaina pi krĭastă sa vĭađe śe uauă duśe.  (izreka)     [Vidi]
404  Koliko da je stog veliki, miš ga na leđima drži.  Kît ĭe klańa đi mare, șokîćiļi în șîaļe o țîńe.  Șokîćiļi traĭașće supt klańe, șă nu sa vaĭtă kî ĭe klańa grĭa, kît đi mare să fiĭe. Sa spuńe kînd vrunu sa vaĭtă kă are nakaz mare, da ĭel ĭe slab să śarkă să-l rașaskă sîngur, șî vrĭa să-l înkurśe pi altu ku ĭel în șîaļe. — Miš živi pod stogom sena, i ne žali se da je stog težak, ma koliko da je golem. Kaže se nekom ko se žali da ima veliki problem, a on je slab da pokuša ga reši sam, pa želi da ga natovari nekom drugom na vrat.(izreka)     [Vidi]
405  Koliko god dulek velik da izraste, vreža se osuši.  Kît guod krĭașće dovļaćiļi đi mare, vrĭežî sa uskă.  (izreka)     [Vidi]
406  Koliko grehova kurac učini, ni bog ih ne okaje.  Kîće pakaće pula faśe, ńiś dumńeḑîu nu ļi traźe.  (izreka)     [Vidi]
407  Koliko je ružan, kad bi ružnoća bolela, on bu umro od bolova.  Kît ĭe đi urît, kînd urîśuńa ar durĭa, ĭel al muri đi durĭare.  (izreka)     [Vidi]
408  Koliko je ružan, kad bi se plaćao porez na ružnoću, prodala bi mu se cela očevina.  Kît ĭe đi urît, kînd sa-r plaći porĭezu la urîśuńe, i sa-r vinđa imańa lu tatî-su tuată.  (izreka)     [Vidi]
409  Koliko je ružan, ni smrt mu put ne preči.  Kîr ĭe đi urît, ńiś muarća nu-ĭ stă-n drum.  (izreka)     [Vidi]
410  Koliko mesa ima koza?
— Koliko joj staje pod kožu.  
Kîtă karńe are kapra?
— Kît îĭ înkĭapă supt pĭaļe.
  
(pitalica)     [Vidi]
411  Konj na konju: gornji manji od donjega.  Kal pi kal: al đisupra măĭ mik đikît al đižuos.  (zagonetka)     [Vidi]
412  Konj ne zna da gura, on zna samo da tegli.  Kalu nu şćiĭe să-npingă, ĭel şćiĭe numa să tragă.  (izreka)     [Vidi]
413  Konja i karuce, i novac na zajam, nikom da ne daješ.  Kalu şî karuța, şî bań împrumut, să nu daĭ la ńima.  (izreka)     [Vidi]
414  Konju pritegni uzde dok se ne pomami.  La kal strînźe frîu pănă nu ĭa mau.  Dăĭ la muĭare pi dupa kap pănă ĭe vrĭame. — Udri ženu po šiji dok je vreme.(izreka)     [Vidi]
415  KOSTA ČOBANIN  KUOSTA PAKURARĬU  Kînćiku lu Kosta Pakurarĭu, lu kare uoţu Florinćin a furat stîna žumataće.

Pesma o Kosti Čobaninu, kome je lopov Florinčin ukrao pola stada.
(balada)     [Vidi]
416  Koza prdi, a ovca ispašta.  Kapra bĭasă, da uaĭa petrĭaśe.  Kînd ăl đevină skapă, kî ĭe vikļan şî labdă vina la altu, da pruostu nu priśiape ńimika, kađe-n laţ şî petrĭaśe vina lut tuoĭa.

Kad krivac utekne, jer je prepreden i baci krivicu na drugoga, a naivko ne primeti ništa, upadne u zamku, i istrpi kaznu za tuđu krivicu.
(izreka)     [Vidi]
417  Kratka pamet, duga robija.  Minća skurtă, robiĭa lungă.  (izreka)     [Vidi]
418  Kratkim štapom ne meri se duboka voda.  Ku bîtu skurt nu sa masură apa adînkă.  (izreka)     [Vidi]
419  Krava mrtva, a creva joj živa.  Vaka muartă, da mațîļi viĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
420  Krava riče, a tele odmiče  Vaka muźe, da vițălu fuźe.  (zagonetka)     [Vidi]
421  Krava u štali sa repom napolju.  Vaka-n ștală ku kuada afară.  (zagonetka)     [Vidi]
422  Krave se redom ližu.  Vaśiļi pi rînd sa ļing.  Tot nat la aluĭ ažută.

Svako svome pomaže.
(izreka)     [Vidi]
423  Kravlja koščina u vrbovoj duplji.  Odolan đi vakă, în butuarkă đi salkă.  (zagonetka)     [Vidi]
424  Kravu ne možeš samo da muzeš, mora ponekad i da je nahraniš.  Vaka nu puoț numa să mulź, muara kîćodată să-ĭ daĭ șî fîn.  (izreka)     [Vidi]
425  Kreće-šeće parče proje,* što me u školi uče, zaboravim do kuće.  Urđiş-burđiş vržđik malaĭ, śe la şkuală învațaĭ păn’ la kasă ma zuĭtaĭ.  * Sve do otvaranja đačkih kuhinja, đaci pešaci nosili su u svojim torbicama, pored knjiga i hranu, obično je to bilo parče proje sa sirom.(zagonetka)     [Vidi]
426  Krek, krek, i u vodu šljep.  Kuk, kuk, şî-n apă țup.  (zagonetka)     [Vidi]
427  Krilo se kupuje, rep se u šumi neguje.  Aripa đin tîrg, da kuada đin krîng.  (zagonetka)     [Vidi]
428  Krmača mi siva, poganjiva,
Pet prasića, sivi, poganjivi:
Nasišu se kol’ko mogu
Pa u trku bež’ u šumu!  
Am o skruafă ļisă, pogaļisă,
Ku śinś purśiĭ, ļiş, pogaļiş;
Sug kît puot
Şî fug în tufă.
  
(brzalica)     [Vidi]
429  Kroz kravino crno dupe gledaš joj u bele zube.  Pin kur la vaka ńagră ći uĭț la đinț-aĭ albĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
430  Kroz selo je prošla, a psi ne zalajaše.  A trekut pin sat, da kîńi n-a latrat.  (zagonetka)     [Vidi]
431  Kroz staklo prolazi, a ne lomi ga.  Pin stîklă trĭaśe, şî n-o sparźe.  (zagonetka)     [Vidi]
432  Kroz šumicu napasam ovčicu.  Pin tufiță pask o mńoriță.  (zagonetka)     [Vidi]
433  Krutovilo u gaćama.  Ţapînă în izmĭańe.  (zagonetka)     [Vidi]
434  Kuća bez psa, kao čovek bez ušiju.  Kasa fara kîńe ka uomu fara urĭekĭ.  (izreka)     [Vidi]
435  Kuća bez psa, ko vrata bez ključa.  Kasa fara kîńe, ka uşa fara kĭaĭe.  (izreka)     [Vidi]
436  Kud god krećeš, svud ga srećeš, bez njega ti života nema.  Un-će duś, a kolo ĭastă, far đi ĭel traĭ nu ĭastă.  (zagonetka)     [Vidi]
437  KUKAVICE, ZELEN-PERKO  KUKUĻIEŢ KU PĬAŃE VĬERḐ  Kuku ĭe pasîrĭe đi kare rumĭńi oĭari a prins măĭ mult drag, kî ĭel kînd kîntă, arată k-a veńit vrĭamĭa sî sa mîńe vićiļi la munće la paşuńe.

Kukavica je ptica koju su Vlasi stočari najviše voleli, jer kad ona zapeva, znak je da je došlo vreme da se stoka izgoni u planinu na pašu.
(lirika)     [Vidi]
438  KUKAVICE, ZELEN-PERKO  KUKUĻIEŢ KU PĬAŃE VĬERḐ  (lirika)     [Vidi]
439  KUKURIKU, MANDA  KUKURIKU, MANDA  S-a kîntat la kopil pănă l-a ţuţait pi źanunkĭ, or kînd l-a ļiganat să-l aduarmă! – Pevalo se detetu dok su ga cupkali na kolenu, ili dok su ga ljuljali da ga uspavaju.(uspavanka)     [Vidi]
440  KUKURIKU, MANDA  KUKURIKU, MANDA  (uspavanka)     [Vidi]
441  Kum samo jednom vidi kumičinu pičku.  Nașu odată vĭađe pizda fińi.  Kînd o rađikă în sus, la boćeḑ. Șî altîdată ńiśkînd în traĭu lor întrĭeg, kî ĭe pakat măĭ mare pi pomînt.

Kad je digne uvis na krštenju. I više nikad u njihovom životu, jer je to najveći greh na svetu.
(izreka)     [Vidi]
442  KUME, KUME, ZAJEBANTU  NAŞ, NAŞ, FUĆELAŞ  Fragment neke rugalice, koja je smišljena od strane brđana (stočara), na račun onih koji žive u dolini (zemljoradnika i drugih); u rečniku brđana oduvek je rečna dolina ("vaļa mare") sa svojim naseljima i saobraćajnicama koje su ih povezivale, bio pojam za zgubidane, uličare, skitnice, i naročito za žene lakog morala.(satira)     [Vidi]
443  Kune se da ne krade, a beži s plovkom u zubima.  Sa źuară kă nu fură, da fuźe ku rața-n gură.  Ći fură la uokĭ.

Krade te na očigled.
(izreka)     [Vidi]
444  Kurac ulazi i izlazi,
kurac pravi red u kući.  
Pula tună, pula ĭasă,
Pula faśe rînd în kasă.
  
(izreka)     [Vidi]
445  Kurac, kad imaš više nego što ti treba za kuću, bolje da isečeš, nego da deliš po tuđim kućama.  Pula, kînd aĭ măĭ mult đi kît śe-ț trăbe đi kasă, măĭ bun s-o taĭ, đi kît să-nparț pin odăĭļi lu tuoĭa.  (izreka)     [Vidi]
446  Lako je mišu pod velikim plastom.  Ļesńe ĭe la şokîće supt klańe mare.  Aşa măĭ đes spuńe muĭeruşkă mikă, a kuĭ ĭe barbatu uom mare şî grĭeu, kînd o dîrăsk ku-ntrăbaśuńiļi kum puaće sî ţînă supt ĭel.

Tako najčešće odgovara mala ženica, čiji je muž krupan i težak čovek, kad je zadirkuju pitanjima kako može da izdrži pod njim.
(izreka)     [Vidi]
447  LAZARIČKA PESMA  LAZARKA  (obredna)     [Vidi]
448  Laže da ne krade, a beži s plovkom u ustima.  Minće kă nu fură, da fuźe ku rața-n gură.  (izreka)     [Vidi]
449  LEK UJKE VESELINA  ĻAKU LU UĬKA VISAĻIN  (anegdota)     [Vidi]
450  LENJKA I ŽELJKA  ĻEŃA KU DORA  Povasta kare învaţă kî ļeńa nuĭe bună, kî ĭe rîa, ama duoru ĭe şî măĭ mare rîău, dakă uomu nuşćiĭe să-l stîmpîrĭe.

Priča koja uči da je lenjost zlo, ali i da je želja još veće zlo, ako čovek ne može da je suzbije.
(anegdota)     [Vidi]
451  Lepljena pa slepljena, zelen-list, istina.  Ļipova pi ļipova, frunḑă vĭarđe, istîna.  (zagonetka)     [Vidi]
452  Leptir na tatu, leptir na mamu!  Flutur pi tata, flutur pi muma!  Igra rečima: kada se rečenica brzo izgovara i ponavlja, reč flutur = leptir prelazi u futul = jebem ga, pa ispada da govornik vrši akt nad svojim roditeljima, što izaziva opšti smeh kod čobana. Čobanska brzalica i sprdalica.(brzalica)     [Vidi]
453  LESKA, NAJSTARIJE DRVO NA SVETU  ALUNU, MĂĬ BATRÎN ĻEMN PI POMÎNT  (verovanje)     [Vidi]
454  Leskov štap dobar štap bi!  Bît đ-alun bun bît fu!  Kada se brzo izgovara, reč „fu” - „bi”, splete se sa rečju „bît” - „štap” i posle više brzih ponavljanja ispadne vulg. „fut” - „jebem”. pa tako na kraju čovek nehotice izgovara „Leskov štap, dobar štap jebem!”(brzalica)     [Vidi]
455  Lipova deblica puna varnica.  O butuarkă đi ćiĭ pļină đi skinćiĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
456  LJELJA  ĻЕĻА  (erotika)     [Vidi]
457  Ljigavko uzjahao ne znam šta, i krenuo ne znam kud.  Mîkanće sa-nkîļikat pi nu şću śe, şî sa duśe nu şću unđe.  (zagonetka)     [Vidi]
458  Ljubljenje je jebačka kapara.  Ţukatu ĭe kapara lu futaĭ.  Aşa-l dudîĭe fata pi baĭat kare minće kă vrĭa numa s-o ţuśe.

Tako devojka odbija momka koji laže da želi samo da je ljubi.
(izreka)     [Vidi]
459  Ljuta trava lek nalazi.  Buĭađa rîa află ļaku.  (izreka)     [Vidi]
460  LJUTI STARAC  MUOŞU MÎŃIĬAT  Homerovski motiv, star preko dva milenijuma, o Odiseju i vernoj Penelopi, u vlaškim baladama!(balada)     [Vidi]
461  Lonac krčka sa pasuljem, al se ne zna gde je so.  Uala fĭarbe ku pasuĭu, ama nu sa şćiĭe unđe sarĭa.  Kînd śeva sa lukră la žumataće, fara rînd.

Kad se nešto radi polovično, bez organizacije.
(izreka)     [Vidi]
462  Lud za ludim ide.  Al naruod dupa-l naruod mĭarźe.  (izreka)     [Vidi]
463  Luda se poznaje po kitici, a ludak po motki.  Naruada sa kunuașće pi kită, da naruodu pi buată.  Muĭarĭa sumĭarńikă a purtat în păr fluare mikă, frumuasă, da a pļesńită a mĭers ku kîtă-n trĭagă-n kap. Ĭară, uomo-l pļesńit a dus în mînă vro buată în luok đi kîržîĭe, ku kare s-a rîḑîmat uamiń-aĭ înțaļeș.

Pristojna žena nosila je u kosi lep, mali cvet, a blesava je išla sa celom kitom na glavi. Opet, blesav čovek je nosio u ruci neku motku, umesto štapa kojim su se poštapali normalni ljudi.
(izreka)     [Vidi]
464  Lukav kao lisica.  Afurisît ka vulpĭa.  (izreka)     [Vidi]
465  LUPA DOBOŠ KROZ MOLDOVU, I  BAĆE TOBA LA MOLDOVA, I  (erotika)     [Vidi]
466  LUPA DOBOŠ KROZ MOLDOVU, II  BAŤE TOBA LA MOLDOVA, II  (erotika)     [Vidi]
467  LUPA DOBOŠ U VALAKONJI  BAĆE TUOBA-N VAĻAKUAŃE  (erotika)     [Vidi]
468  Mačka razrogačka ide poljem i mjauče.  O mîță zgaită pi kîmp sa kîntă.  (zagonetka)     [Vidi]
469  MAČKINO PREDSKAZANJE  ARATARĬA MÎȚULUĬ  (verovanje)  ne još   [Vidi]
470  Magarca zatvara gazda, a čoveka država.  Pi magarĭ înkđe gazda, da pi uom držaua.  (izreka)     [Vidi]
471  Magda-Magdalena ključ je izgubila, Mesec ga je našao, Sunce ga je uzelo.  Madga-Madgaļina a pĭerdut kĭaĭa, Luna aflato, Suarļi a luvato.  (zagonetka)     [Vidi]
472  Majka ti stoji, a otac joj ga udara.  Mumata stă, da tat-tu iĭ dă.  (zagonetka)     [Vidi]
473  MAJKO MOJA DUGOKLJUNA  MUĬKA MĬA KU ĆUOKU MARE  (uspavanka)     [Vidi]
474  MALA LULA, MALA CURA  LULA MIKĂ, FATA MIKĂ  Kînćik đ-adurmit fĭaćiļi.

Uspavanka za devojčice.
(uspavanka)     [Vidi]
475  Mala žena na opanak se penje, i ljubi bez straha!  Muĭarĭa mikă sa suĭe pi opinkă, șî dă gura făr’ đi frikă.  Așa sa raspunđe muĭare mikă, kînd o dîrăsk kî ĭe mikă. — Ovako odgovara mala žena kad je zadirkuju da je mala.(izreka)     [Vidi]
476  Mali kamen prevrće kola, jer veliki vidiš pa ga zaobiđeš.  Pĭatra mikă rastuarnă karu, kî pĭ-a mare vĭeḑ șî daĭ okuol.  (izreka)     [Vidi]
477  Mali ko jaje, težak ko vo.  Mik ka uou, grĭeu ka buou.  (zagonetka)     [Vidi]
478  Mali panj prevrće kola. Od velikog se čuvaš.  Bușćano-l mik rastuarnă karu, kî đa-l mare ći pazășć.  (izreka)     [Vidi]
479  Mali sud sa maslom ceo svet omasti.  Un śuob ku unt, tuota lumĭa ung.  (zagonetka)     [Vidi]
480  Malo dete, velika briga, veliko dete, briga još veća.  Kopilu mik, grižă mare, kopilu mare, grižă şî măĭ mare.  (izreka)     [Vidi]
481  Malo ko jaje, tegli ko vo.  Mik ka uou, traźe ka buou.  (zagonetka)     [Vidi]
482  Malo sedim, malo ne radim, i vreme prolazi.  Kĭta şîăd, kîta nu lukru, şî vrĭamĭa trĭaśe.  Đ-al ļenuos.

O lenčugi.
(izreka)     [Vidi]
483  Malo te žiže uvis podiže.  Ćićirikă mikă đi kur đi rađikă.  (zagonetka)     [Vidi]
484  Masna sablja u zemlju ode.  O sabļe unsă, în pomînt dusă.  (zagonetka)     [Vidi]
485  Medved mrtav, a uho mu mrda.  Ursu muort, da urĭakĭa zbaće.  (zagonetka)     [Vidi]
486  MLADA NEDELJA  DUMIŃIKA ĆINÎRĂ  (obicaj)     [Vidi]
487  MLADINA BUKLIJA U TANDI  PLUOSKA GOVI ÎN TANDA  (obicaj)     [Vidi]
488  MLADINA PESMA  KÎNŤEKU MIRĬESΠ Pesma se peva na vlaškim svadbama širom Negotinske Krajine, u trenutku kada se mlada oprašta od svojih roditelja.(lirika)     [Vidi]
489  Mlati čiča, puca snaga, a od masla nigde traga.  Dă muoşu kît puaće, da untu nu măĭ skuaće.  (zagonetka)     [Vidi]
490  Mnogo popova, nekršteno dete.  Mulț puopĭ, kopilu ńibućeḑat.  (izreka)     [Vidi]
491  Mnogo ptica, svaka svoj jezik ima.  Păsîrĭ mulće, tuata are ļimba iĭ.  (izreka)     [Vidi]
492  Mnogo treba, a malo ima.  Mulće trăbe, da puțîńe ĭastă.  (izreka)     [Vidi]
493  Mogu da pijem, nisam Ciga da odbijem.  Puot sî bĭeu, nu mis țîgan sî ḑîk ba.  Sa ḑîśe kînd ći ruagă vrunu ku bĭare numa pintru rînd, da ĭar fi drag să nu bĭeĭ, da țîĭe țî sa bĭa. — Kaže se kad te neko nudu pićem reda radi, a voleo bi da odbiješ, a tebi se pije.(izreka)     [Vidi]
494  MOJ CVETIĆU UVENULI  FLORIŚIKĂ ÎNTUŃEKATĂ  Ljubavna pesma o bolu ostavljene dragane, koja svoj bol upoređuje sa cvetom koji vene.(lirika)     [Vidi]
495  Moja proja preko tvoje, a u guzi vreteno je.  Turta mĭa pi turta tĭa, fusu mĭeu în kuru tĭeu.  (zagonetka)     [Vidi]
496  Moja ti pica preko lica, moja muda držiš u ruci, u moje dupe nos zavuci.  Pizda mĭa în frunća tĭa, kuaĭļi mĭaļe-n mînļi tĭaļe, nasu mĭeu în kuru tĭeu.  (zagonetka)     [Vidi]
497  Molim se za kletvu: niti da je činim, niti da je primim!  Kad pintru napastă: ńiś să n-o fak, ńiś să n-o trag!  Un rugamînt batrîn kînd s-a fakut înkinaśuńa la prazńik.

Jedna starinska molitva koja se izgovarala kada se metanisalo na slavi.
(obicaj)     [Vidi]
498  Molitva mladom mesecu  Rugamînt la luna nuoă  Kînd ĭasă luna nuoă, ĭeş afară, la vrun luok kurat, ći-ntuorś kîtra lună, faś kruśe şî ḑîś rugamîntu-sta dă triĭ uorĭ.

Kad izađe mlad mesec, izađeš napolje, na neko čisto mesto, okreneš se prema mesecu, prekrstiš se i tri puta izgovoriš ovu molitvu.
(bajalica)     [Vidi]
499  Motka drži svet i zemlju.  Bîtu țîńe lumĭa șî pomîntu.  Značenje: sila drži poredak u svetu.(izreka)     [Vidi]
500  Motka drži svet i zemlju. (=Sila vlada svetom).  Buata țîńe lumĭa şî pomîntu.  (izreka)     [Vidi]
501  Može vašar bez jednoga.  Puaće bîlśu fara unu.  Sa ḑîśe kînd vrunu ćinîr prĭamult traźe sî sa dukă la vro visaļiĭe, kare înga nuĭe đi ańi luĭ.

Kaže se kad neko mlad previše vuče da ode na neku zabavu, koja još uvek nije za njegove godine.
(izreka)     [Vidi]
502  Mrtav bolestan, a jeo bi svega.  Bolnau đi muarće, da-r mînka đi tuaće.  Đi aăĭa kare sa fak bolnavĭ.

O onima koji se prave bolesni.
(izreka)     [Vidi]
503  Mrtvi truli, a živi ga guli.  Al muort sa-mpuće, da-l viu sa fuće.  Lumĭa muare, ama traĭu mĭarźe nainće.

Ljudi umiru, ali život ide dalje.
(izreka)     [Vidi]
504  Mrtvi žgolja, kao da jede pečene prdeže.  Uskat muort, parke manînkă bĭeşîń fripće.  Đi uom uskat.

Za mršavog čoveka.
(izreka)     [Vidi]
505  NA BOŽIĆ  LA KRĂČUN  (poskocica)     [Vidi]
506  Na Dunav da odeš po mutnu vodu, ime da ti dođe, ti da ne đođeš.  Sî će duś la Dunîrĭe dupa apă tulburĭe, numiļi sî-ț vină, tu să nu măĭ viń.  (kletva)     [Vidi]
507  Na jednom panju dve pečurke.  Pi un bușćan duoĭ burĭeț.  (zagonetka)     [Vidi]
508  Na kakvoj pijaci kupiš, na takvoj prodaš.  La śe piĭaț kumpirĭ, la-şa vinḑ.  (izreka)     [Vidi]
509  Na leđima ispupčena, na stomaku ravna.  Pi şîaļe bobonată, da pi burtă înblanată.  (zagonetka)     [Vidi]
510  NA RAZOR, KURATI!  LA RĂZORĬEĆE, PUĻEĆE!  (pripovetka)     [Vidi]
511  NA SPASOVDAN  LA ISPAS  (erotika)     [Vidi]
512  Na trem sinoć sam prilegla,
Sa glavom na ćeramidi.
Pička mi od pene bridi.
Probah iglom i kalemom,
Al bez kurca leka nema.  
Ma kulkaĭ asară-n ćindă,
Ku kapu pi kîramidă,
Şî fakuĭ albĭață-n pizdă.
Dau ku aku, dau ku sula,
Nuĭe ļaku ka ku pula.
  
(erotika)     [Vidi]
513  Na vr’ pruta, jao njemu.  În vîr đi nuĭa, vaĭ đi ĭa.  (zagonetka)     [Vidi]
514  Nabijem ga na kurac!  Bag pula-ńel!  Kînd voĭńiku vrĭa să spună kă nu-ĭ śuauă pi vuoĭe, or nu vrĭa s-audă đi vro trĭabă.

Kad muškarac hoće da kaže da mu nešto nije po volji, ili da ne želi da čuje za neku stvar.
(izreka)     [Vidi]
515  Nad dubokim dolom krivo brvno.  Pista o vaļe adînkă o punće strîmbă.  (zagonetka)     [Vidi]
516  Nag selo obilazi a gladan ide kroz sredinu.  Guolu okoļaşće satu, da flomîndu dă pin mižluok.  (izreka)     [Vidi]
517  Nagazila koza kamen,
Kamen puk’o na četvoro!
Neka pukne kozi glava
Kao kamen na četvoro!  
A kalkat kapra pi pĭatră,
A krapat pĭatra în patru!
Kraparĭa kapu kăpri
Kum a krapat pĭatra în patru!
  
(brzalica)     [Vidi]
518  Nage ljude đavo ne vidi.  Draku nu vĭađe lumĭa-n pĭaļa guală.  Nu sa şćiĭe đi śe, sa şćiĭe numa kă vrăžîtuorļi kare lukră ku draśi la baltă, pănă nu-nśep đeskînćiku, dubuară ţuaļiļi đi pi ĭaļe şî đeskînćiku ăl fak în pĭaļa guală.

Ne zna se zašto, ali se zna da vračare, koje na bari rade sa đavolima, pre nego što počnu obred, skidaju sa sebe odeću i obred vrše potpuno nage.
(verovanje)     [Vidi]
519  Najbolje žito je u punoj vreći.  Măĭ bun grîu ĭe-n sako-l pļin.  (izreka)     [Vidi]
520  Najgore je kad te neko jebe mekim kurcem: ti, siroma, vrdaš da se izvučeš, a on misli da mešaš jer ti je lepo, pa te jebe još gore!  Măĭ rău ĭe kînd će fuće vrunu ku pula muaļe: tu, saraku, traź sî skăpĭ, da ĭel ginđaşće kă mĭastîś đi drag, şi će fuće şî măĭ rău!  (izreka)     [Vidi]
521  Najteža vlaška kletva: „Dabogda umro bez sveće!”  Măĭ grĭeu blastăm rumîńesk: „Dabuogda să muară fara lumanarĭe!”  Rumîńi krĭed kă ĭe măĭ mare pakat kînd uomu muare fara lumanarĭe, kă pi lumĭa-ĭa nuĭe viđare, șî aăla kare nu muare ku lumanarĭa aprinsă în mîna, sa duśe-n ńegura, ș-akolo rîtaśașće đi veśiĭe, or pănă aĭluĭ nu-ĭ fak șă-ĭ dau đe pomană, lumanarĭa raĭuluĭ.

Vlasi veruju da je najveći greh kad čovek umre bez sveće, jer na onom svetu nema svetla, i onaj ko ne umre sa upaljenom svećom u ruci, odlazi u mrak i luta večno, ili dok mu njegovi ne izrade i namene rajsku sveću.
(kletva)     [Vidi]
522  Najteže je čoveku kad vidi da mu roditelji umiru, a deca mu stare.  Măĭ amunka la uom ĭe kînd vĭađe kă-ĭ muor parințî, da kopiĭi înbătrîńesk.  (izreka)     [Vidi]
523  Najveći je greh kad roditeljima brojiš zalogaje.  Măĭ mare pakat ĭe kînd la parinț numirĭ bukaturļi.  (izreka)     [Vidi]
524  Narod je kao čorba.  Lumĭa ka ļegumĭa.  Mistakatură đi tuaće fĭelurĭ.

Mešavina svih vrsta.
(izreka)     [Vidi]
525  Narod kao čorba, al je mleko slađe,  Lumĭa ka ļegumĭa, da lapćiļi măĭ dulśe.  (izreka)     [Vidi]
526  Nas niko ne treba da šiša, nama vuna opada sama.  Pi nuoĭ nu trăbe să ńi tungă ńima, noa lîna pikă sîngură.  (izreka)     [Vidi]
527  Naše selo je golemo: volovi izašli, a kola još nisu ušla.  Satu nuostru mare rău: buoi a ĭeşît, da karu n-a măĭ tunat.  (izreka)     [Vidi]
528  Ne bacaj se kamenjem na boga.  Nu da ku baĭkuańe în dumńeḑîu.  (izreka)     [Vidi]
529  Ne bila ti više glava prokleta!  Sî nu măĭ fiĭe guguļița-tĭa afurisîtă!  Ăl blastîmă sî pĭardă kapu.

Kune ga da izgubi glavu.
(kletva)     [Vidi]
530  Ne budi predobar, jer ćeš gologuz na putu ostati.  Nu fi prĭabun, kă ramîń ku kuru guol în drum.  Bunaćiku ļesńe župuĭa păn la uos, kî ĭel krĭađe-n tuoţ.

Dobričinu je lako odrati do koske, jer on veruje svima.
(izreka)     [Vidi]
531  Ne čudim se što pod starost Bog uzima čoveku ruku, ili nogu, možda mu trebaju za rad ili trčanje, ali se čudim što mu uzima kurac, šta li sa njim čini, ne znam?  Nu ma mir kînd la bîtrîńață Dumńeḑîu i ĭa la uom mîna, or piśuoru, îĭ va trăbui đi lukru or đi aļergat, ama ma mir đi śe i ĭa pula, śe va faśa ku ĭa?  (pitalica)     [Vidi]
532  Ne gledaj u sunce, jer ćeš oslepiti.  Nu ći uĭta-n suare, kî kĭorăşć.  (izreka)     [Vidi]
533  Ne govori kao da usta nisu tvoja.  Nu vorbi ka kînd gura nuĭe a tĭa.  (izreka)     [Vidi]
534  Ne govori ustima bez tebe.  Nu vorbi ku gura fara ćińe.  (izreka)     [Vidi]
535  Ne hvataj se u kolo ako ne znaš da igraš.  Nu ći prinđe-n uara dakă nu șćiĭ sî źuoś.  (izreka)     [Vidi]
536  Ne jede i ne pije, a ništa mu nije.  Nu manînkă, nu bĭa apă, şî nu krapă.  (zagonetka)     [Vidi]
537  Ne kreše ognjilo o svaki kamen.  Nu skapîră amnarĭu la tuata pĭatra.  (izreka)  ne još   [Vidi]
538  Ne loži vatru u gustoj šumi.  Nu faśa fuoku-n tufă mare.  (izreka)     [Vidi]
539  Ne meri se more prstom.  Nu sa masură măriļi ku źeĭśtu.  Tuota aĭa are masura iĭ. — Sve ima svoju meru.(izreka)     [Vidi]
540  Ne mešaj se gde ti se lonac ne kuva.  Nu ći mistaka unđe nu-ț fĭarbe uala.  Nu ći mistaka în lukru kare nuĭe a tĭeu, ka în uală kar fĭarbe đi ćińe.

Ne mešaj se u tuđe stvari, kao ni u lonac koji ne kuva za tebe.
(izreka)     [Vidi]
541  Ne mešaj se kad se braća tuku.  Unđe sa bat frațî, nu će mistaka.  (izreka)     [Vidi]
542  Ne možeš ti da praviš makaze od mene.  Nu puoț tu sî faś fuarfiś ku mińe.  (izreka)     [Vidi]
543  Ne muzeš kravu, dok ne ubalega travu.  Nu kapiț lapće đi la vakă, pănă-n ĭarbă nu sa kakă.  Lukru kare duśe dobîndă, ĭe đi mulće uorĭ imuos.

Posao koji donosi korist, često je prljav.
(izreka)     [Vidi]
544  Ne otvaraj usta koliko ne (može da) prođe kroz dupe.  Nu kaska đin gură kît nu trĭaśe pin kur.  Nu vorbi măĭ mult đikît śe puoţ s-îngiţ, în alt fĭeļ: nu vorbi aĭa śe nu puoţ să ţîń kî ĭe vorba tĭa.

Ne govori više nego što možeš sam da svariš i progutaš, to jest: ne govori ono iza čega ne možeš da staneš.
(izreka)     [Vidi]
545  Ne pij kao iz babine čaše.  Nu bĭa ka đin paru babi.  Așa žuđikă fîrtațî în kafană pi aăla kare bĭa mirekuț, pă iĭ pĭerd vrĭamĭa așćetînd să porînśaskă tură nuauă.

Tako grdi kafansko društvo onoga ko sporo ispija, pa oni gube vreme čekajući da naruče novu turu.
(izreka)     [Vidi]
546  Ne plaši se vuk ovčjom kožom.  Nu sa spomîntă lupu ku pĭaļa uoi.  (izreka)     [Vidi]
547  Ne pomoglo ti četrdeset i četiri slava u toku godine, zajedno sa velikim danima!  Sî nu-ț măĭ ažuće patruḑăś şî patru đi prazńiśe pi anu đi ḑîļe, şî ḑîļiļi marĭ ku ĭaļe!  (kletva)     [Vidi]
548  Ne pravi med svaka buba.  Nu faśe tuată bîza mńarĭe.  (izreka)     [Vidi]
549  Ne puštaj siromaha da umre od gladi, jer kad on umre, neće pustiti tebe da živiš.  Nu lasa pĭ-al sarak sî muară đi fuame, kî kînd ĭel muare, nu ći lasă pi ćińe sî traĭeşć.  (izreka)     [Vidi]
550  Ne radi ništa, samo doji motiku.  Nu lukră ńimika, numa dă țîță la sapă.  La sapat, sîpatuarĭa ļenuasă đes sa raḑîmă ku pĭeptu pi dîržaļa săpi, đ-aĭa sa ḑîśe kă-ĭ dă ţîţă.

Na kopanju, lenja kopačica često se oslanja grudima na držalje motike, pa se zato kaže da je doji.
(izreka)     [Vidi]
551  Ne sedaš za sto da jedeš, ako si sit.  Nu şăḑ la masă să mînś, dakă iş satul.  Ne radiš ono za čim nemaš potrebe.(izreka)     [Vidi]
552  Ne sipaj neprobrane reči.  Nu turna vuorbe ńimîśinaće.  (izreka)     [Vidi]
553  Ne staju mu kolači u torbu.  Nu-ĭ înkĭapă kolači-n traĭstă.  Ďe vrunu lu kare nu-ĭ tot pe plak.

Za nekoga kome nije sve po volji.
(izreka)     [Vidi]
554  Ne uči baštovana kako se gaje krastavci.  Nu-nvața bîșćelarĭu kum sa krĭesk krîstavĭețî.  (izreka)     [Vidi]
555  Ne ume ni nosom da pogodi mačku u dupe.  Nu șćiĭe ńiś sî đa ku nasu la mîță-n kur.  Kînd ĭe vrunu sîkatură mare.

Kad je neko velika šeprlja.
(izreka)     [Vidi]
556  Ne zaspiš, dok ne smešaš dlake.  Nu aduormĭ pănă nu mĭastîś fluośi.  (zagonetka)     [Vidi]
557  Neće oni (dugo) sir da prave (zajedno).  Nu fak iĭ brînḑă amînduoĭ.  Đi uom ku muĭare kare s-a luvat, da sa vĭađe kalumĭa kă nu sînt unu đi altu, șî kasatoriĭa luor n-o sî țînă mult.

O čoveku i ženi koji su se uzeli, a jasno se vidi da nisu jedno za drugo, i njihov brak neće trajati dugo.
(izreka)     [Vidi]
558  Nek dobije, dabogda, ono što je mlada dobila prve noći.  Să kapiće, dabogda, ć-a kapatat mirĭasa nopća đin tîĭ.  (kletva)     [Vidi]
559  Nek ide bestraga, okrećući se i vrteći ko topolov list.  Dukî-sa bĭestrîga suśind șî-nvîrćind ka frunḑa pluopuluĭ.  (kletva)     [Vidi]
560  Nek mu bog da ono što mu mislim ja.  Sî-ĭ ďa dumńezeu če-ĭ ginďesk ĭeu.  (kletva)     [Vidi]
561  Neka mu bude čemer i jad!  Să-ĭ fiĭe aram șî katran!  (kletva)     [Vidi]
562  Neka ti je srce dobro, kao što je pasulj petkom.  Bună s-ăț fiĭe ińima, ka pasuĭu vińirĭa!  Vińirĭa ĭe puost, şî pasuĭu vińe ka o mare dulśaţă.

Petkom se posti, i pasulj dođe kao velika poslastica.
(zdravica)     [Vidi]
563  Nekršteno dete na govna smrdi.  Kopilu ńibućeḑat puće la kakat.  Ḑîkală ku kare aĭ batrîń a dat îngînd la parinţ-aĭ ćińirĭ sî nu sa amînaćaḑă ku boćeḑu.

Izreka kojom su stariji opominjali mlade roditelje da ne kasne sa krštenjem dece.
(izreka)     [Vidi]
564  Nema krda bez repa.  Nuĭe kîrd fara kuadă.  Kînd ĭe lume multă, nu mĭerg tuoţ înainće, ĭastă kare sa traźe la urmă.

Kad je mnogo ljudi, ne idu svi napred, ima onih koji se vuku pozadi.
(izreka)     [Vidi]
565  Nema sramote, jer smo od sramete nastali.  Nuĭe ruşîńe, kă đin ruşîńe ńis fakuț.  Kînd la vrunu iĭ grĭeu sî ḑîkă śeva, kă ĭe ruşîńe, aăla ku kare vorbĭaşe, spuńe asta ḑîkală.

Kad je nekom teško da nešto kaže, jer je sramotno, onaj s kojim razgovara kaže mu ovu izreku.
(izreka)     [Vidi]
566  Nema svadbe bez suza, i nema sahrane bez smeha.  Nuĭe nuntă fara plîns, nuĭe muarće fara rîs.  (izreka)     [Vidi]
567  Nema uspona bez pada.  Nuĭe suiş făra kubarîş.  (izreka)     [Vidi]
568  Nemam vremena za razgovor.  Nu stau đi taĭnă.  Kînd uomu sa grabĭaşće, şă nu vrĭa să pĭardă vrĭamĭa la taĭnă guală.


Kad se čovek žuri, i ne želi da gubi vreme na prazne razgovore.
(izraz)     [Vidi]
569  Nemaš ti u glavi to što on ima u peti.  Nu aĭ tu în kap aĭa śe are ĭel în kalkîń.  Kît đi înţaļes şî învaţat uomu să fiĭe, dakă dă pista vrun bîtaĭuos, n-are ńiś o dobîndă đin şćirĭa luĭ, kă aăla puaće să-l bată, să-l frîngă, şi şă-l gazîaskă ku kraśi.

Ma koliko razuman i učen čovek bio, ako naleti na nekog siledžiju, nema nikakve koristi od svoga zanja, jer ovaj može da ga prebiije, da ga polomi, i da ga gazi nogama.
(izreka)     [Vidi]
570  Neprevodivo  Una Ĭela, duda Ĭela, kara Ĭela, kara miş, kara biş, opaț, kopaț, źurźu, murźu, kļanț.  Frîntura ļimbi kopilarĭaskă.

Dečja brojalica-brzalica.
(brzalica)     [Vidi]
571  Nestao preko crnog mora, dabogda.  Perđaćaĭ pista mărļi ńagre, dabogda.  (kletva)     [Vidi]
572  Nevolja dolazi na konju, a odlazi na puževima.  Ńevuoĭa vińe pi kal, da sa duśe pi kukumĭelś.  (izreka)     [Vidi]
573  Nevolja je kad drugi kuka na tvom grobu.  Amunka kînd sa kîntă altu la gruapa tĭa.  (izreka)     [Vidi]
574  Nije kome se spremalo, nego kome se sterifilo.  Nuĭe ku-ĭ s-a gaćit, numa ku-ĭ s-a putrîvit.  (izreka)     [Vidi]
575  Nije siromah onaj koji nema, nego onaj kome treba još.  Nu ĭe sarak ăla kare n-are, numa aăla lu kare iĭ măĭ trîabe şîmăĭ.  (izreka)     [Vidi]
576  Nikakve vajde nemaš od švalerke, ako ti za nju ne zna žena.  Ńiś o dobîndă n-aĭ đin ibomńikă, dakă đi ĭa nu-ț șćiĭe muĭarĭa.  (izreka)     [Vidi]
577  Niko ne uzima u ruku vrelo gvožđe.  Ńima nu ĭa-n mînă fĭer fĭerbinće.  Vrodată, uomu kare a trîbuit la sud sî sa žuare kă vorbĭașće đirĭept, a fuost muara să ĭa fĭer ferbinće în mînă. Kare a putut săl țînă, s-a sokoćit kî ĭe uom đirĭept, kare nu, l-a țînut kî ĭe minśinuos. — Nekad, čovek koji je trebalo na sudu da se zakune da govori istinu, morao je da uzme vrelo gvožđe u ruku. Ko je mogao da ga drži, smatralo se da je ispravan, a ko nije, držali su da je lažov.(izreka)     [Vidi]
578  Niko nije u postu pravljen, nego u najvećoj slasti.  Ńima nuĭe fakut đi puost, numa în slasta măĭ mare.  (izreka)     [Vidi]
579  Nisam ja star, samo je mnogo godina prošlo od moga rođenja.  Nu sînt ĭuo batrîn, numa mulț ań a trekut đi kînd m-am fakut.  (izreka)     [Vidi]
580  Nit’ od koga tražim, niti kome dajem.  Ńiś nu śer la ńima, ńiś nu dau la ńima.  Am tuot śe-m trăbe.

Imam sve što mi treba; ne zavisim ni od koga.
(izreka)     [Vidi]
581  Nit’ ti biram, nit’ ti berem.  Ńiś nu-ț aļeg, ńiś nu-ț kuļeg.  (izreka)     [Vidi]
582  Novac imam, kesu nemam,
Novac nemam, kesu imam,
Šta staviti, šta uzeti?  
Bań am, pungă n-am,
Bań n-am, pungă am,
Śe baga, şî śe luva?
  
(brzalica)     [Vidi]
583  O drvo se baba obesila, i sikilj iskesila.  S-a spînḑurat baba-n duos, ku ļinđiku skuos.  (zagonetka)     [Vidi]
584  O klin visi, a dno nema.  Stă în kuń, da fund n-are.  (zagonetka)     [Vidi]
585  OBGRLIH JOJ RUKOM GLAVU  PUSĂĬ LA MÎNDRA MÎNA-N KAP  Šaljiva pesma koja se pevala u kolu na račun lenjih žena.(poskocica)     [Vidi]
586  OBIČAJ PRVO ŠIŠANJE  AĐET LUVATU ĐIN KIKĂ  (obicaj)     [Vidi]
587  OBIČAJNI NA BADNJI DAN  AĐETU LA AŹUN  (obicaj)     [Vidi]
588  Obruč obručen na klin navučen.  O totîrlă totîrlată pi kuń bagată.  (zagonetka)     [Vidi]
589  Od baštovana spao na čobana.  Đi la bîșćelarĭ ažuns la pîkurarĭ.  A kaḑut đi pi kal pi magarĭ. Pîkurariĭa a fuost lukru đ-aĭ pruoșć șă đ-aĭ saraś, nu sa formait đi ńimika. — Pao s konja na magarca. Čobanstvo je bilo zanimanje za priproste i siromašnie, nije se cenilo nimalo.(izreka)     [Vidi]
590  Od govna se pita ne pravi.  Đin kakat plaśintă nuĭe.  (izreka)     [Vidi]
591  OD JEDAN PA DO DESET  ĎI LA UNU PĂN-LA ZEČE  (poskocica)     [Vidi]
592  Od jedan počinje svako brojanje.  Đi la unu înśape tuot numaratu.  (izreka)     [Vidi]
593  OD KAD SU ZAMKE  ĐI KÎND SÎNT FĬARÎĻI  (legenda)     [Vidi]
594  Od koga je pravljeno, dobro je, za koga - još bolje.  Đi la kare ĭe fakut, bun ĭe, da đi kare - șî măĭ bun.  (izreka)     [Vidi]
595  Od njega se nu kurcem ne možeš odbraniti.  La ĭel ńiś ku pula nu či țîń.  Nu şćiĭe đi ruşîńe.

Ne zna za stid.
(izreka)     [Vidi]
596  Od sedenja nema vajde.  Đin şađere nuĭe avere.  (izreka)     [Vidi]
597  OD SENA DO SENA  ĐI LA PAĬE PĂN’ LA PAĬE (1)  (erotika)     [Vidi]
598  OD SENA DO SENA  ĐI LA PAĬE PĂN’ LA PAĬE (2)  (erotika)     [Vidi]
599  OD UROKA  DE DEOICHI  Bajalica „od uroka” zapisana je u selu Cusuiul din Vale, u južnoj Dobrudži, koja od 1940. godine pripada Bugarskoj, a pre toga je bila rumunska teritorija; selo je nastalo naseljavanjem timočkih Vlaha iz mesta u okolini Vidina, koja danas delom pripadaju Bugarskoj, a delom Srbiji, u periodu od 1922. do 1935. godine. Uporedna verzija za jednu vlašku bajalicu koju je, pod nazivom ĎE ĎEOĬK, zapisao Velimir Trailović u Prahovu (ovde pod rednim brojem 28).(bajalica)     [Vidi]
600  Odavde do planine jedno isto zvono zvoni.  Đi aiśa păn’ la munće tuot un klopît s-auđe.  (zagonetka)     [Vidi]
601  Odavde do sinjeg mora samo danci od lavora.  Đi aiś păn’ la mărĭ numa fundurĭ đi kaldărĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
602  Odavde do šumice samo alka do alkice.  Đi aiśa păn’ la munće tuot ḑăļe marunće.  (zagonetka)     [Vidi]
603  Odavde do Vraca* niz suvih trupaca.  Đi aiś păn-la Vraț tuot buşćeń uskaț.  * Vrac (vl. Vraţ = vrata) toponim u selu Gornjane.(zagonetka)     [Vidi]
604  Odrasla je pored pored puta, kao pička kraj dupeta, gde navraća i zlo i dobro.  A kreskut lînga drum, ka pizda lînga kur, uń sa baće şî rău şî bun.  Đi muĭerĭ kare nu şćiu đi ruşîńe.

O ženama koje ne znaju za stid.
(izreka)     [Vidi]
605  Odraso je sa pelenom na dupetu.  A krĭeskut ku skućiku la kur.  A krĭeskut ku pază mare, ș-a ramas krud. — Odraso je okružen velikom pažnjom, pa je ostao nezreo.(izreka)     [Vidi]
606  Ognjilo kreše, ali ne o svaki kamen.  Amnarĭu skapîră, ama nu la tuata pĭatra.  (izreka)     [Vidi]
607  OJ DUNAVE, TIJA VODO  DUNĂRIKĂ, APĂ ĻINĂ  Sestra tuguje za bratom koji živi preko Dunava, u tuđini.(lirika)     [Vidi]
608  OKO STOGA, I NIZ POLJE  ĐI LA KLAĬE PĂN’ LA KLAĬE  (erotika)     [Vidi]
609  OKRETANJE U PONJAVI  ÎNTUORS ÎN PĂTURĂ  (obicaj)     [Vidi]
610  Okruglo, u rupu ušlo.  Totîrlata tună în gaură gata.  (zagonetka)     [Vidi]
611  On je velik, a ja mali, oboje smo u sikilj stali.  Ĭel ĭe mare, ĭuo mis mik, amînduoĭ într-un ļinđik.  (zagonetka)     [Vidi]
612  On je veliki gazda, gde mu je otac držao so, on drži brašno.  Ĭel ĭe gazdă mare, unđe tatî-su a țînut sarĭa, ĭel țińe fańina.  (izreka)     [Vidi]
613  Ona stari, al za sedam mari.  Ĭa babă, da đi şapće întrabă.  Sa spuńe đi muĭarĭe în ań, kare sa skuaće kă ĭe batrînă, kînd o okupă đ-aĭ ćińirĭ.

Kaže se kad neku ženu u godinama zaokupe mladići, a ona se brani da je stara.
(izreka)     [Vidi]
614  Onaj ko ne dira svastiku, na onom svetu će se penjati na oguljenu lipu, ili će bubnjem uterivati zečeve u vodenicu.  Aăla kare nu dîrîașće kumnata, pi lumĭa-ĭa o să sa suĭe pi ćiĭ beļit, or kă o sî mîńe ĭepuri ku tuoba-n muară.  Ćiĭ beļit ĭe ćiĭ đi pi kare ĭe dubarîtă kuaža, ș-a ramas numa lubarĭ guol, dă ĭel are mîzgă ș-aluńikă đi nu puoț sî će suĭ ńiśkum. — Oguljena lipa je lipa sa koje je skinuta kora pa je ostalo samo golo truplo, koje je sluzavo i klizavo pa se ne možeš popeti nikako.(izreka)     [Vidi]
615  Otac ima hiljadu dece: svima kape kupuje, samo sebi ne može.  Un tată are o miĭe đi kopiĭ: la tuoț kumpîră kaśuļ, numa luĭ nu puaće.  (zagonetka)     [Vidi]
616  Otac ti je na tavanu, a majka ga za dršku vuče.  Tat-tu în pod, da mă-ta îl trağe ďe nod.  (zagonetka)     [Vidi]
617  Otac zelen, a sva deca crvena.  Tata vĭarđe, da kopiĭi ruoşîĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
618  OTIŠO BIH I JA NA SVADBU  MA-Ş DUŚA ŞÎ ĬUO LA NUNTĂ  Kînćik în kare s-a rîzîļaşće muĭarĭa urîtă. A kîntat lîutari pi la visaļiĭ, pănă lumĭa a žukat în uară. * Pesma u kojoj se ismeva ružna žena. Pevali violinisti na igrankama, dok su ljudi igrali u kolu. Rumunska paralela zapisana u selu Vojvodinci, u srpskom Banatu, preuzeta je iz zbornika „Foaie verde, lămăiţă”, II, (ur. Radu Flora, Costa Roşu), Zrenjanin 1982, p. 148.(poskocica)     [Vidi]
619  Otpao ti nos u čorbu s kupusom.  Pikațar nasu în ḑama đi varḑă.  Ăl blastîmă sî sa bulnavĭaskă đi frĭengă, kî la-ĭ frĭengavĭ ļ-a pikat vîru nasuluĭ.

Kune ga da se razboli od frenge (sifilisa), jer je frengavima otpadao vrh nos.
(kletva)     [Vidi]
620  Ovca je rila, svinjski rog skrila! Slepac ga vide, o tome gluvi doču, sakati ga uze i raspasanom za pojas zadenu.  În rîmuĭtura đi uaĭe, un kuorn đi puork! Ăl vaḑu ăl kĭuor, auḑî ăl surd, ăl luvă ăl sîăk, ş-îl bagă l-al đeşćins dupa brîu.  (zagonetka)     [Vidi]
621  Ovca sa vunom u sebi.  O uaĭe ku lîna î-ńa.  (zagonetka)     [Vidi]
622  Ovca se siva u korenju skriva.  O uaĭe saină dupa o rîdaśină.  (zagonetka)     [Vidi]
623  Ovcu kojoj runo smeta, bolje da izjedu vuci.  Uaĭa śe nu-ş duśe lînă, măĭ bun s-o manînśe lupi.  (izreka)     [Vidi]
624  Ovcu kojoj runo smeta, bolje da izjedu vuci.  Uaĭa śe nu duśe lîna, măĭ bun s-o manînśe lupi.  (izreka)     [Vidi]
625  OVČARSTVO: KRDO, STADO I BAČIJA  OĬARIĬA: KÎRDU, STÎNA ŞÎ BAŚIĬA  Povasta skurtă đi ađeturĭ oĭerĭešć.

Kratak opis stočarskih običaja.
(obicaj)     [Vidi]
626  OVČICA BELKA, S ROGOM U USTIMA  UOIŢĂ BALURĂ, KU KORŃIŢU-N GURĂ  Kînćik pîkurarĭesk, đi duor, ka Mioriţa alu romăni.

Čobanska balada, varijanta rumunske Miorice.
(balada)     [Vidi]
627  Ovde breg, ovde breg, a između pravim sneg.  Đi-nkuaś krak, đi-nkuaś krak, da-n mižluok zapadă fak.  (zagonetka)     [Vidi]
628  OŽENIĆU MARIJU  MA-NSOR KU MARIĬA  Odlomak iz emisije TV Beograd, početak pesme isečen prilikom montaže. Preuzeto sa Youtuba, i obradjen sam tonski deo pesme. Link Vlaski obicaji iz Negotinske Krajine (lirika)     [Vidi]
629  OŽENIH SE, UZEH ŽENU  MA-NSURAĬ, LUVAĬ MUĬARĬE  Kînćiku kare bužukrĭaşće uamiń śe s-a-nsură ku muĭerĭ batrîńe.

Pesma koja ismejava ljude koji se žene sa starijim ženama.
(lirika)     [Vidi]
630  OŽENIH SE, UZEH ŽENU  MA-NSURAĬ, LUVAĬ MUĬARE  (satira)     [Vidi]
631  Pade golub bez krila na drvo bez grana, i ujede ga bezuba carica.  Kaḑu golîmbu fara ărpĭ pi ļemn fara krĭenź, şî-l muśkă țarița fara đinț.  (zagonetka)     [Vidi]
632  Parče hleba je najbliži rod.  Kuodru đi pîńe ĭe măĭ apruape ńam.  (izreka)     [Vidi]
633  Pazi dobro šta govoriš, jer čoveka zbog reči tuku.  Bagă sama śe vorbĭeşć, kî uomu đi vuorbă sa baće.  (izreka)     [Vidi]
634  PESMA O JELI I LIPI  KÎNĆIKU LU BRAD Ș-ALU ĆEĬ  (balada)     [Vidi]
635  Petorica kuću grade, a đubre ne prave.  Śinś inş lukră la konak, da ĭeşke nu fak.  (zagonetka)     [Vidi]
636  Petoro braće jednu gredu delju.  Śinś fraț la o bîrnă lukră.  (zagonetka)     [Vidi]
637  Peva pupavac pod ponjavom.  Kîntă pupîḑa-n pătură.  Dupa nuntă, vro vrĭame mlădožăńa ku ńevasta nu sa skuală đin pat, ḑîua-nuapća stau astrukaţ ku pătura. Kînd vrunu, kare nu do kunuaşće rîndu, întrabă da śe ļi, la-ĭ batrîń skapă rîsu, şă spun: „Kîntă pupîḑa-n pătură, đ-aĭa iĭ nu sa đistrukă, ńiś nu sa skuală đin pat.”

Posle svadbe, neko vreme mladoženja i nevesta danima ne ustaju iz kreveta, danju-noću leže pokriveni ponjavom. Kad neko, ko se baš ne razume u stvari, pita šta li im je, starijima se otme osmeh, i kažu: „Peva pupavac pod ponjavom, zato se oni ne otkrivaju, i ne dižu iz kreveta”.
(izreka)     [Vidi]
638  Pička je kurčeva kanija.  Pizda ĭe ćaka puļi.  (izraz)     [Vidi]
639  Pij dobro, jedi dobro, jer ne znaš kada smrt dolazi.  Bĭa bińe, manînkă bîńe, kă nu şćiĭ muarća kînd vińe.  (izreka)     [Vidi]
640  Pij i jedi, i gledaj svoja posla.  Bĭa şî manînkă, şî katîț lukru tĭeu.  (izreka)     [Vidi]
641  Pij u zdravlju! (Skraćeno) U zdrablje!  Bĭa ku sanataće! (Skurt) Ku sanataće!  Kînd sa tronkîńe ku parîļi.

Kad se kucaju čašama.
(zdravica)     [Vidi]
642  Pijan kao ćurka.  Bat ka kurka.  Đispre uom bat.

O pijanom čoveku.
(izraz)     [Vidi]
643  Pišanje bez prdeža, ko svadba bez muzike.  Pişatu far’ đi bĭeşît, ka nunta far’ đi lăutarĭ.  (izreka)     [Vidi]
644  Pita ćerka:
— Majko, zašto kurac nije kao stog?
— E, kad bi kurac bio kao stog, pička bi bila ko senik oko stoga!  
Întrabă fata:
— Mumă, đi śe nuĭe pula kît klańa?
— E, kînd ar fi pula kît klańa, pizda-r fi kît țarku!
  
(pitalica)     [Vidi]
645  Plaši se kao kobila od babinog prdeža.  Sa spomîntă ka ĭapa đi beșîna babi.  (izreka)     [Vidi]
646  Po avliji vrckala se, pa na mesto vratila se.  Pin avļiĭa fîrțońiĭa, şî sa-ntuarsă ĭar’ aśiĭa.  (zagonetka)     [Vidi]
647  Po poruci kasno jedeš.  Pi porînś amînat manînś.  Kînd porînśeş mîkarĭa, or ći ruoź đi altu sî ţ-o fakă, da tu aşćeţ pi đi gata, amînat manînś, or nu manînś ńiśkum, ramĭń flomînd.

Kad poručiš jelo, ili moliš nekoga da ti ga spremi, a ti čekaš na gotovo, kasno jedeš, ili ne jedeš uopšte, ostaneš gladan.
(izreka)     [Vidi]
648  Pod grabićem zečić igra.  Supt un karpińel žuakă un ĭepurĭel.  (zagonetka)     [Vidi]
649  Pognuta se glava nikad ne seče.  Kapu apļekat ńiśkînd nuĭe taĭat.  (izreka)     [Vidi]
650  Pokojnik koji na grobu nema spomenik, na onom svetu nema kuću.  Al muort kare n-are znamîn la morminț, pră lumĭa-ĭa ĭe fîr dă kasă.  (verovanje)     [Vidi]
651  Polje ima oči, a šuma ima uši.  Kîmpu are uokĭ, da duosu are urĭekĭ.  Nu sa puaće pitula ńimika, şî ńiś unđe: tot sa vĭađe, or s-auđe.

Ne može se ništa sakriti, i nigde: sve se vidi, ili se čuje. [Por.]
(izreka)     [Vidi]
652  Polje ima oči, a šuma uši.  Kîmpu are uokĭ, da padurĭa urĭekĭ.  (izreka)     [Vidi]
653  Pomogni slabom, jači će se sam izvući.  Ažută la-l slab, kă-l pućarńik skapă sîngur.  (izreka)     [Vidi]
654  Ponjava najbrže miri.  Pătura măĭ ĭut înpakă.   Kînd sa svađașće uomu ku muĭarĭa, ĭuta sa-npakă kînd sa kulkă-n pat, șî sa astrukă ku pătura.

Kad se posvađaju muž i žena, najbrže se pomire kad legnu u krevet, i pokriju se ponjavom.
(izreka)     [Vidi]
655  Pop kad nema šta da radi, nabija jajca u bure, a posle proba da ih izvuče, al ne može.  Popa kînd n-are śe sî lukre, bagă kuaĭļi în butuoĭ, şî pĭe urmă śarkă să ļi skuată, ma nu puaće.  Đ-aăĭa kare n-au śe sî lukre, şî fak śeva śe ļi dă đi kap.

O onima koji nemaju šta da rade, pa rade nešto što im se obije o glavu.
(izreka)     [Vidi]
656  Popeh se na vr’ ora, videh Turke iza gora.  Ma suiĭ în vîr đi nuk, vaḑuĭ turśi păn’ sa duk.  (zagonetka)     [Vidi]
657  Poprdnu se crna tica, snese prdež bela lica.  Śuara ńagră bĭasă, da beşîna albă ĭasă.  (zagonetka)     [Vidi]
658  PORANI MI, DRAGI MOJ  VINU NAĬKĂ MĂĬ ĐIVRĬAME  (lirika)     [Vidi]
659  Porani, pa da vidiš sve.  Pļakă măĭ đinuapće, șă ļi vĭeḑ pi tuaće.  (izreka)     [Vidi]
660  Pored bare nije đavolov, nego čovekov trag.  Pi dunga bĭelțî nuĭe urmă đi drak, numa đi uom.  (izreka)     [Vidi]
661  Pored mrtvog konja sve vrane grakću.  Pi lînga kalu al muort, tuaće śuarîļi gîrîĭe.  (izreka)     [Vidi]
662  Pored vatre Trifun stoji, a vatre se ne boji.  Lînga fuok Trifu şîađe, da đi frikă nu sa pĭarđe.  (zagonetka)     [Vidi]
663  Pored velike vode ideš, pored velike vatre ne možeš.  Pi lînga apă mare mĭerź, pi lînga fuok mare nu puoț.  (izreka)     [Vidi]
664  Poserem mu se u ustašca njegova!  Kaku-ma-n gurița luĭ!  (psovka)     [Vidi]
665  Poserem ti se u slanik!  Kaku-ma în soļńița tĭa!  Vrodată a fuost greu înžuramînt la oĭarĭ, kî fara sare n-a putut a traĭi ńiś lumĭa, ńiś vićiļi.

Nekad je bila teška psovka kod stočara, jer bez soli nisu mogli opstati ni ljudi, ni stoka.
(psovka)     [Vidi]
666  Posle Gospojine poseru ti šešir, a na Petkovici i usta onog ko ga nosi.  Dupa Sînta-Mariĭe sa kakă-n pîlariĭe, da la Vińirĭa Mare şî-n gura kuĭ o are.  Đ-aĭ marĭeţ, kare duk pîlariĭa şî kînd sa-nfrigoşaḑă, şî vińe vrĭama ći kaśuļ.

Za kicoše, koji nose šešir i kad zahladni, i dođe vreme za šubare.
(izreka)     [Vidi]
667  Posle ručka i siromah odmora.  Dupa prînz tot săraku puńe kapu.  Dupa mînkare oďineşťe tot nat, şi ăl sărak, ka şi boĭerĭu.

Posle obeda svako odmara, i siromah, kao i bojar.
(izreka)     [Vidi]
668  POŠO MOMAK IZ SRBIJE  A PĻEKAT BAĬATU ĐIN SÎRBIĬE  Balada o svadbi momka iz Srbije i devojke iz Vlaške (danas Rumunija), koja se pri povratku sa mladom, tragično završila davljenjem svadbara u zaleđenom Dunavu.(balada)     [Vidi]
669  Potuljeni ugarak najviše opeče.  Taśuńu ăl potoļit măĭ rău ći arđe.  (izreka)     [Vidi]
670  Prazna priča, golo siromaštvo.  Taĭnă multă, sîraśiĭe guală.  Kînd prĭa mult sa puvestîaşće, da puţîn sa lukră,

Kad se puno priča, a malo radi. (Fig.) Mlaćenje prazne slame
(izreka)     [Vidi]
671  Prazna torba mnogo je teža od pune.  Trasta guală mult ĭe măĭ grĭa đikît a pļină.  (izreka)     [Vidi]
672  Pre će te ujesti tvoje pseto, nego tuđe.  Măĭ îndată ći muśkă kîńiļi tĭeu, đikît alu altu.  Kînd îţ faśe vrun rău alteu, đin kasă, or ńamu măĭ apruape.

Kad ti kakvo zlo učini tvoj ukućanin, ili najbliži rod.
(izreka)     [Vidi]
673  Prećiće čiča panj i ovce šumu (do tada).  Treče moşu grosu şi uoĭļi dosu (păn atunča).  Izreka kojom se kaže da će biti kasno za neku stvar.(izreka)     [Vidi]
674  Pred ogledalom celog dana, a đubre joj do tavana.  Tuot ku uoki la ogļindă, da gunuoĭu baće-n grindă.  Đi muĭerĭ ļenuasă, kare şćui numa sî sa frumoşaḑă, da alta nu lukră ńimika.

O lenjim ženama koje znaju samo da se kicoše, a drugo ne rade ništa.
(izreka)     [Vidi]
675  Preturnica Ulaznika!  Răsturńika lu Bagan!  (Đi muĭare uşuară, kare ļesńe „sa rastuarnă” pi şîaļe, kî-ĭ drag să-ĭ sa baźe „baganu” voĭńiśesk).

(Za laku žensku, koja se rado „pretura” na leđa, jer voli da joj uđe muški „ulaznik”!)
(izreka)     [Vidi]
676  PRIČA O ČIČKU  POVASTA LU SKAĬAĆE  Kum s-a fakut skaĭaćiļi.

Kako je nastao čičak.
(legenda)     [Vidi]
677  PRIČA O DUVANU  POVASTA ĐI TUTUN  (legenda)     [Vidi]
678  PRIČA O PIREVINI  POVASTA LU PIR  Đi śe piru şă-n ḑî đe astîḑ traĭaşće pi luok.

Zašto pirevina i dan-danas živi na njivi.
(legenda)     [Vidi]
679  PRIČA O PROSU

— Gde je čiča?
— Otišao u Vidin po zrna prosa,
jer više nemamo šta deci da damo!  
POVASTA LU MIĬ

— Unđe muoşu?
— S-a dus la Điĭ dupa buabe đi miĭ,
kă nu măĭ avĭem la kopiĭ śe să dăm !
  
Pănă-n lume n-ažuns kukuruḑu, malaĭu s-a fakut đin miĭ.

Dok u narod nije stigao kukuruz, proja se pravila od prosa.
(obicaj)     [Vidi]
680  Pričamo, a nije nas briga.  Vorbim, da nu ńi grižă.  Kînd duoĭ inş vorbĭesk pi vrunu đi rău numa să ļi trĭakă vrĭamĭa.

Kad dve osobe pričaju i ogovaraju nekog samo da im prođe vreme.
(izreka)     [Vidi]
681  Priprosta koka po pepelu prčka.  O gaină ćuşă rîkîĭe-n śanuşă.  (zagonetka)     [Vidi]
682  Prodala iz kuće što se ne prodaje.  A vindut đin kasă śe nu sa vinđe.  Đi muĭare mîritată, kare s-a dat la vrun ibuomńik.

O udatoj ženi, koja se dala nekom ljubavniku.
(izreka)     [Vidi]
683  Proklet ti bio kačamak!  Fițar maļiga ta!  (kletva)     [Vidi]
684  PROKLETA MI BILA, MATI  FIRĬA-Ĭ MUĬKĂ BLASTAMATĂ  Iz pesme „Am un fraće”

„Imam brata”.
(lirika)     [Vidi]
685  Proklete ti oči bile.  Fițar uoki afurisîț.  (kletva)     [Vidi]
686  PROLEĆE JE MAJKA NAŠA  PRIMOVARA, MUĬKA NUASTRĂ  (lirika)     [Vidi]
687  Propio je svoj život  Îş a baut viĭața.  Upropastio život alkoholom.(izraz)     [Vidi]
688  Propio je svoje zdravlje.  Îş a baut sanataća.  A prapăstuit sanataća ku bĭare.

Upropastio zdravlje pićem.
(izraz)     [Vidi]
689  Pruga duga, crnoguza.  Dungă lungă arsă-n kur.  (zagonetka)     [Vidi]
690  Ptičica sa umnim repom.  Pîsarika ku minća-n kuadă.  (zagonetka)     [Vidi]
691  Puki siromah, al se ne trza noću kad laju psi.  Sarak, sarak, ama nu sa ćĭame nuapća kînd latră kîńi.  N-are đi śe sî sa ćamă, kî uoţî nu apaurăsk pĭ-aĭ saraś, şî iĭ duorm fara grižă.

Nema čega da se plaši, jer lopovi ne pljačkaju sirotinju, o ona spava bezbrižno.
(izreka)     [Vidi]
692  Pup-pup-pup! Ko me ljubi, nek mi gnezdo ljubi, jer je čisto, nepogano, govnom omazano.  Pup-pup-pup! Kare m-a pupat, să pupĭe đin kuĭbu mĭeu, kî ĭe kurat, luminat, uns ku kakat.  (zagonetka)     [Vidi]
693  PЕSМА ZА ISPRАĆАЈ PОKОЈNIKА, IZ VОLUЈE  PETREKUTA DĂN VOLUĬA  Obredna pesma koju grupa od četiri žena peva kraj odra pokojnika, sa ciljem da ga pripreme za putovanje u zagrobni svet.(obredna)     [Vidi]
694  Radim, radim bez prestanka, a napretka nema.  Lukru, lukru, nu măĭ stau, da nainće nu măĭ dau.  (izreka)     [Vidi]
695  Radiš, radiš poput mrava, a kad umreš - sve badava!  Lukri, lukri ka furńika, da kînd muorĭ n-aĭ ńimika.  (izreka)     [Vidi]
696  Raduju se da će posle kiše doći sunce, a ne vide da posle kiše dolazi blato.  Sa visaļesk kă dupa pluaĭe vińe suare, da nu văd kă dupa pluaĭe sa faśe morśilă.  (izreka)     [Vidi]
697  Rakija rakiju vadi, a motka vadi sve.  Rakiu pi rakiu skuaće, da buata pi tuaće.  Đ-aĭ bĭețîĭoș, kare bĭeu șî mîńe ḑî dupa bețîĭe grĭa, măĭ bun ar fi să ļi sa skuată bĭețîĭa đin kap ku o bataĭe bună.

Za pijandure, koji piju i sutradan posle teškog pijanstva, najbolje bi bilo da im se pijanstvo iz glave istera dobrim batinama
(izreka)     [Vidi]
698  Rasturili se svi, ni grom ih više ne okupi.  S-a sprînžît tuoț, ńiś trîasńitu nu-ĭ măĭ adună.  (izreka)     [Vidi]
699  REDALJKA  FUTAĬKA LA RÎND  Erotska pesma, koja za motiv ima dosetku u vezi sa seksom iz dana u dan.(erotika)     [Vidi]
700  Rešeto puno lešnika, sa jednim orahom u sredini.  Un śur pļin đi aluńe, ş-o nukă mare în mižluok.  (zagonetka)     [Vidi]
701  Riče krava u šumi.  Zbĭară ruĭka-n duos.  Ruĭka a fuost un nume kare rumîń-aĭ batrîń a dat đes la vakă ku pĭaļa roşkaćikă.

Rujka je bilo ime koje su stari Vlasi često davali kravi sa crvenkastom kožom.
(zagonetka)     [Vidi]
702  Riđa liže Murđi zadnjicu, i ne pušta ga dok mu ga ne digne.  Riďa ļinğe pe Murďa pe kur, şi nu-l lasă pănă nu-l skuală.  (zagonetka)     [Vidi]
703  Rod po klipu.  Ńam đi pi tuļan.  Tuļanu-n ḑîkală ĭe pula, da ḑîkala vińe kînd ibomńiśi sa apîră kă nuĭe ńimika întra iĭ kă sînt ńam.

Klip u izreci je muški ud, a izreka se koristi kad se ljubavnici brane da nema ničega među njima jer su rod.
(izreka)     [Vidi]
704  RODA  BARḐĂ  Kînćik đi adurmit kopiĭi.

Uspavanka.
(uspavanka)     [Vidi]
705  RUGALICA ZA JOVANA  BUŹUOKURA ĐI VANĂ  (satira)     [Vidi]
706  RUGALICA ZA PAUNA  BUŹUOKURA ĐI PAUN  (satira)     [Vidi]
707  RUGALICA ZA TRAILA  BUŹUOKURA ĐI TRAILĂ  Tot numiļi are „kînćik”, kare ăl kîntă kopilama la insă kare sa kĭamă aşa. Asta „kînćik” a kîntat pîkurari la fîrtatu luor, kare la kĭemat Trailă.

Svako ime ima svoju „pesmu”, koju dečurlija peva osobi koja se tako zove. Ovu „pesmu” pevali su čobani svom drugaru koji se zvao Trailo.
(satira)     [Vidi]
708  Ruka ruku mije, a krava kravu liže.  Mînă pi mînă spală, da vakă pi vakă ļinźe.  Tot nat pazîaşće pi aluĭ.

Svako svoga štiti. [Por.]
(izreka)     [Vidi]
709  Ruka ruku mije, krava kravu liže.  Mînă pi mînă spală, da vaka pi vakă ļinźe.  Tot nat skuaće pi a luĭ.

Svako svoga štiti.
(izreka)     [Vidi]
710  RUMUNKA IZ HUNEDOARE  RUMÎNA DĂ LA HUŃEDOARA  Aşa a ḑîs laptari aĭ batrîń în Mlaoa. Tako su peval stari laptari u Mlavi.(erotika)     [Vidi]
711  Ružan bije štapom, a lepotan kosti lomi.  Urîtu baće ku bîtu, da frumuosu frîînźe uosu.  Aşa anvaţat babiļi vikļańe fĭaćiļi marĭ, kare a fuźit đi baĭeţ urîţ, ş-aļergat dupa-ĭ frumuoş.

Tako su mudre starice učile devojke, koje su bežale od ružnih momaka, i trčale za lepotanima.
(izreka)     [Vidi]
712  RUŽAN ČOVEK NI NA MLINU REDA NEMA  UOMU AL URÎT ŃIŚ LA MUARĂ NARE RÎND  Kînćik glumăţ, kare s-a kîntn în źuok.

Šaljiva pesma koja se pevala u kolu.
(poskocica)     [Vidi]
713  Ružna je pseća svadba, al je ljudska pravo zlo.  Urîtă nunta kîńaskă, da şî măĭ rîa omeńaskă.  Kînd o muĭare are măĭ mulţ ibuomńiś.

Kad jedna žena ima više ljubavnika.
(izreka)     [Vidi]
714  S jednom rukom, trij u dupe.  Ku o mînă, triĭ în kur.  Skamnu avut triĭ piśuare, ăl ĭaĭ ku o mînă, şă-l puń supt kur kînd şăḑ pi ĭel.

Tronožac je imao tri nogice, uzmeš ga jednom rukom, i stavljaš pod zadnjicu kad sedneš na njega.
(zagonetka)     [Vidi]
715  Sa grane pada, al’ ne strada.  Đin krĭang kađe, da nu sa sparźe.  (zagonetka)     [Vidi]
716  Sa vrha grabića vašaj mladića: ne boji se kuca, već koke što kljuca.  Đi-ntrun vîr đi karpińel sa kîntă un baĭețăl: nu sa ćiame đi kîń, numa đi gaiń.  (zagonetka)     [Vidi]
717  Sakrij se u velikoj šumi, da možeš i vatru da naložiš.  Pitulće în tufă mare, đi sî puoț șî fuok sî faś.  (izreka)     [Vidi]
718  Sam da ostaneš, dabogda!  Pustîń sî ramîń, dabuogda!  (kletva)     [Vidi]
719  Samo dupe ne zaboravlja, jer je vezano za njega.  Numa kuru nu-ș zauĭtă, kî ĭe prins đi ĭel.  Đi uamiń zuĭtatuorĭ.

O zaboravnim ljudima.
(izreka)     [Vidi]
720  Samo je zemlja stara, a čovek ne.  Numa ĭe pomîntu batrîn, da uomu nu.  Aşa s-a apîră aĭ batrîń kînd aĭ ćinîrĭ s-a rîd đi iĭ kî sînt batrîń.

Tako se brane stariji kada ih mladi zadirkuju da su matori.
(izreka)     [Vidi]
721  Samo koza ide gologuza, a devojka ne.  Numa kapra mĭarźe ku kuru guol, fata mare nu.  (izreka)     [Vidi]
722  Samo se dupe ne zagubi, jer je prikačeno na čoveku.  Numa kuru nu sa pĭarđe, kî ĭe prins la uom.  Đ-aăĭa kare sa vaĭtă kă ļesńe pĭerd, or zauĭtă kîći śuava ś-a dus la iĭ.

Za one koji se žale da lako gube, ili zaborave ponešto što nose sa sobom.
(izreka)     [Vidi]
723  Samo su muda par, jer se ne razdvajaju nikad.  Numa kuaĭļi sînt soțîĭe, kî nu sa măĭ đispart ńiśkînd.  (izreka)     [Vidi]
724  Samo što pređe put, ovcu zasvrbi dupe od gladi.  Uaĭa numa śe trĭaśe pista drum, o ustură kuru đi fuame.  Đ-aĭ flomînźuoș, kare ńiśkînd nu sa satură. Uaĭa pașće đintr-o parće đi drum șî pănă trĭaśe pista drum, kît sî fiĭe ĭel đi lat, ĭa-nflomînḑașće, numa uĭtîndu-să la parća-ĭa đi pista drum. — O izjelicama koje se nikada ne nasite. Ovca pase s jedne strane puta i dok prelazi put, ma koliko on širok bio, ona ogladni samo od pogleda na drugu stranu.(izreka)     [Vidi]
725  SANAK USNIH OVE NOĆI  VISAĬ VISU ASTANUAPĆE  (lirika)     [Vidi]
726  Sanja guza zelene perle.  Visaḑă kuru marźaļe vĭerḑ!  Sa spuńe la ăla kare sa labdă kî puaće să fakă śuava śe n-a măĭ fakut ńima, śe puaće numa-n vis să sa fakă.

Kaže se onom ko se hvali da može da uradi nešto što još nije uradi niko, što može samo u snu da se u radi.
(izreka)     [Vidi]
727  Sanja ti dupe zelene bisere.  Ăț visaḑă kuru marźiaļe vĭerḑ.  Sa ḑîśe kînd vrunu puvestîaşće k-a visat visurĭ ku ńiskaĭ aratărĭ.

Kaže se kad neko kazuje da je sanjao snove sa nekim predskazanjima.
(izreka)     [Vidi]
728  Sastaju se divlji i pitomi da se pobratime.  Sa-npreună sîrbaćiku ku ńesîrbaćiku să fiĭe fraț.  (zagonetka)     [Vidi]
729  SEDI ČIČA NA ŽIBANU  ŞÎAĐE MUOŞU PI ŹUBAN  Bažuokură păkurarĭaskă, kare a șćuto tuot păkurarĭu în Porĭeśa.

Bezobrazna čobanska brzalica koju je znao svaki čobanin u Poreču.
(erotika)     [Vidi]
730  Sedi na svom imanju i ni cara se ne boj.  Șăḑ la moșîĭa tĭa, șă nu ći ćiame ńiś đi țaru.  (izreka)     [Vidi]
731  Seješ ređe, puniš kola, seješ gušće, puniš kesu.  Puń ku raru, ĭaĭ ku karu, puń ku đesu, ĭaĭ ku kĭesu.  Ḑîkatuarĭa oĭarĭaskă, învaţă kum sa lukră în kîmp, măĭ mult pi lînga kukuruḑ, kî dakă pi ĭel ăļ samîń đes, ĭel nu dă birekĭet şî tuamna la kuļes puoţ să ĭaĭ num vro kesao đi buobe.

Ovčarska izreka, uči kako se radi u polju, najviše oko kukuruza, jer ako ga seješ gusto, on ne daje prinos i ujesen na berbi možeš da uzmeš tek neko torbiče zrnevlja.
(izreka)     [Vidi]
732  Selo gori, a baba se češlja.  Satu arđe, da baba sa pĭapćină.  (izreka)     [Vidi]
733  Seoski ismevač ismevak iz sela izvlači.  Rîsu satuluĭ skuaće rîsu đin sat.  Rîsu satuluĭ ĭe aăla kare are ađet urît đi sa rîđe đi tot nat đi fiĭe śe, ama ĭel odată vińe la rînd şî dă đi vro ruşîńe mare, đi kare s-auđe şî-n tuaće saćiļi ĭn okoul.

Seoski ismevač je onaj koji ima ružan običaj da ismeva svakog za bilo šta, ali i on jednom dođe na red da se teško obruka, zbog čega će mu se smejati sva sela okolo.
(izreka)     [Vidi]
734  SINOĆ, KAD JE NOĆCA PALA  ASARĂ, PI VRĬAMĬA ŚIŃI  Kînćik ibomńiśiesk đin Arnaglaua, în Rîu Porĭeśi.

Preljubnička pesma iz Rudne Glave u Porečkoj Reci.
(lirika)     [Vidi]
735  Siromaštvo je zlo, al nevera još veće.  Sîraśiĭa ĭe rîa, ama ńeverĭa şî măĭ rîa.  (izreka)     [Vidi]
736  SIROTANКО  SĂRAK BIŃE  Unu đ-al măĭ frumuos kînćik fakut pi ļimba rumîńaskă! Pănă askultă, uomu nu şćiĭe śe ĭe măĭ frumuos: vuorbiļi, or vĭarsîku! Kînćik đi duor, ku gînd grĭeu kî ĭe traĭu uomuluĭ skurt, trĭaśe ĭuta fara narok, şî ĭe tuot ăn sîraśiĭe mare! - Jedna od najlepših pesama spevanih na vlaškom jeziku! Dok sluša, čovek nije načisto šta je lepše: reči, ili melodija! Pesma čežnje, sa teškom mišlju da je ljudski život kratak i da brzo prolazi bez sreće, ceo u velikom siromaštvu!
Napomena: zbog slabijeg kvaliteta snimka koji smo načinili prilikom terenskog rada u Slatini, ovde se koristi snimak koji je sačinila rumunska redakcija TV Novi Sad, koji nam je ustupio na koriščenje pevač Slobodan Marković. Na snimku drugu violinu svira meštanin Dragi Krčoba.
(lirika)     [Vidi]
737  Skrenut sa ljudske staze.  Abatut đin poćaka lumi.  Nuĭe întrĭeg, nu mĭarźe ku lumĭa-m rînd, pļesńit, lovit.

Nije ceo, ne druži se sa ljudima, blesav, ćaknut.
(izreka)     [Vidi]
738  Skretanje sa (pravog) puta donosi mnoga zla.  Abaćarĭa đin kaļe aduśe mulće rîaļe.  Sa ginđiaşće la kaļa lu aĭ kređinţuoş.

Misli se na put verujućih ljudi.
(izreka)     [Vidi]
739  Slepom ne namiguj, gluvom ne šapići.  La-l kĭuor nu faśa ku uokĭu, la-l surd nu şopoća.  (izreka)     [Vidi]
740  Slomljena ručice  Mînuşîță frîntă  (uspavanka)     [Vidi]
741  Smak sveta je došao, i ništa, ali kad bude stiglo dupe đavolovo, onda neće biti dobro!  Kapu vakuluĭ a veńit, șî ńimika, numa kînd va veńi kuru drakuluĭ, atunśa no sî fiĭe bun!  Ḑîkala glumăță fakută pintru ļigatura întra vorbe „kapu” vakuluĭ șă „kuru” drakuluĭ, kare arată kî đin kreḑamînt în kapu vakuluĭ nuĭe ńimika.

Šaljiva izreka, nastala na vezi između reči „glave” u izrazu smak sveta, i đavolovog „dupeta”, koja pokazuje da od verovanja u smak sveta nema ništa.
(izreka)     [Vidi]
742  Smeje se gloginja kupini da je crna.  Sa rîđe porîmba đi mură kî ĭe ńagră.  (izreka)     [Vidi]
743  Smrdikravu kroz rep sišeš.  O vakă pļuadă, o suź pi kuadă.  (zagonetka)     [Vidi]
744  Smrt i kišu nikad ne prizivaj, jer dolaze same.  Muarća şî pluaĭa ńiśkînd sî nu kaț, kî vin sîngure.  (izreka)     [Vidi]
745  Smrt ili juriš da je stigneš, ili sediš da je čekaš.  Dupa muarće or aļerź s-o ažunź, or şăḑ s-o aşćeḑ.  (izreka)     [Vidi]
746  SOVA  ĆUŞU  Kînćik đi ruşîńe, s-a kîntat pi la şîḑituorĭ. Erotska pesma, pevala se na sedeljkama.
Napomena: u vlaškom jeziku sova je muškog roda.
(erotika)     [Vidi]
747  SPASOVDANSKA PESMA  KÎNĆIKU LU ISPAS  Bažuokura pîkurarĭaskă đi ruşîńe kare s-a kîntat la Ispas. – Čobanska erotska pošalica koja se recitovala na Spasovdan.
(erotika)     [Vidi]
748  Srp žanje, kosa kosi, a Bog te čuva.  Sîaśira sîaśiră, kuasa kosîașće, da Dumńeḑîu ći pazîașće.  Tot nat lukră lukru luĭ. — Svako radi svoj posao.(izreka)     [Vidi]
749  Srpast rep a testerasta glava: petao, svinjče, priseti se, magarče!  La kap ka firizu, la kur ka sîaśira: kokuoş, puorkuļe, priśĭapiće magarĭuļe.  (zagonetka)     [Vidi]
750  Stara žena, sedam put nedeljno (ima seks).  Muĭare batrînă, đi şapće uorĭ în stamînă.  Đi muĭare kare sa skuaće ku minśuna kî ĭe batrînă đi ĭubit.

Za ženu koja se vadi na laž da je prestara za ljubav.
(izreka)     [Vidi]
751  STARI OBIČAJ NA VAVEDENJU  AĐET BATRÎN LA OVEĐEŃE  (obicaj)     [Vidi]
752  Stari su govorili da se možeš krivo kleti samo kad možeš čoveka da spasiš teške robije.  Aĭ batrîń a spus kî puoț să ći žuorĭ pi strîmb numa kînd puoț sî skuoț uomu đi la robiĭa grĭa.  (izreka)     [Vidi]
753  Stari su govorili: dolazi vreme da rep predvodi, a čelo da kasa za njim.  A spus aĭ batrîń: vrĭamĭa vińe đi kuada trĭaśe-nainće, da frunća ramîńe înapuoĭ.  Nesposobni i neuki potisnuće umne i sposobne, i postaće vodeća društvena grupa u političkom životu zemlje. Izreka nastala posle II svetskog rata, kada se seoska sirotinja vratila iz partizanskog vojevanja sa činovima koji su joj omogućili da se dokopa položaja u društvu, za koje nije bila dorasla.(izreka)     [Vidi]
754  Staro se kuče ne uči da laje.  Kîńiļi ăl batrîn nu sa-nvată să latre.  (izreka)     [Vidi]
755  Stavi miša i u ambar sa žitom, u pacova neće da izraste.  Sî baź şokîćiļi şî-n ambarĭu ku grîu, şobuol nu sa măĭ faśe.  (izreka)     [Vidi]
756  Stavim je tvrdu, vadim je meku, a iz glave joj bale teku!  O bag tare, o skuot muaļe, da đi-n kap iĭ mĭarźe baļe!  (zagonetka)     [Vidi]
757  Stavljam glatku u dlakavu.  O bag pi ńaćida în flokuasă.  (zagonetka)     [Vidi]
758  Stiglo je Sunce na pupak  Ažuns suariļi la burik.  Sa sîmće fuamića, vrĭamĭa ĭe đi prînḑ. Oseća se glad, vreme je ručku.(izreka)     [Vidi]
759  Sto dobra da učiniš, zaborave ih zbog jednog zla.  O sută să ļi faś bińe, ļi zauĭă pintru una rîă.  Lumĭa ĭe strîkată, şî ţîńe-n minće numa pĭ-aļi rîaļe.

Ljudi su pokvareni, i pamte samo loše stvari.
(izreka)     [Vidi]
760  STOMAK I CREVO  BURTA KU MAŢU  Vic koji je nastao na osnovu zagonetke o stomaku i crevu u njemu.(vic)     [Vidi]
761  Stotine polaze, a hiljade ostaju.  Sućiļi pļakă, da miĭiļi ramîn.  (zagonetka)     [Vidi]
762  Strane ima, knjiga nije, po redu ih čovek lista, pa kad dospu do očiju, potekne ti suza čista.  Are fuoĭ, da nuĭe karće, şî ļe daĭ đi oparće, şî kînd ažung la uokĭ în sus, tu će puń pi plîns.  (zagonetka)     [Vidi]
763  Strefila te smrtna jeza u sred noći.  Lovićar fiorĭ đi muarće în mižluok đi nuapće.  (kletva)     [Vidi]
764  SUĐENICA  URSĂTOARE  Kînťek kare îş baťe žok ďe fata ńebună.

Pesma koja ismeva nepromišljenu devojku.
(lirika)     [Vidi]
765  Sunce je došlo na pupak!  Aźuns suariļi la burik!  Așa a vorbit lukratuori în kîmp, kînd ažuns vrĭamĭa đi prînḑ. Suariļi s-a suit sus pi śĭerĭ, șî la burtă, pi lînga burik, sa sîmće fuamića. Ku vuorbiļa-șća, s-a dat la gazdă în gînd đi prînḑ.

Tako su govorili radnici u polju, kada je bilo vreme ručka. Sunce se popelo visoko na nebo, i u stomaku, oko pupka, oseća se glad. Ovim rečima gazda se podsećao na ručak.
(izreka)     [Vidi]
766  Svak po jednog vraga ima, a ja imam četir-pet, i svi su vrazi bosonogi.  Tot nat are kîć-un drak, da la mińe patru-śinś, şî tuoț đ-aĭ draku, fara opinś.  Sa vaĭtă aăĭa kare traĭesk în sîraśiĭe mare.

Žale se oni koji žive u teškom siromaštvu.
(izreka)     [Vidi]
767  Svaka navika ima i odviku.  Tuot învățu are şî đizvățu.  (izreka)     [Vidi]
768  Svaki burdelj i običaj.  Tot borđeĭu obićeĭu.  (izreka)     [Vidi]
769  Svaki Ciga hvali čekić, a Ciganka nakovanj.  Tot țîganu îş labdă śokanu, da țîganka ńikovala.  (izreka)     [Vidi]
770  Svako je sa svojom mukom.  Tota nat ku nakazu luĭ.  (izreka)     [Vidi]
771  Svako navlači vatru na svoju pogaču.  Tot nat traźe fuok pi turta luĭ.  (izreka)     [Vidi]
772  SVAKO SA SVOJOM MUKOM  TOT NAT KU NAKAZU LUĬ  (vic)     [Vidi]
773  Svako sa svojom pičkom materinom.  Tot nat ku pizda mînsa.  Tot nat ku ursa luĭ, așa kum ĭ-a fuost ursat în śasu kînd s-a naskut, kînd a ĭeșît đin mumî-sa.

Svako sa svojom sudbinom, onako kako mu je bilo suđeno u času rođenja, kada je izaša iz svoje majke.
(izreka)     [Vidi]
774  Svako selo i zanat, svaki katun i račun, svaka kuća običaj.  Tot satu ku zanatu, tot kotunu ku raśunu, tuota kasa ku ađetu.  (izreka)     [Vidi]
775  Svastika je naslađe voće.  Kumnată, măĭ bună bukată.  (izreka)     [Vidi]
776  Svaštarenje na govno smrdi.  Lukru mistakat puće la kakat.  (izreka)  ne još   [Vidi]
777  Sve što zemlja uzme, vetar ne zapahnu.  Tot śe ĭa pomîntu, nu măĭ baće vîntu!  Ala kare muare, nu sa măĭ întuarśe pi lumĭa-sta, să-l ardă suariļi or să-l bată vîntu.

Onaj koji umre, više se ne vraća na ovaj svet, da ga sunce greje ili vetar bije.
(izreka)     [Vidi]
778  Sve u jednu kacu ide.  Tuot într-un śubăr mĭarźe.  (izreka)     [Vidi]
779  Sve u kući gori, samo kuća ne.  Tuot arđe în koļibă, da koļiba nu.  (zagonetka)     [Vidi]
780  Svekar tuče kapom od slame, a svekrva kapom od kamena.  Suokru baće ku kaśula đi paĭe, da suakra ku kaśula đi pĭatră.  (izreka)     [Vidi]
781  Svi konji beli, samo jedan crven, i mlati ih sve  Tuoț kaĭ albĭ, numa unu ruoşu şî-ĭ baće pi tuoț.  (zagonetka)     [Vidi]
782  Svi su ljudi braća, usamljen čovek je vuk.  Tuata lumĭa fraț, un uom sîngur ĭe lup.  (izreka)     [Vidi]
783  Svi su ljudi isti.  Uomu ku uom samînă.  (izreka)     [Vidi]
784  Svira kurcu.  Șuiră puļi.  Kînd vrunu vorbĭașće fara rînd. — Kad neko priča bez veze.(izraz)     [Vidi]
785  Sviraj ti svom dupetu, jer mojemu ne znaš pesmu.  Șuiră tu la kuru tĭeu, kî la-l mĭeu nu șćiĭ kînćiku.  (izraz)     [Vidi]
786  Svo nariču, a on peva.  Tuoț sa plîng, da ĭel kîntă.  (zagonetka)     [Vidi]
787  Svrakalica, džakalica, dô pregazi, put prelazi.  Kuțofana, zdrankovana, trĭaśe vaļa, trĭaśe kaļa.  (zagonetka)     [Vidi]
788  SVUDA IMA BUDALA  ĐARÎNDU ĬASTĂ NARUOḐ  Povastă bužukurasă kare arată kî đ-aĭ naruoḑ ĭastă đarîndu, nu numa în kasa nuastră.

Šaljiva priča koja kazuje da budala ima svuda, ne samo u našoj kući.
(anegdota)     [Vidi]
789  ŠAFRANČIĆU, ŽUTE BOJE  BRĂNDUŞAUĂ GALBIŃUARĂ  (lirika)     [Vidi]
790  ŠALE NA SEDELJKAMA  GLUME LA ȘĂḐÎTUORĬ  (satira)     [Vidi]
791  ŠAP-ŠAP-ŠAP!  ŞAP-ŞAP-ŞAP!  Đeskînćik bužukuruos.

Šaljiva bajalica.
(bajalica)     [Vidi]
792  Šiknulo iz tebe, da šikne! (var.) Šiknuo proliv iz tebe, da šikne! (var.) Strefio te proliv, dabogda!  Ţîşńirĭa đin ćińe, sî țîśńaskă! (var.) Ţîśńirĭa pîşku đin ćińe, sî țîşńaskă! (var.) Lovi-ć-ar pîşku, dabuogda!  Aşa mumîńiļi blastîmă kopiĭi, kînd nu sînt mĭarńiś. Blastămu nu sa ĭa-n samă kî ĭe grĭeu.

Obično majke ovako kunu svoju decu zbog nekog nestašluka. Kada se za njih kaže da su „dosadna ko proliv”. Ne smatra se teškom kletvom.
(kletva)     [Vidi]
793  Šiša ga kao ovcu.  Ăl tunźe ka pi uaĭe.  (izraz)     [Vidi]
794  ŠKRIPA, ŠKRIPA  KÎRȚA, KÎRȚA  A kîntat kopiĭi skîrțaind în „laută” đi tuļan.

Pevali su dečaci uz struganje na „violini” od tuluzine.
(erotika)     [Vidi]
795  Škrt više plaća, lenj više trči.  Zgrśitu măĭ mult plaćiaşće, ļeńuosu măĭ mult aļargă.  (izreka)     [Vidi]
796  Šljampavi čiča svinje u šumu tera.  Un muoș tufloguos mînă puorśi-n duos.  (zagonetka)     [Vidi]
797  Šta ako umre čovek, ne pravi se rupa u nebu, nego u zemlji.  Śe dakă muare uomu, nu sa faśe gaură-n śerĭ, numa-n pomînt.  (izreka)     [Vidi]
798  Šta ako umre čovek, ne zbrčka se nebo.  Śe dakă muare uomu, nu sa zbîrśaşće śerĭu.  (izreka)     [Vidi]
799  Šta je to „pita-raspita”?  Śi ĭe aĭa „pită-raspită”?  (zagonetka)     [Vidi]
800  Šta mauče kao mačka, a nije mačka?
— Mačor.  
Śe sa kîntă ka mîța, da nuĭe mîță?
— Mîrtanu.
  
(pitalica)     [Vidi]
801  Šta napraviš odmah, čim ustaneš?
— Trag.  
Śe faś uodma kînd ći skuoļ?
— Urmă.
  
(pitalica)     [Vidi]
802  Šta radi petao kad se popne na ogradu?
— Drži se da ne padne.  
Śe faśe kokuoşu kînd sa suĭe pi gard?
— Sa țîńe să nu kadă.
  
(pitalica)     [Vidi]
803  Šta radi zec kad napuni godinu?
— Počinje drugu.  
Śe faśe ĭepuru kînd înpļińiaşće un an?
— Pļakă pi duoĭ.
  
(pitalica)     [Vidi]
804  ŠTA SE LEČILO ZGUROM OD ODEĆE?  ŚE S-A VINĐIKAT KU SKRUMU ĐI ȚUALĂ?  (obicaj)     [Vidi]
805  Što čuje lice, da ne čuje naličje. /ili: Što čuje osoje, da ne zna prisoje./  Śe auđe fața, sî n-audă duosu.  (izreka)     [Vidi]
806  Što čuje lice, da ne čuju leđa.  Śe auđe fața, să n-audă duosu.  (izreka)     [Vidi]
807  Što je dobro, ne traje dugo.  Śe ĭe bun, nu țîńe mult.  (izreka)     [Vidi]
808  Što je iza praga, prag da ne prelazi.  Śe ĭe dupa prag, pragu să nu trĭakă.  Śe nuĭe đi spus să audă tot satu, trăbe să ramînă în kasă. — Što nije za kazivanje da čuje celo selo, treba da ostane u kući.(izreka)     [Vidi]
809  Što je pojeo vuk više ne vidiš.  Ś-a mînkat lupu nu măĭ vĭeḑ.  (izreka)     [Vidi]
810  Što je za kuću, nije za selo.  Śe ĭe đi kasă, nuĭe đi sat.  (izreka)     [Vidi]
811  Što si tražio, to si našao.  Ś-aĭ katat, aĭ aflat.  La kopiĭ, kînd dupa svadă sa ĭau la bataĭe, da pĭe urmă plîng şă aļargă la parinţ sî sa vaĭće .

Deci, kad se posle svađe potuku, pa posle plaču i trče roditeljima da se žale.
(izreka)     [Vidi]
812  Što ti iz usta izleti, po vratu nek te klepi.  Đin gură sî-ț ĭasă, dupa kap sî-ț țîasă.  Kînd duoĭ sa svađesk, şî sa blastîmă unu pi altu. Aĭa śe kaţ tu miĭe, să-ţ fiĭe ţîĭe.

Kad se dvoje svađaju, i kunu jedno drugo. Ono što želiš meni, nek se desi tebi.
(kletva)     [Vidi]
813  Što više pričaš, više patiš.  Śe măĭ mult vorbĭeșć, măĭ mult nîkažăšć.  Uomu nu trăbe să fiĭe prĭa mult đeșkis kîtra fiĭe kare.

Čovek ne treba da bude otvoren prema bilo kome.
(izreka)     [Vidi]
814  Što vuci izjedu, više ne vidiš.  Ś-a mînkat lupi, nu măĭ vĭeḑ.  (izreka)     [Vidi]
815  Šugava svinja pojede najbolju krušku.  Puorko-l rîpat manînkă para măĭ bună.  (izreka)     [Vidi]
816  ŠUMO, SESTRO, ŠUMICE  PADURE, SORO, PADURE  Kînćik rumîńesk đi duor, kare kîntă un Sîrb đi la Miruoś!

Vlaška ljubavna pesma, koju peva Srbin sa Miroča. Pesmu je naučio od Vlaha u selu (Miroč je mešovito, srpsko-vlaško selo, zasnovano 1872. godine).

1) U vlaškoj verziji: kîntă (prezent); u ovoj, pevač koristi aorist: kînta (akc. kînta, „pevaše”) uz obrazloženje dato obrađivaču zapisa (2011. godine) da to znači „mnogo kukavica peva” (množina).
(lirika)     [Vidi]
817  Švaleraj dok se može, a pijanstvo je do smrti.  Kurvariĭa păn’ sa puaće, da bețîĭa păn’ la muarće.  Ibomńiśi sa țîn pănă au pućarĭe să sa ĭubĭaskă șî sa lasă kînd înbătrîńesk, da aĭ bĭețîuoș nu sa lasă đi bĭare ńiśkînd, bĭeu pănă la muarće.

Ljubavnici su u vezi dok mogu da vode ljubav i prekidaju kad ostare, a pijandure ne ostavljaju piće nikad, piju sve do smrti
(izreka)     [Vidi]
818  TAKO TI JE KOD SIROTINJE  TAŚ, KĂ AŞA ĬE LA SARAŚ  (anegdota)     [Vidi]
819  TAMO DOLE, U BAŠTICI  KOLO-N VAĻE, ÎNTR-O GRAĐINĂ  Kînćik rumîńesk, đi duor, đi o muĭare, kare avut şapće ibomńiś. * Vlaška pesma, o ženi koja je imala sedmoro ljubavnika.
Napomena: Prilikom manipulacije sa snimkom, obrisan je prvi stih pesme. U pogledu dijalekta, pevač je odstupio od svog maternjeg dijalekta, koji se govori u Porečkojh reci, i napev izgovara prema uzoru koji on smatra „uglednijim”, a koji je blizak rumunskom jeziku koji su oni bili u prilici da čuju preko rumunskih radio stanica.
(lirika)     [Vidi]
820  TANDARIKA, TANDARA  TANDARIKĂ, TANDARĬA  (erotika)     [Vidi]
821  Tašto, tašto, voće gorko, kad bi celog leta zrila, ti bi opet gorka bila.  Soakră, soakră - poamă akră, đe ć-aĭ koaśe toată vara, tot aĭ fi akră ş-amară.  (izreka)     [Vidi]
822  Tek kad te ugledam, ja te se setim.  Kînd ći văd bińe, în dă-n gînd đi ćińe.  (izreka)     [Vidi]
823  Terali lisicu, a uhvatili vuka.  A mînat vulpĭa, d-a prins lupu.  (izreka)     [Vidi]
824  Testo je babina igračka.  Aluvatu ĭe žukariĭa babilor.  Babiļi pi la pomĭeń đin aluvat fak kolaś în tuaće fĭelurĭ. — Babe na pomanama od testa prave kolače raznih vrsta.(izreka)     [Vidi]
825  Teško svežeš jedan džak, a kamoli usta selu.  Nu ļeź gura la un sak, da sî ļeź la un sat.  Kînd satu întrĭeg vorbĭașće pi vrunu đi rău, nu puoț lu toț să-nkiḑ gura.

Kad celo selo nekog ogovara, ne možeš svima da zatvoriš usta.
(izreka)     [Vidi]
826  Ti ne veruješ meni, a hoćeš da Bog veruje tebi.  Tu nu ma krĭeḑ pi mińe, da vrĭeĭ Dumńeḑîu sî ći krĭadă pi ćińe.  (izreka)     [Vidi]
827  Ti si prdnuo, a ljudi će reći da si se sav usrao.  Tu ć-aĭ bĭeşît, da lumĭa o să spună kî ć-a-ĭ kakat tuot.  (izreka)     [Vidi]
828  Trbuh moj na trbuh tvoj, dugo moje u rupu tvoju.  Burta mĭa pi burta tĭa, lunga mĭa în gaura tĭa.  Sprava od tikve kojom se vadi vino iz bureta. (Vidi: tragulă )(zagonetka)     [Vidi]
829  TRI SESTRE  TRIĬ SURUORĬ  (pripovetka)     [Vidi]
830  Trn ubode kozu, koza bode čiču, čiča bije babu, baba seče petlu glavu.  Rugu rugă kapra, kapra înpunźe muoşu, muoşu baće baba, baba taĭe kapu la kokuoş.  (brzalica)     [Vidi]
831  Trpija te uzela, dabogda!  Ĭaće tîrpîĭa, dabuogda!  Tîrpiĭa ĭe nume batrîn alu turberkuloza.

Trpija je stari naziv za turberkulozu.
(izreka)     [Vidi]
832  Trupac-šupac, za rep ga vučem.  Tutuk-bunduk, đi kuadă ăl duk.  (zagonetka)     [Vidi]
833  Tup ovde, tup onde, i tupko preko Dunava ode.  Tanda aič, tanda koļa, tanda treku Duńerĭa.  (zagonetka)     [Vidi]
834  TURIH RAZBOJ IZA KUĆE  SKOSĂĬ RAZBUOĬU DUPA KASĂ  Kînćik ku kare la şîḑîtuorĭ s-a rîzîļit muĭeri-ļi kare n-a şćiut să ţîasă.

Pesma sa kojom su na sedeljkama ismevane žene koje ne znauju da tkaju.
(satira)     [Vidi]
835  U bukovoj duplji đavolovo srce.  În butuarkă đi fag, ińimă đi drak.  (zagonetka)     [Vidi]
836  U bukovom deblu, đavolovo srce.  Ińima đi drak, într-o butuarkă đi fag.  (zagonetka)     [Vidi]
837  U dnu dolje leže golje.  În vaļe adînkă stau golańi brînkă.  (zagonetka)     [Vidi]
838  U dnu jednog potočića čuje se pesma petlića.  Într-un fund đi ogaşăl kîntă un kokoşăl.  (zagonetka)     [Vidi]
839  U dubokom dolu Cigani kleče.  În-tro pađină adînkă stau țîgańi-n brînkă.  (zagonetka)     [Vidi]
840  U dušu mu se poserem!  Kaku-ma-n sufļitu luĭ!  (psovka)     [Vidi]
841  U gomili ljudi najbolje se kriješ.  În lumĭe multă măĭ bun đi pituļ.  (izreka)     [Vidi]
842  U gori puca, u selu odjekuje.  În munće pokńaşće, în sat rasună.  (zagonetka)     [Vidi]
843  U gori se rodih, u gori provodih, u selo me snesoše, i minđuše metoše.  În munće ma fakuĭ, în munće kreskuĭ, în sat ma dusîră, śarśiĭ în pusîră.  (zagonetka)     [Vidi]
844  U istom buretu i vino i rakija, a ne mešaju se.  În butuoń şî vin şî rakiu, da nu sa mĭastîkă.  (zagonetka)     [Vidi]
845  U jednoj štali kobila rže.  Într-o ştală ĭapa zbĭară.  (zagonetka)     [Vidi]
846  U kukuruz i u kurac nikad da ne veruješ, jer mogu da padnu kada se ne nadaš.  În kukuruḑ ș-în pulă ńiśkînd să nu krĭeḑ, kî puot să kadă kînd nu će nadăĭ.  (izreka)     [Vidi]
847  U martu još jednom pada sneg, jer kurjaci nisu stigli u feberuaru da pojedu sav sneg.  În marta măĭ ńinźe odată, kă lupi n-ažuns în fîurarĭ să manînśe zapada tuată.  Așa spun babiļi kînd dupa kîća ḑîļe frumuasă în marta đintr-odată sa puńe zapadă mare.

Tako kažu babe kad posle nekog lepog vremena u martu, iznenada napada veliki sneg.
(izreka)     [Vidi]
848  U PLANINU ME POSLA NANA  MA TRÎMĬES MUMA LA MUNĆE  (erotika)     [Vidi]
849  U ruci što je, stvarno je.  Śe ĭe la mînă, nuĭe minśună.  Numa în aĭa śe ĭe în mîna tĭa puoţ sî krĭeḑ, alalt tuot puaće să fiĭe mînśună guală.

Samo no što imaš u ruci dostojno je vere, sve ostalo može biti gola laž.
(izreka)     [Vidi]
850  U rupu uđe, pacov nije, bradu ima, popa nije.  În gaură tună, şobuol nuĭe, barbă are, puopă nuĭe.  (zagonetka)     [Vidi]
851  U slavu mu se poserem!  Kaku-ma-n prazńiku luĭ!  (psovka)     [Vidi]
852  U sred polja lonac vri.  În poĭană uala fĭarbe.  (zagonetka)     [Vidi]
853  U starosti se i od sedenja umoriš.  La bîtrîńață șî đi șađiare ustańeșć.  (izreka)     [Vidi]
854  U štali punoj konja, svi su beli, samo jedan crven.  Într-o koşară pļină đi kaĭ, tuoț albĭ, numa unu ruoşu.  (zagonetka)     [Vidi]
855  U trapave dane ne idi u goste, jer će ti kurac upasti u zamku.  Pi la arț nuĭe bun sî će duś pi la-ĭ ’lalț, kî daĭ ku pula-n laț.  Aşa a vorbit aĭ batrîń, da śe însamnă ḑîkala, astîḑ nu sa şćiĭe.

Tako su govorili stari, a šta znači izreka, danas se ne zna.
(izreka)     [Vidi]
856  U velikom stadu, jedna slaba ovca usere ostale.  În kîrd mare o uaĭe slabă ļi kufuare pi tuaće.  Sa vorbĭașće đi sluagă întra lumĭe, kînd trăbe sî sa lukre vrun lukru bun đi tuoț. Dakă numa un uom nu țîńe ku tuoț, numa traźe-n parća luĭ, slabĭașće pi tuoț.

Odnosi se na slogu među ljudima, kad treba da rade posao od zajedničkog interesa. Ako samo jedan čovek vuče na svoju stranu, slabi ceo kolektiv.
(izreka)     [Vidi]
857  U vodi stoji, al’ se ne poji.  Stă în apă, da nu sa adapă.  (zagonetka)     [Vidi]
858  U žbunju stoji a ne diše.  Stă în tufă da nu suflă.  (zagonetka)     [Vidi]
859  Ubilo ga nebo, dabogda  Bată-l śerĭu, dabugda!  (kletva)     [Vidi]
860  Ubio te grom iz vedra neba!  Trasńićar đin sańin!  (psovka)     [Vidi]
861  Ućuti! Zaveži! Začepi! dosl. „Uvuci je(zik) u kanije”.  Bago-n ćakă!  (izreka)     [Vidi]
862  Ud ulazi, ud izlazi,
Ud kućom gospodari.  
Muaka tună, muaka ĭasă,
Muaka faśe rînd în kasă!
  
„Muaka” ĭe vuorba blîndă đi „alatu” barbaţăsk.

„Muaka” je ublažena reč za muški „alat”.
(izreka)     [Vidi]
863  Udaj me za Giceta  Dă mă mumă după Giță  (poskocica)     [Vidi]
864  Udarilo ga sunce. Udarilo ga je u glavu, jer je išao gologlav.  La lovit suariļi. Ĭ-a dat în kap, kă a mĭers ku kapu guol.  Kînd ĭe suariļi tare da uomu mĭarźe pĭ-afară ku kapu guol. Rum. insolație.

Kada je jako sunce a čovek napolju ide gologlav. Sunčanica, toplotni udar.
(izraz)     [Vidi]
865  Udavača, sa dvanaest tkanica opasana.  Fată mare înśinsă ku doăsprîaśe braśirĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
866  Uhvaćena lisica kriva je za sve.  Vulpĭa-n fĭer đevină ĭe đi tuot.  (izreka)     [Vidi]
867  Umiljato jagnje dve ovce siše, a jogunasto siše kod ovna.  Mńelo-l blînd suźe duauă uoĭ, da-l spăriuos zbaće la berbĭaśe.  (izreka)     [Vidi]
868  Umrli su oni što nas hvale, a žive oni što nas kude.  A murit kare ń-a faļit, da traĭaşće kar’ ńi puvestăşće.  (izreka)     [Vidi]
869  Uplašio se krakati da će selo buktati.  S-a spumîntat bîskîkaratu kă arđe satu.  „Krakati” je drvo koje sa sebe ujesen stresa lišće, zahvaćeno vatrenim bojama.(zagonetka)     [Vidi]
870  Urađen preko kurca.  Fakut a puļi.  Đi śeva śe ĭe fakut fara vuoĭe, śe ĭe naĭurļa.

O nečemu što je urađeno preko volje, što izgleda glupavo.
(izraz)     [Vidi]
871  Usrana ovca usere celo stado.  Uaĭa kufurită kufurĭaḑă kîrdu tuot.  (izreka)     [Vidi]
872  USTA BIH VAM, MOME, JEO  MÎNDRILOR, MÎNKAVAŞ GURA  Kînćik rumîńesk đi dragustă * Vlaška ljubavna pesma.(lirika)     [Vidi]
873  Usta da imaš za vodu i hranu, jezik da nemaš.  Gură să aĭ đi apă şî đi mînkare, ļimbă sî naĭ.  (izreka)     [Vidi]
874  Usta dupe mlate.  Gura baće kuru.  Pintru vuorbe uomu kapîtă bataĭe.

Čovek zbog reči dobija batine.
(izreka)     [Vidi]
875  UZALUD SAM DRAGA, LEPA  ŹABA MIS MÎNDRĂ, FRUMUASĂ  Kînćik fećesk, đi duor, đi fată frumuasă pi kare muma o ţîńe-n kisă-n kasă.

Devojačka ljubavna pesma, o lepoj devojci koju majka drži zatvorenu u kući.
(lirika)     [Vidi]
876  Uzmi džakom, videćeš se s vragom.  Ĭa ku saku, vĭeḑ pi draku.  Învăţatura uoţîlor, sî sa fure kîći kîta, să nu sa kunuaskă.

Lopovska škola, da se krade po malo, da se ne primeti.
(izreka)     [Vidi]
877  Vadi, vraže, to što kriješ, da te govnom ne prebijem!  Skuaće, draśe, ś-aĭ luvat, kă će bat ku kakat!
(var. Skuaće, draśe, ś-aĭ pitulat kî ć-omuor ku kakat!)
  
Kada čovek izgubi ili zaturi neku stvar pa ne može da je nađe iako je uporno traži, veruje se da ju je đavo ukrao i „seo” na nju. Ovom kletvom đavo se primorava da je „otkrije” i vrati vlasniku.(kletva)     [Vidi]
878  Vampir prvo pojede svojtu.  Moruońu întîń manînkă đintr-a luĭ.  Kînd vrunu faśe rîaļe lu aĭ luĭ.

Kad neko učini zlo svojima.
(izreka)     [Vidi]
879  Vatra golema, a dima nema.  Fuoku arđe, fum nu mĭarźe.  (zagonetka)     [Vidi]
880  Veća su usta od zalogaja.  Măĭ mare gura đikît bukatura.  Đi uom ńisăturat. — O nezasitom čoveku.(izreka)     [Vidi]
881  Velika ala sa sisom na leđima.  O ală mare ku țîță-n spinare.  (zagonetka)     [Vidi]
882  Veliki gazda: gde mu je otac držao so on sad drži brašno.  Gazdă mare: unđe tatî-su a țînut sarĭa ĭel akuma țîńe fańina.  Sarĭa s-a țînut în soļńiță, kare a fuost atîta đi „mare” đ-a putut sî sa țîńă în palmă.

So se držala u slaniku koji je bio toliko „veliki” da se mogao držati na dlanu.
(izreka)     [Vidi]
883  VELIKI TODOROVAC U RERNI  SÎNTUAĐIRI AĬ MARĬ ÎN RĬERNĂ  O muĭarĭe đi la Arnaglaua puvestîaşće ś-a paţît vińirĭ nuapća, înainća lu Sîntuađiru al mare, anu 1965.

Žena iz Rudne Glavi priča šta je doživela u noći pred Todorovu subotu, godine 1965.
(anegdota)     [Vidi]
884  Veliko dobro veliko zlo čeka.  Mare bińe mare rău aşćată.  Rău ku bińe sa skimbă, ńiśunu nu ţîńe mult.

Zlo i dobro se smenjuju, nijedno ne traje dugo.
(izreka)     [Vidi]
885  Veliko drvo sa dvanaest grana, na svakoj grani po jedno gnezdo, u svakom gnezdu po četiri tića, a u svakom tiću po sedam jaja.  Un ļemn mare ku doasprîaśe krĭenź, în tuata krĭanga kîći un kuĭb, în tuot kuĭbu kîći patru puĭ, în tuot puĭu kîći şapće uauă.  (zagonetka)     [Vidi]
886  VELIKO VRAĆANJE ČINI  ÎNTORSURA A MARE  Tekst i tonski zapis velike bajalice kojom se odbijaju bačene čini, i vraćaju onome ko ih je napratio. (Prilog u obradi)(bajalica)     [Vidi]
887  Vetar zemlju prevrće.  Vîntu rastuarnă pomîntu.  (zagonetka)     [Vidi]
888  VIDA  VIDA  Rumunska paralela vlaške pesme o Gici Katanjici, iz sela Banje u Almašu (Banat).(balada)     [Vidi]
889  Vidi dlaku u tuđem oku, a ne vidi gredu u svom.  Vĭađe păru-n uokĭu toĭa, da nu vĭađe bĭrna în aluĭ.  (izreka)     [Vidi]
890  Vidi trun u tuđem oku, a u svom ne vidi gredu.  Vĭađe prașu-n ukĭu tuoĭa, da nu vĭađe bîrna în aluĭ.  (izreka)     [Vidi]
891  Vino i sirće prave se strpljivošću.  Vinu şî oțătu sa fak ku înśetu.  (izreka)     [Vidi]
892  VITA JELA  BRAD FRUMUOS  (lirika)     [Vidi]
893  Voda se pred zoru ledi.  Apa đi kîtra ḑîuă îngĭață.  (izreka)     [Vidi]
894  Vodu prelazi, al’ se ne ukvasi.  Trĭaśe pista apă, da nu sa adapă.  (zagonetka)     [Vidi]
895  VOJNIČKI LEŠNIK  ALUNA VOĬŃIŚASKĂ  Мuškаrаc kоmе prеdstојi оdlаzаk u vојsku ili rаt, nа Prеоbrаžеnjе (la Pobražîmĭ), izmеđu pоnоći i prvih pеtlоvа, оdlаzi dо unаprеd izаbrаnоg lеšnikа, skidа sе dо kоžе i stаје licеm prеmа istоku а lеđimа prеmа izаbrаnој grаni. S rukаmа pоzаdi, zаhvаtа grаnu i sаviја је dо strаžnjicе dа bi guzоvimа uhvаtiо i оtkinuо јеdаn lеšnik, trudеći sе dа tо budе bоkоr оd trоlеšnikа. Nе оblаčеći sе, vеć tаkо nаg, s оdеćоm i uzbrаnim lеšnikоm u rukаmа, оdlаzi dо mеstа gdе је rаniје uоčiо rаscvеtаnu pаprаt i nа isti nаčin, guzоvimа, ubеrе njеn cvеt, fluаrе đi fĭаrigă. Теk оndа mоžе dа sе оbučе i vrаti kući gdе, u tоku prеpоdnеvа, оd trоlеšnikа izаbеrе nајbоlјi i, sеdеći nа kućnоm prаgu, izbuši gа šilоm i krоz rupicu iščаčkа јеzgrо. U isprаžnjеnu lјusku stаvi, u čеsticаmа, živu (аrźint viu), kоmаdić mеrmеrа (mаrmur), kоmаdić plоvkinоg pеrа (pаnă đi rаţă), kоmаdić livаdskе trаvе kоја је pоslе kоsаčа оstаlа nеpоsеčеnа, kоmаdić tаmјаnа (tаmîńе), čеsticu zlаtа, оbičnо sаstrugаnu sа zlаtnоg prstеnа, dеlić nоktа vаnbrаčnо rоđеnоg dеtеtа (ungĭе đi kоpil fаkut đi kuоpil), kоščicu ptičicе cаrić (uоs đi pituļik) i, nаrаvnо, cvеt pаprаti. Lеšnik sе zаtim zаliје vоskоm i nаd njim sе, uz upаlјеnu slаvsku svеću, tu, nа prаgu, triput izgоvаrа bаsmа navedenog sаdržаја. Оvаkо priprеmlјеn vојnički lеšnik је rаniје, kаd sе u rаt оdlаzilо u sоpstvеnој оdеći, ušivаn u rеvеr kаputа, а dаnаs sе stаvlја u plаtnеnu vrеćicu i nоsi u gоrnjеm lеvоm džеpu unifоrmе, ili, uviјеn u nоvinе i оmоtаn lеplјivоm trаkоm, u nоvčаniku uz оstаlа ličnа dоkumеntа. Ovaj lešnik se najčešće zove aluna voĭńiśaskă (vojnički lešnik), ili aluna đeskîntată (prebajani lešnik).(bajalica)     [Vidi]
896  VRAĆANJE ČINI (1)  ĎESKÎNŤEK ĎE ÎNTORSURĂ (1)  Bajalica kojom se vraćaju bačene čini.(bajalica)     [Vidi]
897  VRAĆANJE ČINI (2)  ĎESKÎNŤEK ĎE ÎNTORSURĂ (2)  Bajalica kojom se vraćaju bačene čini.
(bajalica)  ne još   [Vidi]
898  VRAGOLASTA ŽENA  MUĬERĬA ALDRAKULUĬ  (pripovetka)     [Vidi]
899  Vrelu vodu probaj rukom, a ne štapom.  Apa fĭartă probĭa ku mîna, nu ku bîtu.  (izreka)     [Vidi]
900  Vreme lepo, zajebalo kukavicu.  Vrĭamĭa bună, a zaĭebit kuku.  S-a puvestît kă aşa a ḑîs kîćodată aĭ batrîń, ama la śe fĭeļ đi vrĭame s-a ginđit, şî śe ļigatură avut vrĭamĭa-ĭa ku kuku, astîḑ nu sa măĭ şćiĭe.

Pričalo se da su tako ponekad kazivali stari, ali na kakvo se vreme mislilo, i kakvo je to vreme imalo veze sa kukavicom, danas se više ne zna.
(izreka)     [Vidi]
901  Vrti se ko mudo u kotliću.  Sa-nvîrćaşće ka kuoĭu-n feruaĭkă.  Đ-aăĭa kare nu stau în luok pi paśe pănă şăd.

Za one koji ne miruju, nego se vrpolje dok sede.
(izreka)     [Vidi]
902  Vrti se ko prdež u pantalonama.  Sa-nvîrćiaşće ka bĭeşîna-n śuariś.   Đi aăĭa kare nu puot sî şća mĭarńiś la un luok.

Za one koji ne mogu da miruju na jednom mestu.
(izreka)     [Vidi]
903  Vrti, vrti, bup!  Vrći, vrći, tup!  (zagonetka)     [Vidi]
904  Vuče se kao magla.  Sa traźe ka śața.  Sa ḑîśe đi vrunu kare mĭarźe-n śet, da-r trăbuĭa sî grabĭaskă, kă lumĭa-l aşćată pintru vrun lukru.

Kaže se za nekog koji ide sporo, a trebalo bi da žiri, jer ga ljudi čeju zbog nekog posla.
(izraz)     [Vidi]
905  Vuk dlaku menja, a ćud ne.  Lupu păru skimbă, da narau nu.  (izreka)     [Vidi]
906  Za kosidbu se ne traži neka pamet, nego da budeš jak i lud.  La kosît nu sa kată minće bună, numa să fiĭ tare șă naruod.  (izreka)     [Vidi]
907  Za kuću lepotana niko ne pita.  Ńima nu întrabă đi kasa lu frumuosu.  Sa-ntrabă đi kasă lu vrun maĭstur, đi alu vrun lukratuorĭ vrĭańik, or đ-alu vro găzdoćină, da đi kasa lu ăla kare ĭe numa frumuos, nu-ntrabă ńima.

Pita se za kuću nekog majstora, nekog vrednog radnika, ili nekog bogataša, ali za onoga koji je samo lepotan, ne pita niko.
(izreka)     [Vidi]
908  Za svaki praznik po jednu zakrpu, da pokriješ golotinju.  În tuata sîrbatorĭaua şĭ kiptorĭaua, sî-ț astruś beļaua.  Porînka đi muĭerĭ ļenuasă, kare mĭerg rupće şî sa vaĭtă kî sînt mulće sîrbatuorĭ la kare nu sa kîrpĭaşće.

Poruka lenjim ženama koje idu pocepane, i žale se da je mnogo neradnih dana kada ne sme da se krpi.
(izreka)     [Vidi]
909  Za šugavo dupe trebaju veliki nokti.  La kur rîńuos trăbe ungĭe marĭ.  (izreka)     [Vidi]
910  Zaduva se, naduva se, okruglasto mi se diže.  Mi sa înflă, mi sa-ngînfă, fofoluaka mi sa skuală.  (zagonetka)     [Vidi]
911  Zagonetke-zanovetka: ko je neće znati, creva će mu zavezati.  Giśu-miśu: kare nu va giśi, mațîļi-n ĭel sa vo zgrśi.  (zagonetka)     [Vidi]
912  Zagulio kurac iz korena.  A beļit pula đin nuod.  Pintru śuaua a dat đi rău pănă la uos.

Zbog nečega je zaglavio do daske.
(izreka)     [Vidi]
913  Zakačio se kao krpelj za njega.  S-a atîrnat ka grapița đi ĭel.  Đi uom dosađeļńik. — O dosadnom čoveku.(izreka)     [Vidi]
914  Zario mu se nož do koske.  Ĭ-a dat kuțîtu đi uos.  Are mare nakaz.

Ima veliki problem.
(izreka)     [Vidi]
915  Zašto Ciga prodaje konja?
— Zato što ne može konj da proda Cigu.  
Đi śe țîganu vinđe kalu?
— Đi śe nu puaće kalu să vindă țîganu.
  
(pitalica)     [Vidi]
916  ZAŠTO JE PČELA CRNA  ĐI ŚE ĬE ALBINA ŃAGRĂ  (basna)     [Vidi]
917  Zašto lovac traži zeca?
— Zato što ne zna gde je.  
Đi śe vînatuorĭu kată ĭepuru?
— Đi śe nu şćiĭe unđi ĭe.
  
(pitalica)     [Vidi]
918  Zašto mačka premešta mačiće?
— Da ne budu na mestu gde su bili.  
Đi śe mîța mută puĭi?
— Sî nu fuĭe la loko-la unđ-a fuost.
  
(pitalica)     [Vidi]
919  Zašto magarac gleda u sunce dok opasuje magaricu?
— Da vidi da li ima vremena da opađe i tebe.  
Đi śe sa uĭtă magarĭu-n suare pănă kîlarĭaşće mîgarița?
— Sî vadă dar are vrĭame să ći kîlarĭaskă şî pi ćińe.
  
(pitalica)     [Vidi]
920  ZAŠTO NISAM NOĆNI LEPTIR  ŚE NU MA FAK UN STRÎGUOĬ  (erotika)     [Vidi]
921  Zašto pada kiša?
— Da jebe zemlju, da rodi.  
Đi śe pluaĭe?
— Sî fută pomîntu, sî rođaskă.
  
(pitalica)     [Vidi]
922  Zašto siromah ne preže volove?
— Pa, zato što ih nema! [Por.]  
Đi śe saraku nu-n źugă buoĭi-n źug?
— Pă, đ-aĭa kă nu-ĭ are!
  
(pitalica)     [Vidi]
923  Zašto su zecu zadnje noge duže?
— Da se ne saginješ kad ga ljubiš u dupe.  
Đi śe sînt la ĭepur piśuarļi đinapuoĭ măĭ lunź?
— Sî nu ći apļeś kînd ăl țuś în kur.
  
(pitalica)     [Vidi]
924  Zašto vo leži?
— Zato što ne može da sedi na stolici.  
Đi śe bou sa kulkă?
— Đi śe nu puaće să şadă pi skamn.
  
(pitalica)     [Vidi]
925  Zašto zec ima meku kožu na nogama?
— Da te ne grebe kad te zajaše.  
Đi śe ĭepuru are pĭaļe muaļe la piśuare?
— Sî nu ći zgîrîĭe kînd ći vo kîlari.
  
(pitalica)     [Vidi]
926  Zašto žene mnogo pričaju, a muškarci mnogo misle?
— Žene imaju dvoja usta, a muškarci dve glave.  
Đi śe muĭerļi mult vorbĭesk, da uamińi mult ginđesk?
— Muĭerļu au duauă gurĭ, da uamińi duauă kapiće.
  
(pitalica)     [Vidi]
927  Zauzdao ga đavo.  Ĭ-a pus draku frîu-n kap.  L-a luvat draku pi plaku luĭ.

Uzeo ga je đavo pod svoje.
(izreka)     [Vidi]
928  Zavlačim ruku u grmić, hvatam dragog za repić.  Bag mîna în tufiță, prind pi naĭka đi kođiță.  (zagonetka)     [Vidi]
929  ZBOG TA TVOJA OKA DVA  DAĬKO, PINTRU UOKI TÎĂĬ  Đin kînćik „Daĭko, pîntru uoki tîăĭ”

Iz pesme „Zbog ta tvoja oka dva”.
(lirika)     [Vidi]
930  ZELEN LIST OD RUJEVINE  FOAIŢĂ VĬARĐE ĐE SKUMPINĂ  (lirika)     [Vidi]
931  ZELEN LIST, PETLOVA KRESTA  FRUNḐĂ VĬARĐE, ĬARBĂ KRĬAȚĂ  Kînćik rumîńesk đi duor * Vlaška refleksivna pesma
(lirika)     [Vidi]
932  ZELEN LISTAK OD PELINA  FOAĬE VERĐE, PELENIŢĂ  Grupa mladića iz Halova peva pesmu dok ostali mladići i devojke podižu ljuljašku.
(lirika)     [Vidi]
933  ZELEN LISTAK TUŠANJ BILJKE  FUAĬE VĬARĐE, TALPA GÎŞĆI  (erotika)     [Vidi]
934  ZELEN LIŠĆE, PALAMIDE  FRUNḐĂ VĬARĐE, PALAMIDĂ  (erotika)     [Vidi]
935  Zimi služi, leti zube suši.  Ĭarna ažută, da vara đințî uskă.  (zagonetka)     [Vidi]
936  Zimi ubava, leti šugava.  Ĭarna maruasă, vara rîpuasă.  (zagonetka)     [Vidi]
937  Zlo je bez žene kao opanak bez oputa, kao krmača bez kože.  Rău făr đi muĭare ka opinka făr đi urḑîaļe, ka skruafa făr đi pĭaļe.  (izreka)     [Vidi]
938  Zlo je sa zlom, ali bez zla još je veće zlo.  Rău ku rău, ama fara rău şĭ măĭ mare rău.  A fuost vro povasta kare s-a gaćit ku asta ḑîkală, ama povasta s-a zuĭtat da ḑîkala a ramas, şî sa pumeńaşće kînd uamińi sa vaĭtă đi vrun rău. Uńi numa ţîn minće kă „rău” đin povasta-ĭa, a fuost muĭarĭa lu vrun uom, kare ĭ-a fakut mulće „nîsarîmbĭe”, ama ĭel, saraku, la urmă a vaḑut kă nu puaće trai fara ĭa.

Bila je neka priča koja se završavala ovom izrekom, ali se priča zaboravila a izreka ostala, i pominje se kad se ljudi žale na neko zlo. Jedni samo vele da je „zlo” iz te priča bila žena nekog čoveka, koja mu je pravila razne pakosti, ali je on, siroma, na kraju video da ne može živeti bez nje.
(izreka)     [Vidi]
939  Znam sve, al’ ne mogu.  Şćiu tuot, ma nu puot.  Đispre uom batrîn: are şćire, n-are pućare.

O starom čoveku: ima znanje, ali nema snagu.
(izreka)     [Vidi]
940  Zube stiskaš, dupetom pritiskaš, rukama vučeš, jedva je navučeš.  Đin đinț strînź, đin kur înpinź, đin mîń traź, ş-abĭa o baź.  (zagonetka)     [Vidi]
941  Zviždući svom dupetu, jer mome pesmu ne znaš.  Şuĭră tu la kuru tĭeu, kî la-l mĭeu nu-ĭ şćiĭ kînćiku.  Katîţ trĭaba tĭa.

Gledaj svoja posla.
(izreka)     [Vidi]
942  Žaba bez bare ne krekeće.  Bruaska nu kîntă fara baltă.  (izreka)     [Vidi]
943  Žaba stalno u vodi stoji, pa je opet mala.  Bruaska tuot în apă stă, şî ĭar’ ĭe mikă.  (izreka)     [Vidi]
944  Žena (može da) te udavi u kašici vode.  Muĭarĭa ći-ńakă într-o ļingură đi apă.  Muĭarĭa ĭe tare vikļană şî puaće să fakă ku uomu śe gud vrĭa.

Žena je veoma lukava i može sa mužem da uradi šta god hoće.
(izreka)     [Vidi]
945  Žena i magare gledaju kod svakog brega da te zbace preko glave, a ti dobro pritegni uzde, i ne daj se.  Muĭarĭa şî magarĭu sa uĭtă la tuot sluogu sî-ț đia în kurişkapiće, da tu strînźe kapîăstru bińe, şî nu ći da.  (izreka)     [Vidi]
946  Žena može i ozgo i ozdo, a muškarac samo ozdo.  Muĭarĭa puaće şî đisupra, şî đižuos, da uomu numa đižuos.  (zagonetka)     [Vidi]
947  Žito će uteći od teških oblaka, ali brašno od zle ruke neće.  Grîu skapă đi nuverĭ grĭeĭ, da faina nu skapă đi mîna rîa.  Faina tuata muĭarĭa plumađiaşće, da nu au tuaće mînă bună, uşuară ş-învaţată.

Brašno sve žene mese, ali nemaju sve dobru, laku i veštu ruku.
(izreka)     [Vidi]
948  Živi kao bubreg u loju.  Traĭaşće ka rarunkiļi-n său.  (izreka)     [Vidi]
949  DOBAR DAN, ŽBANE!

- Dobar dan, žbane!
- Dobar dan, Milane!
- Da cugnem još jednom rakiju,
Jer ne znam da li ću dogodine biti živ!
  
BUNA ḐÎUA, ŹUBAŃE

Buna ḑîua, źubańe!
Țamtaļe, Milańe!
Să măĭ bĭeu kîta rakiu
Kî nușću la ćimp da mis viu!

  
Așa, śkă, a vorbit vrun Moșu Anta kînd a tunat în kîzańiĭe. — Tako je, vele, govorio neki Čiča Anta kad je ulazio u pivnicu.(zdravica)     [Vidi]
950  Kurče, kurče,
Zbog tebe me prebiše!
A kad te krutog videše,
Još jednom me
Mlatnuše!
  
Pulă, pulă,
Pintru ćińe ma batură!
Kînd će vaḑură ĭeĭ skulată,
Măĭ đațîră
Înk-o dată!
  
(erotika)     [Vidi]
951  Mlada cura, pička jaka.
Sikiljčetom gvožđe seče,
A kurčevi samo ginu.
  
Fata mare, pizda tare.
Ku ļinđiku taĭe fĭer,
Da puļiļi numa pĭer.
  
(erotika)     [Vidi]
952  — Kako jarac preskače potok?
— Isto kao koza.
  
— Kum săre pîrśu pista ogaş?
— Tot una ka kapra.
  
(pitalica)     [Vidi]
953  — Brate, kakvo je vreme napolju?
— Vreme tmurno s dugim repom, moju je kobilu pojelo, a sad je i tvoju načelo!  
— Nană, śe vrĭame ĭe afară?
— Vrĭamĭa murgă ku kuada lungă, a mînkat ĭapa mĭa, s-a pus șî pĭ-a tĭa!
  
Uomu śe mĭ-a spus n-a șćut să-m spună śe-nsamnă, numa, śkă, așa s-a glumit ćińerișu vrodată. — Kazivač nije umeo da mi objasni značenje, veli, tako su se šalili mladi nekad.(pitalica)     [Vidi]


aa
  
ăă
  
bb
  
ţţ
  
čč
  
ćć
  
dd
  
  
ğğ
  
đđ
  
ďď
  
ee
  
ff
  
gg
  
hh
  
ii
  
îî
  
ĭĭ
  
kk
  
ll
  
ļļ
  
mm
  
nn
  
ńń
  
oo
  
pp
  
rr
  
ss
  
şş
  
śś
  
tt
  
ťť
  
uu
  
vv
  
zz
  
žž
  
źź