Rezultat pretrage:

Uneta reč: Topolnica * Svega reči: 24

BrVlaškiRumunskiSrpskiGnezdo rečiReč u umotvorinamaMestoVidi
108  avļiĭe  avlie  авлија  avļiĭe (mn. avļiĭ) [akc. avļiĭe] (i. ž.) — avlija, dvorište ◊ la loko-l batrîn, unđe ń-a fuost kasa, am avut măĭ mare avļiĭe — na starom mestu, gde nam je bila kuća, imali smo veće dvorište ♦ sin. traușă, pîrvaļiĭe, prîvaļiĭe, obuor ◊ avļiĭa îngrađită s-a kĭemat șî la nuoĭ đemult obuor, ș-a fuost obuoru kășî, oboru puorśilor, obuoru vićilor — ograđeno dvorište se i kod nas nekada zvalo obor, pa je bio kućni obor, obor svinjca, stočni obor [Por.] ♦ dij. sin. bătătură (Samarinovac, Prahovo) [Kmp.] Pojmovi za dvorište, i njihov areal (obrada u toku)
avļiĭe, traușă, pîrvaļiĭe, obuor [Por.]
avļiĭe (Majdanpek) [Buf.], Porodin [Pom.]
prăvaļiĭedvorištetraușă: aĭa śe ĭe măĭ apruape đi kasă kînd ĭeș în prăvaļiĭe (Topolnica) [Por.]
prăvăļiĭedvorište, traușăpredvorje ◊ mătur întraușă (Tanda) [Por.]
obuor: Ranovac, Rašanac [Mlava], Krepoljin [Hom.], Osnić [Crn.], Isakovo [Mor.], Debeli Lig [GPek]
traușă: uodma aśiĭa, kum pașășć đin kasă afară (Leskovo) [GPek]
prăvăļiĭe i obuor: Malajnica [Pad.]
prăvaļiĭe ◊ đi traușă n-auḑît (Urovica) [Pad.]
pîrvaļiĭedvorište ♦ sin. avļiĭetraușăpredvorje, prostor neposredno uz vrata kućeobuor ĭe numa luok îngrađit đi viće (Plavna) [Pad.]
bătătură [Kmp.]
traușă ◊ tunarăm în traușă — uđosmo u dvorište (Radenka) [Zvizd]
obuoru ĭe tuot înokuol, da întraușă ĭe aĭa aproape dă ușa kășî (Rašanac) [Mlava]
traușa ĭe luok aproape dă ușa kășî; obuoru ĭe tuot înokuol, da dă prîvaļiĭe n-am auḑît (Ševica) [Zvizd]
traușă ĭe o parće dă kasă, pi sîrbĭașće sar ḑîśe „trem” (Laznica) [Hom.]
avļiĭedvorišteobuor, gard dă viće ◊ în traușăispred kuće (Rečica) [Stig]
Rudna Glava  [Vidi]
926  bagram  salcâm  багрем  bagram (mn. bagramĭ) [akc. bagram] (i. m.) — (bot.) bagrem (Rabinia pseudacacia) ◊ bagramu ĭe ļiemn tarĭe, bun đi mulće trabuĭaļe — bagrem je tvrdo drvo, dobro zarazne potrebe ◊ fluarĭa đi bagram ĭe bună đi albiń — bagremov cvet je dobar za pčela (medonosan) ♦ var. floran (Lubnica, Gamziograd) [Crn.] ♦ dij. var. salkim [akc. salkim] ♦ var. bagrĭem [Por.] ♦ dij. var. salkîm (Prahovo) [Kmp.] ♦ dij. sin. druog (Velika Kamenica, Grabovica) [Dun.]Terenski zapisi:
  • bagram — Osnić [Crn.], Kobilje [Stig], Duboka [Zvizd]
  • salkim, bagrĭem — Rudna Glava [Por.]
  • sălkîm — Samarinovac [Kmp.]
  • floran — Tanda, Gornjane, Topolnica [Por.] Topla, Luka, Bučje; Lubnica, Gamzigrad [Crn.]
  • florință — bagremar (Tanda) [Por.]
  • bagrîn — Krivača [Bran.]
  • druog — Velika Kamenica, Grabovica [Dun.]
  • malin — Rabova (Vidin, Bugarska)
Osnić  [Vidi]
532  brățîșuară  brăţișoare  загрљајче  brățîșuară (mn. brățîșuarĭе) [akc. brățîșuară] (i. ž.) — (demin.) (folk.) „zagrljajče”, nežan izraz za naručje ◊ vinu la naĭka-n brățîșuară — (dosl.) dođi dragom u „naručence”, (fig.) dođi da te nežno zagrlim [Por.] ∞ braț(stih)
A mă naĭkă, naĭka-l mĭeu,
Kă miĭe mi s-a urît
Kîpatîĭe tuot ku rînd,
Ș-așćernutu premećind,
Đi la umbră păn-la suare
P-ĭa-ļi daĭki brățîșuarĭe.

Ah moj dragi, dragi moj,
Meni je već dojadilo
Jastučiće sve po redu,
I prostirku da premeštam

Iz hlada na svetlo sunca

U nežnome svom naručju.


(Stihovi iz pesme „Sus în sus la gîrńiśuară”, pevala grupa žena iz Topolnice, opština Majdanpek, zapis: etnomuzikolog Miljković, 1980, obrada teksta i prevod: Durlić) [Por.]
Topolnica  [Vidi]
1896  buonț  bulz  шароње  buonț (mn. buonțurĭ) [akc. buonț] (i. s.) — 1. (nutr.) šaronje,1) šaruljća,2) parče toplog kačamka, sa uvaljanim sirom ◊ buonțu ĭe măĭ dulśe kînd un parśiel đi brînḑă tare șî sarată baź într-un vîžmîk đi koļașă kaldă, fakută đin kukuruḑ alb, șî laș kîta sî șćia pănă brînḑa-ĭa nu sa muaĭe — „bonc” je najslađi kada krišku slanog i tvrdog sira uvaljaš u parče toplog kačamka, naopravljenog od belog kukuruza, i pustiš malo da stoji dok se sir ne smekša ♦ sin. popuțoĭ (Tanda), pupuțuoĭ (Topolnica) [Por.] ♦ dij. sin. kukoluoș (Leskovo) ♦ dij. sin. puțuoĭ (Jasikovo) [GPek] ♦ dij. sin. guguluoĭ (Slatina, Bor) ♦ sin. pupuoĭ (Topla) [Crn.] ♦ dij. sin. gîskă (Šipikovo) [Tim.] 2. (psih.) ljutito dete, koje se duri ◊ la kopilo-sta śeva nu ĭe pi vuoĭe, prĭa mult stă buonț în kuot, șî nu vorbĭașće ku ńima — ovom detetu nešto nije po volji, dugo stoji u ćošku nadureno i ne govori ni sa kim [Por.](kom.) 1)šaronje, izraz preuzet od Srba iz golubačkog sela Dobra, kojima je ova poslastica poznata, 2)šaruljća - izraz preuzet iz timočkog dijalekta srpskog jezika (шаруљћа ж комад средине хлеба и сира сједињен гњечењем у шаци (Јакша Динић, Тимочки дијалекатски речник, Београд, 2008, s.v.) Sursa: JakšaDinićRudna Glava  [Vidi]
1546  buș  floricele  кокице  buș1 (mn. bușî) (i. m.) — kokice, pečena i raspukla zrna kukuruza ◊ bușî la nuoĭ să fak dîntr-o suartă dă kukuruḑ da-l galbin ku buobu mik — kokice se kod nas prave od jedne vrste žutog kukuruza sa sitnim zrnom [Hom.] [Bran.] ♦ dij. sin. kokuoș (Rudna Glava) ♦ var. kokuașă (Topolnica) [Por.] ♦ dij. sin. śubenśi (Malajnica) [Pad.] ♦ dij. sin. kokodań (Velika Kamenica) [Dun.] ∞ kukuruḑSige  [Vidi]
2729  țambalău  tămbălău  гужва  țambalău (mn. țambalăĭ) [akc. țambalău] (i. s.) — gužva, haos ◊ ńișći bĭețîuoș la bîlś s-a luvat la bataĭe, uńi a sarit să-ĭ đispartă, alțî sî sa bată, șî s-a fakut un țambalău ku tuot đi žîndari abĭa la spart — neke pijanice su se potukle na vašaru, jedni su skočili da ih razdvoje, drugi da se biju, pa se stvorila opšta gužva koju su žandari jedva rasturili (Tanda) ♦ var. țîmbalău (Rudna Glava) ♦ var. tămbalău ◊ asară la uoră s-a luvat la gîlśao ńișće baĭaț, a fakut tămbalău ș-a strîkat visaļiĭa — sinoć su se na igranci posvađali neki momci, napravili su gužvu i pokvarili veselje (Topolnica) [Por.]Tanda  [Vidi]
1038  țîmboĭat  ?  љутит  țîmboĭat (țîmboĭată) (mn. țîmboĭaț, țîmboĭaće) [akc. țîmboĭat] (prid.) — a. ljutit, naduren, natmuren, namrgođen ◊ śе ć-aĭ înțîmboĭat atîta? — što si se toliko nadurio? (Topolnica) b. iskrivljen, koji se krevelji, beči (Rudna Glava) c. ♦ var. înțîmboĭat ◊ uom înțîmboĭat — nadmen, naduvan, prepotentan (Tanda) [Por.] ∞ țîmboĭaTopolnica  [Vidi]
1051  țuțur  ţuţur  точур  țuțur (mn. țuțurĭe) [akc. țuțur] (i. s.) (prid.) — I. (i. s.) 1. točur; česma, slavina ◊ la țuțur kurĭe apa, moara sî kumparăm nuou — na slavini curi voda, moramo da kupimo novu (s. Topolnica) 2. visuljak; ledenica ◊ s-a fakut țuțurĭe supt strĭeșîna kășî — napravile su se ledenice ispod nadstrešnice II. (prid.) (nepr.) 1. šiljat, oštar predmet; šiljak ◊ bagă sama, să nu ći-nbruś în țuțuro-la — pazi, da se ne nabodeš na taj šiljak 2. (za položaj) uspravan, čvrst; štrkljast ◊ stă țuțur — štrči; stoji uspravno ♦ (augm.) țuțuruoĭ [akc. țuțuruoĭ] ♦ (demin.) țuțurĭel [akc. țuțurĭel] ♦ up. śuśur (Rudna Glava) [Por.] Topolnica  [Vidi]
3790  dălaśiță  dâraciţă ?  притискавац  dălaśiță [akc. dălaśiță] (i. ž.) ● v. dîraśiță [Por.] ∞ dîraśițăTopolnica  [Vidi]
1351  dîraśiță  drăcilă ?  притискавац  dîraśiță (mn. dîraśiț) [akc. dîraśiță] (i. ž.) — (ent.) pritiskavac, osica (? Poloster gallica) ◊ dîraśiță ĭe o guangă mikă, ńagră, ku ăripĭ ka muska, ńiś albină, ńiś vĭaspĭe, kare vara, pin zapușală, kînd ći trĭaśe apa, sa bagă supt kimĭașă, șî uomu kînd śarkă ku mîna s-o skuată, or s-omuare, ĭa-l muśkă așa đi rîău đi-ĭ sa-mpare kî l-a-nbrukat ku fĭer fĭerbinće — pritiskavac je mala buba, crna, sa krilcima kao muva, ni osa, ni pčela, koja leti, kada je zapara, kad te probije znoj, ulazi pod košulju, i čovek kada pokuša rukom da je izvadi ili ubije, ona ga ujede tako gadno da mu se čini da su ga uboli vrelim gvožđem (Rudna GLava) ♦ dij. var. dalaśița ◊ dalaśița mușkă numa pĭ-aĭ ļenuoș, k-aĭ vrĭańiś lukră, miśkă tuoata vrĭamĭa, șî muska-ĭa nu puaće sî sa prindă đi iĭ — pritiskavac ujeda samo lenjivce, jer vredni ljudi rade, mrdaju sve vreme pa ta muva ne može da se uhvati za njih (Debeli Lug) [GPek](kom.) Pritiskavac je naziv za ovaj insekt kod Srba u okolini Golupca [Bran.] (kaz. Janković), kao i u Stigu, Braničevu i Požarevačkoj Moravi (kaz. D. Jacanović); u Lužnici (selo Bežište, Bela Palanka) insekt zovu zuna (akc. na „a”, kaz. Jovica Ćirić), u crnorečkim selima Jablanici, Mirovu i Ilinu zovu je pritiska (zapis: F. Paunjelović). Reč je o jednoj vrsti zolje (vespa vulgaris) koja živi u zemlji i pada na kožu čoveka da pije znoj, i tada ne ujeda, već ujeda samo kada se pipne, odnosno pritisne. Exp: Durlić, 2012.

POREČKA REKA [Por.]
dîraśiță (Rudna Glava)
dălăćiță (Tanda)
dălaśiță (Topolnica)

GORNJI PEK [GPek]
dîlaśiță (Jasikovo)
dalaśiță (Debeli Lug)

CRNA REKA
draśiță (Osnić, Lubnica, Gamzigrad, Šarbanovac, Valakonje)
dărăśiță (Krivelj)

ZVIŽD [Zvizd]
draśiță (Voluja)

HOMOLJE [Hom.]
dîlaśița (Laznica)
Rudna Glava  [Vidi]
1208  dîrză  dârză  одећа  dîrză [akc. dîrză] (i. ž.) — odeća a. iznošena, pocepana, odrpana odeća; dronjciam fuost sarak, n-am avut țuaļe nuoĭ, numa-m mĭers în ńiśći dîrză — bio sam siromah, nisam imao novo odelo, nego sam išao u nekim dronjcima ♦ sin. rîză, trĭanță, zdrĭanță [Por.] b. (zast.) devojačka sprema, odeća koju je mlada unosila u mladoženjin dom na dan svadbe; dar ◊ dîrză a kuprins țuaļiļi đi purtat, kapatîńe, așćernut șî astrukamînt — devojačka sprema je obuhvatala radnu odeću, jastuke, prostirku i pokrivače [Crn.] ◊ la nuntă, guovĭa a skuos dîrzîļi a iĭ tuaće, să ļi vadă lumĭa — na svadbi, mlada je iznosila sve svoje darove, da ih ljudi vide [GPek]Raspînđitu vuorbi

KRAJINA [Kmp.]
nepoznato: Dupljana,

PADURENI [Pad.]
Jabukovac, Plamna, Malajnica

POREČ [Por.]
nepoznato: Topolnica
dronjci, stara odeća: Rudna Glava, Crnajka, Tanda

GORNJI PEK [GPek]
mladini darovi: Jasikovo, Leskovo

CRNA REKA [Crn.]
mladini darovi: Topla, Bučje, Bor, Osnić

MLAVA [Mlava]
mladini darovi: Rašanac, Ranovac

ZVIŽD [Zvizd]
mladini darovi: Duboka

HOMOLJE [Hom.]
dronjci, stara odeća: Medveđica

ĆUPR. MORAVA [Mor.]
dronjci, stara odeća: Beljajka

STIG [Stig]
nepoznato: Rečica
Rudna Glava  [Vidi]
1252  dovļaće  dovleac  дулек  dovļaće (mn. dovļeț) [akc. dovļaće] (i. m.) — (bot.) dulek, bundeva (Cucurbita pepo) ◊ a rođit dovļețî, kîće tri la un vrĭež — rodili duleci, po tri na jednoj vreži [Crn.] ♦ dij. var. duļaće (mn. duļeț) [akc. duļaće] ♦ var. duļiaće ◊ ĭastă duauă fuarme đi duļeț: porśĭeșć, șî turśĭeșć; ku aĭ porśĭeșć îngraș puorśi, da aĭ turśĭeșć, kare sînt albĭ, lunguĭaț, manînkă șî lumĭa — ima dve vrste duleka: svinjski i turski; sa svinjskim dulecima toviš svinje, a turske, koji su beli i duguljasti, jedu i ljudi ◊ un fĭeļ đi duļeț ĭe șî pĭapinu, ama ĭel la nuoĭ rar s-a prins — jedna vrsta duleka je i dinja, ali ona je kod nas retko uspevala (Rudna Glava) [Por.] (opis) Rîu Poreśi ĭe înparțît, Arnaglaua ḑîśe duļaće/duļiaće, da alalće saće: dovļaće, or dovļeće (Țrnajka, Tanda, Gorńana, șî saćiļi kîtra Dunîrĭe: Topuoļńița, Klokośuouțu, Muosna). — Porečka Reka je podeljena, Rudna Glava govori duljaće/duljiaće, a ostala sela: dovljaće, ili dovljeće (Crnajka, Tanda, Gornjane, i sela prema Dunavu: Mosna, Klokočevac, Topolnica, u ovom poslednjem samo u istočnom delu, u zapadnom, koji je bliži Rudnoj Glavi, govori se duļaće. Zapis: Durlić). (Vidi kartu Porečke Reke) (opis) Đi mult rar a fuost duļeț turśeșć, șî lumĭa a mînkat duļeț porśeșć: taĭ duļiaćiļi-n duauă, șă-l puń la vatra fuokuluĭ, ku gura-n źuos, șî-l astruś ku spuḑă; kînd sa kuaśe, sa manînkă așa, or ku lapće, kî ĭe mîăĭ dulśe; kînd sa kađe vro pomană, s-a dat șî la muorț đi pomană. — Nekada je manje bilo turskih duleka, pa su ljudi jeli svinjske duleke: isečeš dulek na pola, i staviš ga u vatru kamina sa otvorom na dole i pokriješ žeravicom; kad se ispeče, pojedeš ga tako, ili sa mlekom, što je mnogo slađe. (Kaz. Aleksija Trailović, zas. Blizna, Rudna Glava, zapis: Durlić, 2012) [Por.] Osnić  [Vidi]
1900  flomînd  flămând  гладан  flomînd (flomîndă) (mn. flomînḑ, flomînđe) [akc. flomînd] (prid.) — gladan ◊ saraku ĭe flomînd đi tuaće — siromah je gladan svega ◊ la-l flomînd sînt uoki marĭ — u gladnog su velike oči ◊ flomînd ka lupu — gladan kao vuk [Por.] ∞ fuameI Porečka Reka
flomînd (Rudna Glava)
flămînd (Tanda)
flamînd (Crnajka, Topolnica, Boljetin)

II Crna Reka
flomînd (Zlot, Osnić, Šarbanovac, Lubnica, Dobro Polje)
flămînd (Krivelj, Valakonje)
flamînd (Šarbanovac, Gamzigrad, Metovnica, Mali Izvor, Podgorac)

III Mlava
flamînd (sva sela ?)

IV Homolje
flamînd (Sige)

IV Braničevo
flămînd (Žitkovica)

V Negotinska Krajina
flămînd (Prahovo)

VI Gornji Pek
flamînd (Jasikovo)
flomînd (Leskovo)

VII Zvižd
flamînd (Voluja, Duboka)

VIII Padurenji
flamînd (Plavna)

IX Ključ
flămînd (Davidovac)
Rudna Glava  [Vidi]
75  furśiļi-pomîntuluĭ  furcile pământului  сохе земаљске  furśiļi-pomîntuluĭ [akc. furśiļi-pomîntuluĭ] (i. ž.) — (mitol.) furśiļi pomîntuluĭ sînt ńiskar ļamńe marĭ, raklaće la vîr, kare țîn Pomîntu să nu sa suduamă. Pi ĭaļe s-a pus Draku să ļi ruadă, mîńiuos pi Dumńeḑîu, ku kare a fuost fîrtat pănă s-a fakut Pomîntu. Ļ-ar vi dorođa ĭel, șî pomîntu ar kađa, șî lumĭa s-ar zatri tuată, numa kînd vińe vrĭamĭa la ńikruśatu să rađiśe kapu, să vadă śe sa-ntîmplă pi pomînt, vĭađe muĭeriļi kum înkonđeĭe uauļi đi Pașć, șî pănă ĭel înbļezńașće în lukro-la muĭerĭesk - furśiļi pomîntuluĭ sa mîldarĭesk, șî lumĭa skapă đi la storăńe pănă la Pașćiļi alalalt. Furśiļe-ļa sa mîldarĭesk șî ku rugamînće. Đ-aĭa aĭ nuoștri aĭ batrîń la prazńik s-a-nkinat pintru furśiļi pomîntuluĭ, da pi la pomeń babiļi ļ-a nîmeńit șî kîći un kolak, adîns fakut đ-așa trĭabă ka o krĭanguță ku o furkiță la vîr.
Sohe zemaljske su nekakva drveta velika, sa račvama na vrhu, koja drže Zemlju da se ne prevrne; na njih se okomio Đavo da ih pregrize, ljut na Boga s kojim je bio ortak dok se stvarala Zemlja. Oglodao bi ih on, i Zemlja bi pala i ljudi bi se zatrli, da ne diže glavu da osmotri šta se zbiva na zemlji, baš u vreme kada žene šaraju uskršnja jaja. Dok on tako zblenuto gleda šta žene rade, sohe se podmlade, i ljudski rod se spasi do sledećeg Uskrsa. Sohe se obnavljaju i molitvama ljudi. Zato su naši stari metanisali na slavi za zemaljske sohe, a babe su im na daćama namenjivale poseban kolač, izrađen u obliku grančice sa račkom na vrhu.

[Por.] (Prema različitim kazivačima iz Porečke Reke, zapis: Durlić, poč. XXI veka.) up. skărîļi pomîntuluĭfurkă
(stih)
Stihovi iz lautarske pesme:
A jîduvi pomîntuluĭ,
Piľipǐețî cîmpuǐluǐ,
Taǐe furśiľi pomîntuluĭ,
Da o dată, dădaorǐ,
Sa uǐtă în građina cu fluorǐ.
Ǐacă fluarǐa mǐ-a crǐescut,
Șî tamîǐe a trecut,
Pănă-n dzîoa a đi pașć,
Uou-nflurit l-a roșît,
Șă pănă pi iǐ ǐa mințît
Furśiľi pomîntuluĭ a crǐescut!

Ti židovi ispod zemlje,
Štetočine sa livada,
Seku sohe, zemne stube,
A jedanput ili dvaput
Cvetnu baštu osmatraju.
U baštici cveće raste
I tamjanom prekađuje,
Sve do dana uskršnjega
Kada jaja šaraju se.
I dok oni to gledaju
Zemne sohe zarastaju

(s. Topolnica) [Por.] (Odlomak, Durlić, „Razvitak”)

(zdrav.)
- Aj să bijam un par prîntu nuverj grijej, ape tulbure, vînturi să đia šî să nje okoljaskă. Aj să bijam prîntu furśilji pomîntuluj: să cînă Binje, să skutură Rîaljilji, să vină Binjilji ka albinjilji. — Hajde da popijemo za tmurne oblake, za mutne vode: vetrovi neka dunu i neka ih raznesu, da nas zaobiđu! Hajde da popijemo i za sohe koja drže zemlju: da drže Dobro a da stresu Zlo, neka nam Dobro dođe kao roj pčela! (s. Rašanac) [Mlava] (Odlomak, Demić, „Viminacium”).
Rudna Glava  [Vidi]
2802  kișiță  chișiţă  зглоб  kișiță (mn. kișiță) [akc. kișiță] (i. ž.) — (anat.) zglob ◊ am skļinćit piśuoru đin kișiță — uganuo sam nogu iz zgloba ♦ sun. înkeĭatură [Por.]Topolnica  [Vidi]
2302  marak  marac  бедан  marak (marakă) (mn. maraś, maraśe) [akc. marak] (prid.) — bedan, veoma siromašan ◊ (u izr.) sarak-marak — jadan-bedan ◊ Tu ǐeș akuma, maǐko, sarak-marak, da la doǐ, triǐ ań kînd ći duś đ-alta držao, aǐ să fiǐ ăć-așa, muǐkă, ăć-așa! — Ti si sada, majkino, jadan-bedan, a za dve tri godine, kad odeš u drugu državu, imaš da budeš samo tako, majkino, samo tako! ♦ up. sarak [Por.] Topolnica  [Vidi]
2056  nămituorĭ  nămitor  најамник  nămituorĭ (mn. nămituorĭ) [akc. nămituorĭ] (i. m.) — (zast.) najamnik, unajmljenik, čovek angažovan za neki privremeni posao; nadničar ◊ nămituorĭu ĭe sîpatuorĭ kare sapă kukuruḑu înprumut: ĭel sapă la mińe, ĭuo sîăp la ĭel — najamnik je radnik koji okopava kukuruz u zajam: on kopa kod mene, ja kopam kod njega ♦ var. ńimituorĭ ◊ đimińață îm vin ńimituori la sapat la kukuruḑ — sutra ujutru mi dolaze nadničari na okopavanje kukurza [Por.] ♦ dij. var. nimituorĭ [akc. nimituorĭ] (Plavna) [Pad.] ∞ năĭmiTopolnica  [Vidi]
24  pîtpalak  liliac  слепи миш  pîtpalak2 (mn. pîtpalaś) [akc. pîtpalak] (i. m.) — (ornit.) slepi miš (Plecotus auritus, Nyctalus noctula) ◊ pîtpalaśi traĭesk pin pĭeșćire, ḑîua duorm da sara ĭasă șî zbuara să prindă mușć — slepi miševi žive po pećinama, danju spavaju a uveče izlaze i lete da hvataju mušice (Rudna Glava, Crnajka) [Por.] up. iļiļak, potrńiśeLingvistički atlas
S r b i j a
Ključ [Dun.]
piftalak (Korbovo)
pîtpalak (neka kladovska sela)

Padureńi [Pad.]
iļiļak (Plamna, Jabukovac)
plutogarĭ (Plamna)

Poreč [Por.]
pîtpalak (Rudna Glava, Crnajka, Klokočevac, Topolnica)
iļiļak (Tanda)
potlogarĭ (Boljetin)

Gornji Pek [GPek]
pîtlaźan (Leskovo)
iļiļak (Debeli Lug)

Homolje [Hom.]
potlogarĭ (Sige)
liliak (Laznica)

Crna Reka [Crn.]
potlogarĭ (Krivelj, Brestovac, Šarbanovac)
iļiļak (Lubnuca, Topla, Dobro Polje, Osnić)
șokîće uorb (Bučje)

Mlava [Mlava]
potlogarĭ (Ranovac, Kladurovo)
potlagarĭ (Rašanac)

Braničevo [Bran.]
potlogarĭ (Snegotin, Doljašnjica)

Zvižd [Zvizd]
potlogarĭ (Turija, Radenka, Voluja)
putlogarĭ (Neresnica)

Stig [Stig]
îrće kĭuor (Vrbnica)
potlogarĭ (Porodin)

Resava [Res.]
îrće uorb (Jasenovo)
ļiļak (Bobovo)

Morava [Mor.]
bradîăț kĭuor (Vlaška)

R u m u n i j a
pâtpălac (Borloveni Vechi, Almăj) / dr Petrica Zamelca

B u g a r s k a, V i d i n
lililiu (Rabova) / Danail Bricău
Rudna Glava  [Vidi]
2094  pragarĭ  prăgar  надвратник  pragarĭ (mn. pragare) [akc. pragarĭ] (i. m.) — nadvratnik, gornja greda okvira za vrata ◊ kopilu ț-a krĭeskut, numa śe n-a lovit în pragarĭ — dete ti je izraslo, samo što nije udarilo u nadvratnik [Por.] ∞ prag(izr.) Kînd prĭamult rađiś nasu, daĭ în pragarĭ, șî vĭeḑ unđi ĭe pragu. — Kad previše digneš nos, udariš u nadvratnik, i vidiš gde je prag. (Zapis: Durlić, Rudna Glava 2013) [Por.]Topolnica  [Vidi]
2803  ronț  ronţ  хрскавица  ronț (mn. ronță) [akc. ronț] (i. s.) — (anat.) hrskavica ◊ s-a mînkat ronțu în kișiță — ojela se hrskavica u zglobu ♦ var. ruonț [Por.]Topolnica  [Vidi]
3567  sîrman  sârman  сирома  sîrman (sîrmană) (mn. sîrmań, sîrmańe) [akc. sîrman] (prid.) — siroma, sirotan, jadnik ◊ sîrmanu kopilo-la, a ramas șî fara tată, șî fara mumă — siroto ono dete, ostalo je i bez oca, i bez majke ◊ sîrmanu đi ĭel, nu măĭ are pi ńima — siroma on, nema više nikog ♦ sin. sarak [Por.]Topolnica  [Vidi]
4025  șļau  șleau  друм  șļau (mn. șļaurĭ) [akc. șļau] (i. s.) — drum, put; glavni put ◊ s-a rupt tuot pin padure đasă, pănă n-a ĭeșît la șļau — sav se odrao kroz gustu šumu, dok nije izašao na put ◊ pi vaļa Șășki trĭaśe șļau đi la Măĭdan kîtra Ărnaglaua — dolinom Šaške prolazi put iz Majdanpeka za Rudnu Glavu ◊ mut sa mĭarźe pe drum đe kar pista Kraku Vuĭeńi, pănă nu sa kubuare la șļau — dugo se ide kolskim putem preko Vujanove kose dok se ne siđe na glavni put (Topolnica) ♦ sin. drum [Por.] Rudna Glava  [Vidi]
3871  śuśur  cĭucĭur  точур  śuśur (mn. śuśurĭe) [akc. śuśur] (i. m.) — točur ◊ śuśuru ĭe un žgĭab đi ļemn, pus pi ńiskaĭ pruopće la ogaș, sî mĭargă apa pi ĭel — točur je drveni žljeb, postavljen na potoku na neki oslonac, da ide voda preko njega ◊ apa śurîĭe pi ĭel, șî đ-aĭa sa kĭamă śuśur — voda točura preko njega, i zato se zove točur ♦ up. țuțur (Topolnica) [Por.] ∞ śuraiRudna Glava  [Vidi]
22  umbrĭel  umbrelă  кишобран  umbrĭel (mn. umbrĭelurĭ) [akc. umbrĭel] (i. m.) — kišobran, suncobran [Por.] ♦ var. umbrarĭ (Slatina, Bor) [Crn.] ∞ parazol (izr.) Ĭarna ńiśkînd fara mînkarĭe, vara ńiśkînd fara umbrĭel! ― Zimi nikad bez hrane, leti nikad bez kišobrana! (=zimi čovek može da zapadne u smetove i ostane danima zavejan, pa mu je hrana neophodna da bi preživeo, a leti uvek može da ga uhvati neki iznenadni pljusak, i da pokisne bez kišobrana, zato ga valja uvek nositi sa sobom.) [Por.] (Rudna Glava, zapis: Durlić, 1982).Topolnica  [Vidi]

Lista kazivača iz mesta: Topolnica


Id

Ime

Prezime

Nadimak

Godište

Zanimanje

Selo

Oblast

Telefon
29  Goran  Petrović      dipl. pravnik  Topolnica  Porečka Reka    
... NASTAVAK PRETRAGE PO OBLASTIMA USMENE KNJIŽEVNOSTI ?
 

aa
  
ăă
  
bb
  
țț
  
čč
  
ćć
  
dd
  
  
ğğ
  
đđ
  
ďď
  
ee
  
ff
  
gg
  
hh
  
ii
  
îî
  
ĭĭ
  
kk
  
ll
  
ļļ
  
mm
  
nn
  
ńń
  
oo
  
pp
  
rr
  
ss
  
șș
  
śś
  
tt
  
ťť
  
uu
  
vv
  
zz
  
žž
  
źź