Kartica sela:
Zlot Zluot [071]

(m. sg.) Zloćan • (m. pl.) Zloćeń • (f. sg.) Zloćană • (f. pl.) Zloćeńe ? •
pi/pe/pĭe/pră/pă đi/đe/ďe/dă klańe/klaĭe ău/zău śe/će/če/ťe ź/đ/ď/ğ
pră đe ń ś ź

ZLOT (4.280 st.), ratarsko (ranije stočarsko-ratarsko) naselje (23,8% agrarnog st.) razbijenog tipa, na (265 m) obalama Zlotske reke, leve pritoke Crnog Timoka, 18 km JZ od Bora. Površina atara iznosi 22.985 ha (K.O. Zlot I 1.278 ha, K.O. Zlot II 13.789 ha, K.O. Zlot III 4.384 ha, K.O. Zlot IV 3.175 ha i K.O. Zlot V 359 ha). U ataru ima mnogobrojnih i interesantnih kraških oblika reljefa. Zlotska (Lazareva) pećina (1540 m) nalazi se SZ od naselja. U njoj su otkriveni ostaci (ognjišta, radni prostori, sudovi, oruđe i oružje od kamena, kosti i sl.) trajnijeg boravka ljudi (naselje iz doba eneolita - salkuca kultura). Ispod pećine izbija Zlotsko vrelo (1,5 m3/sek.), a iznad nje je kanjon Lazareva dolina - najdublji i najuži u istočnoj Srbiji, koji proseca istočni obod Kučaja (1284 m). Pećina Vernjikica (1-3 km uzvodno od Zlotske pećine) bogata je raznovrsnim nakitom i jedna je od najdubljih u Srbiji, sa strmim ulaznim kanalom (150 m iznad dna kanjona). Osnivači naselja doselili su se iz Poljske, pa naselje, po predanju, dobija ime po poljskoj valuti - zloti. Obuhvata všpe fizionomskih delova, Centar, s obe strane Srpskog potoka (Ogašu Srbuluj), i 19 udaljenih (do 13 km) zaselaka (Dubravu, Manastirište, Kpov, Obrež, Devecel, Galonju, Zlaću, Beljevinu, Selište, Gornju i Donju stopanju, Smolnicu, Krljinac, Oblež, Kobilu, Tilva njagru, Dosu banji ili Banjski osoj, Valja ku frasn ili Jasenovu dolinu i Ćetaće). Pripada starim srpskim naseljnma, sa značajnim tragovnma ranije naseljenosti (potesi Selište i Manastirište, razvaline starog grada, stara groblja i sl.). Pominje se sredinom XV v. kao i kasnije, kada nma status varošice (1910). Navodi se i pod nazivima Sladsche (na austrijskim kartama iz 1718), Zlače i Zglot. Tokom XIX v. u ataru su otkrivena nalazišta gvožđa i zlatonosnih žica. U okolini naselja nalaze se stari pravoslavni manastir Sv. Arhanđela i istoimena odbrambena kula. St. je srpsko i vlaško (vašari - 8. maj, 12. juli i 24. avgust), starosedelačko i doseljeno (Vlasi iz Homolja i Aljmaša u Erdelju). Indeks demografskog starenja (is) kreće se u rasponu od 0,5 (1961) do 1,1 (1991). Pravoslavna crkva posvećena Sv. proroku Iliji podignuta je 1867. (po drugim izvorima 1837). Vodovod dobija 1948. god. Ima osmorazrednu OŠ "Petar Radovanović" (počela sa radom 1839), MK, dom kulture sa bioskopom, čitaonicu (osnovanu 1869), zdravstvenu i veterinarsku ambulantu, poštu, banku, zemljoradničku zadrugu, mnogobrojne zanatske radnje, motel kod Zlotske pećine i dr.

• Izvor/Source: Geografska enciklopedija naselja Srbije / pod rukovodstvom Srboljuba Đ. Stamenkovića
Beograd : Geografski fakultet Univerziteta : Agena : Stručna knjiga, 2001, e.j. Zlot
       
O poreklu stanovništva: (U pripremi!)
S T A T I S T I K A
1850.1) (Vlasi) 1866.2) (Vlasi) 1921. (Rumuni)3) 2011. (Vlasi)
Kuća Duša Svega Srba Vlaha % Vl. Svega Srba Rumuna % Rum. Svega Srba Vlaha % Vlaha Rumuna
104 2282 3137 26 3100 98.82 4664 97 4542 97.38 3299 1575 1126 34.13 11

G E O G R A F I K A
Fizionomske karakteristike Nadmorska visina u m. Površina Tradicionalna
Tip Oblik Reljef Centar Visinski pojas ha privreda

GRAĐA U REČNIKU: Reči Narodna književnost Saradnici Kazivači Etnogr. oblast: Crna Reka

LEGENDA: = vlaško = Vlasi i povlašeni Srbi = mešovito = romska mahala = bajaško (Romi)
1) Prvi popis u Srbiji u kome se beleže Vlasi kao posebna etnička kategorija sproveden je 1850. godine. Broj njihovih "kuća" i "duša" obradio je i objavio Jovan Gavrilović, vidi Гласник Друштва србске словесности, св. 4, Београд, 1852
2) Broj Vlaha na popisu iz 1866. obradio i objavio statističar Vladiomir Jakšić, u delu:  В. Якшич, О племенном составе населенiя в Княжестве сербском, Типографiя Майкова, С. Петербург, 1872
3) Od Berlinskog kongresa (1878. g.) do kraja II sv. rata, sve administracije Srbije, Kraljevine SHS i Jugoslavije, smatrale su Vlahe Rumunima, i tako su ih tretirale u svojim zvaničnim državnim popisima!
Broj pogleda : 273

aa
  
ăă
  
bb
  
țț
  
čč
  
ćć
  
dd
  
  
ğğ
  
đđ
  
ďď
  
ee
  
ff
  
gg
  
hh
  
ii
  
îî
  
ĭĭ
  
kk
  
ll
  
ļļ
  
mm
  
nn
  
ńń
  
oo
  
pp
  
rr
  
ss
  
șș
  
śś
  
tt
  
ťť
  
uu
  
vv
  
zz
  
žž
  
źź